غده مصلحتی محبوبه محمدی:«ضد گلوله»، دومین فیلم مصطفی کیایی است که به نویسندگی و کارگردانی او در ژانرکمدی بر روی پرده سینما به نمایش درآمده است. فیلم قبلی این نویسنده و کارگردان، «بعد از ظهر سگی سگی» بود که در نوع خودش، یکی از خلاقانه ترین و بهترین فیلم نامه های کمدی سینمای ایران را داشت. ناگفته نماند که «ضد گلوله»، در زمان نمایش در جشنواره فیلم فجر سال گذشته، یکی از شلوغ ترین گیشه های سینمایی را در اختیار داشت و مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت. داستان: کسب آبرو از جبهه «ضد گلوله»، داستان مردی به نام سلیم است که به فروش نوارهای غیرمجاز خواننده هایی می پردازد که در زمان انقلاب، به خارج از کشور فرار کرده اند. او روزی بر حسب اتفاق متوجه می شود به خاطر غده ای که در سرش دارد، یکی دو ماهی بیشتر به زندگی اش نمانده است. سلیم به جبهه می رود تا با شهادت خود، برای خانواده اش که از کار او ناراضی هستند، اعتبار و آبرویی کسب کند، اما..... فیلم نامه نویس خلاق، اثر مستقل اگر بنا بر مقایسه و زورآزمایی باشد، قدرت مصطفی کیایی را باید در قلمش دانست و نه در کارگردانی. حقیقت این است که کیایی، کارگردانی معمولی و متوسطی دارد، اما فیلم نامه های خوبی می نویسد، به ویژه در ژانر کمدی که پیچیدگی ها و سختی های خاص خود را دارد. درون مایه ای که نویسنده و کارگردان برای اثرش انتخاب کرده، یکی از مشکل ترین مضامین سینمایی حال حاضر ما است، به ویژه به دلیل موفقیت هایی که نمونه های دیگر شوخی در ژانر دفاع مقدس کسب کرده اند. موفقیت فیلم هایی چون «اخراجی ها» و البته شاهکار سینمای کمدی ایران «لیلی با من است» ساخته کمال تبریزی. این موضوع، خطر بزرگی برای «ضد گلوله» محسوب می شود و به راه رفتن روی طناب می ماند. از این نظر که لحظه ها و موقعیت هایی در فیلم وجود نداشته باشد که آن را به یکی از این فیلم ها، شبیه کند. با این وجود، «ضد گلوله»، اثری خلاقانه و مستقل است. وقتی نیت ها، پایان درست می کنند کیایی در «ضد گلوله»، کمتر از «بعد از ظهر سگی سگی»، لحن گزنده انتقادی دارد و به تیپ های مختلف اجتماعی و سیاسی، طعنه های نیشدار می زند، اما در عوض، این فیلم، حاوی حرف های عمیق تری است. حرف هایی که پخته تر، رندانه تر و البته منصفانه تر بیان می شوند. برای مثال، شغل کاذب سلیم و اشاره و تلنگر به روند برخورد با جریانی که در گذر سال ها، نه تنها متوقف نشده، بلکه حاوی تکنولوژی، تجربه و پایگاه هم شده است و یا انتقال پیام عارفانه نیت و درون مایه آدم ها، که با رقم زدن پایان خوب و دلنشین فیلم اتفاق می افتد. بازیگر دوست داشتنی بازی ها در این فیلم، همان طور که قابل پیش بینی است، متمرکز بر بازی مهدی هاشمی است. بقیه بازیگران، بازی های متوسط و عموما ضعیفی دارند، به ویژه در سکانس های جبهه و حضور رزمندگان و فرمانده که شاهد ضعف های بزرگی هستیم. ضعف هایی که شاید تنها دلیلش بازیگران نباشند و سهمی هم باید برای کارگردان در نظر گرفت. در این میان، نکته قابل ذکر، بازی ژاله صامتی است که در مقابل مهدی هاشمی، به خوبی عرض اندام و نظر مثبت مخاطب را جلب می کند. به بهانه لبخند، به دلیل شوخی «مصطفی کیایی»، هنرمند جوانی است. این قدر جوان که بعید است جبهه های جنگ و فضا و آدم های آن را شخصا درک کرده باشد. به همین دلیل ساده، در بعضی موقعیت هایی که در «ضد گلوله» ترسیم شده، اثری از تجربه شخصی، تحقیق و یا نگاهی مستندگونه به این گونه فضاها وجود ندارد. در اکثر فیلم هایی که در ژانر دفاع مقدس به ویژه کمدی ساخته شده اند، شخصیت های رده پایین و رزمندگان و بسیجیان معمولی، موضوع و محور قصه بوده اند که برحسب نیاز قصه، این گزینش شاید انتخابی صحیح و منطقی بوده است، اما همیشه در کنار این رزمندگان معمولی، چیزها و آدم های زیادی هستند که چنین راحت و بی مایه نباید از آن ها گذشت. برای مثال فرمانده هایی که در زمان جنگ حضور داشتند و در این گونه فیلم ها به صورت تیپ حضور دارند. در «ضد گلوله»، شاهد یکی از بدترین شخصیت پردازی ها از فرماندگان جنگ هستیم. ای کاش فیلم سازان و هنرمندان وقتی وارد این ژانر می شوند، بیشتر برای نمایش و معرفی فرماندگان جنگ که بخش مهمی از تاریخ کشور را رقم زده اند، وقت و انرژی می گذاشتند. هرچند، بهانه، شوخی باشد و دلیل، خندیدن.
