موقعیت یابی فضای داخلی با دقت بالا - جلوه ای از فناوری آینده

آیا تاکنون برایتان اتفاق افتاده که در یکی از شعب سوپرمارکت های زنجیره ای بزرگ به دنبال کالایی باشید، اما نتوانید آنرا به راحتی بیابید؟ و یا در یافتن گیت خروجی فرودگاه دچار سردرگمی شوید؟ و یا برای دیدن یک اثر هنری خاص به موزه ای بروید و با وجود دیدن انواع و اقسام آثار گوناگون، آنچه به دنبالش بوده اید را نتوانید پیدا کنید؟ مطمئناً فناوری GPS نمی تواند در چنین شرایطی کمک چندانی برای شما باشد. چند روز پیش نوکیا و 20 کمپانی دیگر -- منجمله سامسونگ و سونی موبایل کامیونیکیشنز -- اتحادی را تشکیل دادند تا به تدوین استانداردها و توسعه فناوری جالبی بپردازند که می تواند به شما در شرایط یاد شده در بالا کمکی مؤثر نماید.
نام این اتحاد In-Location Alliance است و فناوری یاد شده "High Accuracy Indoor Positioning - HAIP" یا به عبارتی "موقعیت یابی در فضای بسته با دقت بالا" نام دارد. نوکیا مدتی است که با بهره گیری ازنسل جدید و تغییر یافته مشخصه های بلوتوث 4 -- که از ویژگی انرژی-پائین بلوتوث 4 بهره برده و دقتی در حد 1 متر را فراهم می آورد -- بر روی این فناوری کار می کند. این فناوری با تغییراتی می تواند توسعه یافته و دقتی در حد 20 سانتی متر را ارائه دهد.
برای بهره گیری از HAIP آنتن اصلی آن در سقف یا در مکانی که بتواند امواج ارسال شده توسط دستگاه ها و اجزای مجهز به این فناوری را دریافت دارد نصب می شود و اجزای ذکر شده می تواند در داخل گوشی های موبایل و وسایل دیگر تعبیه شده و یا به صورت برچسب هایی که قابلیت چسبیدن به هر وسیله ای را دارند عرضه گردد.

​

فناوری HAIP باب گسترده ای را برای انواع کاربردهایی که در آن کاربران نیازمند یافتن مکان دقیق چیزی یا کسی هستند خواهد گشود و می تواند امکان راهنمایی شدن کاربران به سوی مکان چیز یا شخص مورد نظر را فراهم آورد. بطور مثال برای یک مشتری راهنمایی شدن به سمت کالای مورد نظر و برای جوانی که با دوستانش به استادیوم فوتبال رفته و در ازدحام جمعیت، آنها را گم کرده، راهنمایی شدن به سمت مکان دوستان می تواند گوشه ای از کاربردهای این فناوری باشد. فروشگاه ها، انبارها، بیمارستان ها، مدارس، فرودگاه ها، پایانه های قطار، کتابخانه ها، نمایشگاه ها، موزه ها و بسیاری از مکان های دیگر می تواند به این فناوری مجهز گردد.

​

دقت بالا، مصرف توان کم، قابلیت جابجایی و هزینه پائین از جمله محک های کلیدی برای موفقیت فناوری موقعیت یابی در فضای داخلی است. همچنین استانداردهای این فناوری باید به گونه ای تدوین گردد که پیاده سازی و استفاده از آن آسان باشد.
تا کنون این فناوری در برخی مکان ها به صورت آزمایشی راه اندازی شده است و اعضای اتحاد یاد شده بر این باورند که معیارهای مورد نظر بر اساس فناوری های موجود برآورده شده است.
اتحاد، شرط توسعه و موفقیت پایدار
با وجودی که نوکیا تاکنون به پیشرفت های بسیار خوبی در مورد فناوری HAIP رسیده، اما تشکیل یک اتحاد در این زمینه را ضروری دانسته است. Jouni Kämäräinen رئیس In-Location Alliance از نوکیا در این زمینه چنین اظهار نظر نموده است:
«ما به ارزش همکاری با کمپانی هایی که علاقه مند ارائه محصولات بر مبنای فناوری موقعیت یابی در فضای بسته هستند واقفیم؛ ما [با تشکیل این اتحاد] موجب تسریع عرضه راهکارها و سرویس های موقعیت یابی در فضای بسته به بازار می شویم و با وجود این اتحاد می توان پیش بینی نمود که کمپانی های بیشتری به سرمایه گذاری [بر روی این فناوری] و پیاده سازی این ویژگی ها در دستگاه های موبایل راغب خواهند شد.»

