خاب يك توپولوژى خاص نمى تواند بدون ارتباط با محيط انتقال و روش هاى استفاده از خط مطرح گردد. نوع توپولوژى انتخابى جهت اتصال كامپيوترها به يكديگر، مستقيماً بر نوع محيط انتقال و روش هاى استفاده از خط تاثير مى گذارد. با توجه به تاثير مستقيم توپولوژى انتخابى در نوع كابل كشى و هزينه هاى مربوط به آن، بايد با دقت و تامل به انتخاب توپولوژى يك شبكه همت گماشت. عوامل مختلفى جهت انتخاب يك توپولوژى بهينه مطرح مى شود. مهمترين اين عوامل بشرح ذيل است: هزينه:هر نوع محيط انتقال كه براى شبكه LAN انتخاب گردد، در نهايت بايد عمليات نصب شبكه در يك ساختمان پياده سازى گردد. عمليات فوق فرآيندى طولانى جهت نصب كانال هاى مربوطه به كابل ها و محل عبور كابل ها در ساختمان است. در حالت ايده آل كابل كشى و ايجاد كانال هاى مربوطه بايد قبل از تصرف و بكارگيرى ساختمان انجام گرفته باشد. بهرحال بايد هزينه نصب شبكه بهينه گردد. انعطاف پذيرى:يكى از مزاياى شبكه هاى LAN، توانائى پردازش داده ها و گستردگى و توزيع گره ها در يك محيط است. بدين ترتيب توان محاسباتى سيستم و منابع موجود در اختيار تمام استفاده كنندگان قرار خواهد گرفت. در ادارات همه چيز تغيير خواهد كرد.(لوازم ادارى، اتاقها و...). توپولوژى انتخابى بايد بسادگى امكان تغيير پيكربندى در شبكه را فراهم نمايد. مثلاً ايستگاهى را از نقطه اى به نقطه ديگر انتقال و يا قادر به ايجاد يك ايستگاه جديد در شبكه باشيم. سه نوع توپولوژى رايج در شبكه هاى LAN استفاده مى گردد: BUS STAR RING MESH TREE HYBRID توپولوژى BUS: يكى از رايجترين توپولوژى ها براى پياده سازى شبكه هاى LAN است. در مدل فوق از يك كابل بعنوان ستون فقرات اصلى در شبكه استفاده شده و تمام كامپيوترهاى موجود در شبكه (سرويس دهنده، سرويس گيرنده) به آن متصل مى گردند. مزاياى توپولوژى BUS كم بودن طول كابل : به دليل استفاده از يك خط انتقال جهت اتصال تمام كامپيوترها، در توپولوژى فوق از كابل كمى استفاده مى شود.موضوع فوق باعث پايين آمدن هزينه نصب و ايجاد تسهيلات لازم در جهت پشتيبانى شبكه خواهد بود. ساختار ساده: توپولوژى BUS داراى يك ساختار ساده است. در مدل فوق صرفاً از يك كابل براى انتقال اطلاعات استفاده مى شود. توسعه آسان: يك كامپيوتر جديد را مى توان براحتى در نقطه اى از شبكه اضافه كرد. در صورت اضافه شدن ايستگاههاى بيشتر در يك سگمنت، مى توان از تقويت كننده هائى به نام Repeater استفاده كرد. معايب توپولوژى BUS : - مشكل بودن عيب يابى با اينكه سادگى موجود در توپولوژى BUS امكان بروز اشتباه را كاهش مى دهند، ولى در صورت بروز خطا كشف آن ساده نخواهد بود. در شبكه هائى كه از توپولوژى فوق استفاده مى نمايند، كنترل شبكه در هر گره داراى مركزيت نبوده و در صورت بروز خطا بايد نقاط زيادى بمنظور تشخيص خطا بازديد و بررسى گردند. - ايزوله كردن خطا مشكل است در صورتيكه يك كامپيوتر در توپولوژى فوق دچار مشكل گردد، مى بايست كامپيوتر را در محلى كه به شبكه متصل است رفع عيب نمود. در موارد خاص مى توان يك گره را از شبكه جدا كرد. در حالتيكه اشكال در محيط انتقال باشد، تمام يك سگمنت بايد از شبكه خارج گردد. ماهيت تكراركننده ها: در مواردى كه براى توسعه شبكه از تكراركننده ها استفاده مى گردد، ممكن است در ساختار شبكه تغييراتى نيز داده شود. موضوع فوق مستلزم بكارگيرى كابل بيشتر و اضافه نمودن اتصالات مخصوص شبكه است. توپولوژى STAR: در اين نوع توپولوژى همانگونه كه از نام آن مشخص است، از مدلى شبيه «ستاره» استفاده مى گردد. در اين مدل تمام كامپيوترهاى موجود در شبكه معمولاً به يك دستگاه خاص با نام «هاب » متصل خواهند شد. مزاياى توپولوژىSTAR: - سادگى سرويس شبكه توپولوژى STAR شامل تعدادى از نقاط اتصالى در يك نقطه مركزى است. ويژگى فوق تغيير در ساختار و سرويس شبكه را آسان مى نمايد. در هر اتصال يكدستگاه: نقاط اتصالى در شبكه ذاتاً