نگاهي به خصوصيات نسخه جديد توزيع لينوكس Ubuntu 11.04 (قسمت اول)

​

پس از طی دوره توسعه شش ماهه، کانونیکال در 28 آوریل (7 اردیبهشت) امسال نسخه جدید توزیع محبوب اوبونتو را منتشر کرد. این نسخه با شماره 11,04 و نام رمز Natty Narwhal (نهنگ چالاک قطب شمال) به لحاظ تغییر ایجاد شده در رابط کاربری پیش‌فرض و انتقال پوسته گرافیکی یونیتی از نسخه نت‌بوک اوبونتو به نسخه دسکتاپ، در واقع نقطه عطفی در روند توسعه و پیشرفت این توزیع محسوب می‌شود. به‌واسطه اهمیت این تغییر در رابط کاربری، این نوشته در کنار معرفی سایر تازه‌های این توزیع، بیشتر روی تحلیل و بررسی پوسته یونیتی متمرکز خواهد بود.


تازه‌ها
به جز رابط کاربری یونیتی که در انتها به تفصیل درباره آن سخن خواهیم گفت، تغییرات به نسبت مهم دیگری نیز در این نسخه جدید مشاهده می‌شوند. ارتقا به نسخه 2,6,38 هسته لینوکس، استفاده از FireFox 4.0 و استفاده از LibreOffice به جای اپن آفيس و تغییر در مدیر نرم‌افزار Ubuntu Software Center از این جمله‌اند.

هسته 2,6,38
این نسخه جدید هسته که در پانزدهم می امسال منتشر شده،‌ با اصلاحیه‌های فراوان و قابلیت‌های جدید بسیاری همراه بوده است. در میان تمام قابلیت‌های جدید دو مورد بسیار مهم‌تر از سایرین به نظر می‌رسند. نخستین مورد پشتیبانی خودكار از نسل جدید پردازنده‌های AMD يعني Fusion و دیگری اعمال شدن اصلاحیه‌ای برای گروه‌بندی خودكار پردازه‌ها است که به‌واسطه تأثیر شدید روی کارایی سیستم در حین انجام عملیات سنگین، به نام «اصلاحیه جادویی» ملقب شده است. از دیگر موارد نیز می‌توان به بهبود پشتیبانی از سیستم‌های فایلی مقیاس‌پذیری سیستم‌هاي فایلي مجازی اشاره کرد.

فایرفاکس 4
مرورگر پیش‌فرض این نسخه اوبونتو، فایرفاکس 4,0 است. این نسخه از فایرفاکس با افزایش کارایی و طراحی جدید رابط کاربری توانسته نظر بسیاری از کاربران را به خود جلب كند. اگرچه در این نسخه اوبونتو به دلیل استفاده از سیستم منوی یکپارچه (کمی بعدتر درباره آن توضیح خواهم داد) از رابط کاربری سنتی فایرفاکس استفاده شده است. پشتیبانی از بسیاری از ویژگی‌های HTML 5 و همچنین قابلیت همسان سازي(Sync) تعبیه شده در خود مرورگر برای همسان‌سازی افزونه‌ها و صفحات مورد علاقه و تنظیمات مرورگر با سرورهای فایرفاکس، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این مرورگر جدید است.

مرکز نرم‌افزار جدید
در معرفی نسخه قبلی اوبونتو، از تغییراتی که توسعه‌دهندگان در ظاهر و قابلیت‌های مرکز نرم‌افزار به‌وجود آورده بودند صحبت کردیم. در نسخه جدید اوبونتو مهم‌ترین قابلیتی که به مرکز نرم‌افزار افزوده شده است، امکان امتیاز دادن به بسته‌های نرم‌افزاری و همچنین مشاهده امتیازها و نظريه‌هايي است که سایر کاربران، برای یک بسته خاص منظور کرده‌اند (شکل 1). به عقیده بسیاری از کاربران، کانونیکال باید بسیار پیش‌تر چنین قابلیتی را که به نوعی تقلید از سیستم مدیریت نرم‌افزار لینوکس مینت به شمار می‌آید، به مرکز نرم‌افزار اوبونتو اعمال می‌کرد.