​

ساخت یک اکوسیستم
پیاده سازی یک راهکار مبتنی بر استانداردها نسبت به راهکارهای انحصاری همواره موجب کاهش هزینه ها شده و موجبات تسهیل راه اندازی و ارائه راهکار یاد شده را فراهم می آورد. Jukka Rantala -- که بر روی تجاری سازی راهکار HAIP نوکیا کار نموده -- می گوید:
«ما در حال ساخت اکوسیستمی برای کمپانی ها هستیم تا راهکار موقعیت یابی در فضای بسته را به تمامی ساختمان های جهان وارد کنیم و بنابراین در کنار نوکیا نیازمند کمپانی هایی نظیر اپراتورهای مخابراتی، سازندگان سیستم ها، توسعه دهندگان برنامه ها و سازندگان گوشی ها هستیم که در این زنجیره ارزش، نقش های متفاوتی ایفا نمایند.»
اعضای اتحاد In-Location در سه حوضه با یکدیگر همکاری خواهند داشت:

1. ادامه همکاری با یکدیگر بر روی معماری سیستم بر اساس راهکار موقعیت یابی در فضای بسته مبتنی بر استانداردها.
2. آماده نمودن و اجرای نمونه های آزمایشی و عملی پیش از تجاری سازی، برای استفاده این فناوری توسط اعضای اتحاد از نیمه دوم سال 2012.
3. برگزاری جلسات طوفان ذهنی و بررسی موارد استفاده و فرصت های تجاری جدید مبتنی بر فناوری موقعیت یابی در فضای بسته.

​

اعضای اتحاد
در حال حاضر کمپانی های زیر عضو اتحاد In-Location هستند:

Broadcom, CSR, Dialog Semiconductor, Eptisa, Geomobile, Genasys, Indra, Insiteo, Nokia, Nomadic Solutions, Nordic Semiconductor, Nordic Technology Group, NowOn, Primax, Qualcomm, Rapid Blue, Samsung Electronics, Seolane Innovation, Sony Mobile Communications, TamperSeal AB, Team Action Zone​

قدم های بعدی​

فناوری HAIP شاید زودتر از آنچه تصور می شود به واقعیت بدل گردد. در Bluetooth Special Interest Group (گروهی که وظیفه نظارت بر توسعه استانداردهای بلوتوث را داشته و لایسنس فناوری بلوتوث را در اختیار سازندگان قرار می دهد) اعضای اتحاد In-Location به فعالیت مشغولند تا مشخصه های بلوتوث را به گونه ای ارتقاء دهند که استفاده از فناوری موقعیت یابی در فضای بسته را با دقتی بالا میسر سازد. این فناوری می تواند در گوشی های جدید، تبلت ها، لپ تاپ ها و دیگر وسایل الکترونیکی قابل حمل ارائه گردد. لازم به ذکر است که به کار گیری این فناوری به عنوان یک استاندارد صنعتی جدید، هزینه قابل توجهی را در پی نداشته و تغییر چندانی بر روی قیمت گوشی ها و وسایل الکترونیکی که از آن استفاده می کنند ایجاد نمی کند. ممکن است کمپانی ها آنرا به عنوان یک سرویس جدید به گونه ای که کاربر هنگام استفاده از آن هزینه سرویس را بپردازد عرضه کنند. در هر حال به نظر می رسد دنیایی که بیش از پیش مملو از امواج است و در آن دیگر هیچ چیزی را گم نخواهیم کرد در راه است و شاید پرسشی که مطابق معمول ما را در گیر خود کند این باشد: «نقش ذهن انسان در این دنیای جدید تقویت خواهد شد یا تضعیف می گردد؟»