​

شكل 1- نماي مركز نرم‌افزار نسخه جديد اوبونتو​

بانشی (Banshee)
در این نسخه، نرم‌افزار پخش مدیای Rhythm Box حذف‌ شده و به جای آن از نرم‌افزار Banshee به عنوان پخش‌کننده پیش‌فرض اوبونتو استفاده‌می‌شود. بانشی که همانند مدیاپلیر ویندوز سیستمی کتابخانه‌محور دارد، با افزونه‌ها و امکانات مناسبی همراه است که آن را به جایگزینی مناسب برای Rhythm Box تبدیل کرده‌اند. پشتیبانی مناسب از Last.fm و تجهیزات پخش موسیقی همراه نظیر iPod از قابلیت‌های بسیار مهم این نرم‌افزار است. همچنين برای افزایش کارایی و ساده‌تر‌شدن تعامل، این نرم‌افزار (همانند شکل 2) با منوی صدای اوبونتو تلفیق‌شده و کنترل عملکرد آن به سادگی امکان‌پذیر است.

​

شكل 2- تلفيق بانشي (Banshee) با منوي صداي اوبونتو​

آفیس آزاد
با تملک سان و محصولاتش توسط شرکت اوراکل، بسیاری از کاربران نسبت به آینده بسته استاندارد آفیس لینوکس، یعنی اپن‌آفیس ابراز نگرانی کردند و با بالا گرفتن این حساسیت‌ها گروهی از توسعه‌دهندگان اپن‌آفیس به‌صورت مستقل اقدام به توسعه یک کپی آزاد از این بسته اداری کردند که با استقبال بسیار خوب کاربران روبه‌رو شد. این بسته نرم‌افزاری که نام LibreOffice را به نشانه تأکید بر استقلال از شرکت اوراکل برخود دارد، رفته رفته در حال تبدیل‌شدن به بسته استاندارد نرم‌افزارهای اداری لینوکس است (شکل 3).

​

شكل 3- لوگو و ظاهر جديد بسته اداري LibreOffice​

یونیتی Unity
پوسته گرافیکی یونیتی حدود یک سال قبل توسط کانونیکال معرفی شده بود و در واقع برای استفاده در نسخه نت‌بوک اوبونتو (برای کار با سیستم‌هایی که با محدودیت اندازه صفحه نمایش مواجه هستند) طراحی شده است تا با کاهش شلوغی محیط کار و ساده‌تر‌کردن کل رابط کاربری تجربه بهتری را برای کاربران این دستگاه‌ها فراهم کند. اما حدود شش ماه قبل در نشست توسعه‌دهندگان اوبونتو در فلوریدا، مارك شاتل‌ورث، مدير‌عامل كانونيكال از انتقال این پوسته به نسخه دسکتاپ اوبونتو خبر داد (شکل‌4). در حالت پیش‌فرض اجزای ظاهری پوسته یونیتی به دو عنصر Dock یا Launcher و پانل فوقانی (Top Panel) محدود می‌شود.

​

شكل 4- پوسته گرافيكي يوينتي​

Dock
Dock که در اوبونتو هم به عنوان راه‌انداز نرم‌افزارهای پرکاربرد و هم به عنوان مدیر وظایف (Task Manager) عمل می‌کند، به‌صورت نواری عمودی در حاشیه سمت چپ صفحه نمایش قرار می‌گیرد و نواری نیمه شفاف و تیره رنگ است که آیکون تعدادی از نرم‌افزارهای پرکاربرد روی آن قرار داده شده‌اند که از آن جمله می‌توان به پوشه خانه، فایرفاکس، نرم‌افزارهای اداری LibreOffice و تعدادی به اصطلاح «لنز» اشاره کرد. با کلیک هر آیکون برنامه متناظر آن اجرا شده و در صورتی که در حال اجرا باشد، پنجره آن به روی سایر پنجره‌ها منتقل می‌شود.

هنگامی که برنامه‌ای در حال اجرا باشد، مثلث کوچک سفید رنگی در سمت چپ آیکون آن نرم‌افزار ظاهر می‌شود. در صورتی که پنجره‌های متعددی از یک برنامه در حال اجرا باشند، به تعداد این مثلث‌های سفیدرنگ افزوده خواهد شد و هرگاه پنجره برنامه‌ای به پنجره فعال تبدیل شود، مثلثی سفیدرنگ در سمت راست آن ظاهر خواهد شد (شکل 5 الف).

​

شكل 5 الف: نمايش تعداد پنجره‌ها و مشخص كردن پنجره قعال


برای افزودن راه‌انداز یک برنامه جدید به Dock می‌توان روی آیکون در حال اجرای آن برنامه راست کلیک کرده و گزینه Keep in launcher را انتخاب کرده (شكل 5 ب) یا هنگام استفاده از لنز برنامه‌ها، آیکون برنامه را روی Dock کشید. حذف آیکون‌ها به سادگی و از طریق منوی کلیک سمت راست امکان‌پذیر است.

​

شكل 5 ب: افزودن يك برنامه در حال اجرا به Dock​

به نقل از ماهنامه شبکه
​