مستعد اشكال هستند. در توپولوژى STAR اشكال در يك اتصال، باعث خروج آن خط از شبكه و سرويس و اشكال زدائى خط مزبور است. عمليات فوق تاثيرى در عملكرد ساير كامپيوترهاى موجود در شبكه نخواهد گذاشت. توپولوژی RING : در اين نوع توپولوژی تمام کامپيوترها بصورت يک حلقه به يکديگر مرتبط می گردند. تمام کامپيوترهای موجود در شبکه ( سرويس دهنده ، سرويس گيرنده ) به يک کابل که بصورت يک دايره بسته است ، متصل می گردند. در مدل فوق هر گره به دو و فقط دو همسايه مجاور خود متصل است . اطلاعات از گره مجاور دريافت و به گره بعدی ارسال می شوند. بنابراين داده ها فقط در يک جهت حرکت کرده و از ايستگاهی به ايستگاه ديگر انتقال پيدا می کنند. مزايای توپولوژی RING کم بودن طول کابل . طول کابلی که در اين مدل بکار گرفته می شود ، قابل مقايسه به توپولوژی BUS نبوده و طول کمی را در بردارد. ويژگی فوق باعث کاهش تعداد اتصالات ( کانکتور) در شبکه شده و ضريب اعتماد به شبکه را افزايش خواهد داد. - نياز به فضائی خاص جهت انشعابات در کابل کشی نخواهد بود.بدليل استفاده از يک کابل جهت اتصال هر گره به گره همسايه اش ، اختصاص محل هائی خاص بمنظور کابل کشی ضرورتی نخواهد داشت . - مناسب جهت فيبر نوری . استفاده از فيبر نوری باعث بالا رفتن نرخ سرعت انتقال اطلاعات در شبکه است. چون در توپولوژی فوق ترافيک داده ها در يک جهت است ، می توان از فيبر نوری بمنظور محيط انتقال استفاده کرد.در صورت تمايل می توان در هر بخش ازشبکه از يک نوع کابل بعنوان محيط انتقال استفاده کرد . مثلا" در محيط های ادرای از مدل های مسی و در محيط کارخانه از فيبر نوری استفاده کرد. معايب توپولوژی RING اشکال در يک گره باعث اشکال در تمام شبکه می گردد. در صورت بروز اشکال در يک گره ، تمام شبکه با اشکال مواجه خواهد شد. و تا زمانيکه گره معيوب از شبکه خارج نگردد ، هيچگونه ترافيک اطلاعاتی را روی شبکه نمی توان داشت . - اشکال زدائی مشکل است . بروز اشکال در يک گره می تواند روی تمام گرههای ديگر تاثير گذار باشد. بمنظور عيب يابی می بايست چندين گره بررسی تا گره مورد نظر پيدا گردد. - تغيير در ساختار شبکه مشکل است . در زمان گسترش و يا اصلاح حوزه جغرافيائی تحت پوشش شبکه ، بدليل ماهيت حلقوی شبکه مسائلی بوجود خواهد آمد . - توپولوژی بر روی نوع دستيابی تاثير می گذارد. هر گره در شبکه دارای مسئوليت عبور دادن داده ای است که از گره مجاور دريافت داشته است . قبل از اينکه يک گره بتواند داده خود را ارسال نمايد ، می بايست به اين اطمينان برسد که محيط انتقال برای استفاده قابل دستيابی است . توپولوژی MESH : در این توپولوژی هر کامپیوتری مستقیما به کلیه کامپیوترهای شبکه متصل می شود. مزیت این توپولوژی آن است که هر کامپیوتر با سایر کامپیوتر ها ارتباطی مجزا دارد. بنابراین ، این توپولوژی دارای بالاترین درجه امنیت واطمینان می باشد. اگر یک کابل ارتباطی در این توپولوژی قطع شود ، شبکه همچنان فعال باقی می ماند. از نقاط ضعف اساسی این توپولوژی آن است که از تعداد زیادی خطوط ارتباطی استفاده می کند، مخصوصا زمانیکه تعداد ایستگاه ها افزایش یابند. به همین جهت این توپولوژی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست. برای مثال ، در یک شبکه با صد ایستگاه کاری ، ایستگاه شماره یک نیازمند به نود ونه می باشد. تعداد کابل های مورد نیاز در این توپولوژی با رابطه N(N-1)/2 محاسبه می شود که در آن N تعداد ایستگاه های شبکه می باشد. توپولوژی Tree : این توپولوژی از یک یا چند هاب فعال یا تکرار کننده برای اتصال ایستگاه ها به یکدیگر استفاده می کند. هاب مهمترین عنصر شبکه مبتنی بر توپولوژی درختی است : زیرا کلیه ایستگاه ها را به یکدیگر متصل می کند. وظیفه هاب دریافت اطلاعات از یک ایستگاه و تکرار وتقویت آن اطلاعات وسپس ارسال آنها به ایستگاه دیگر می باشد. توپولوژی Hybrid : این توپولوژی ترکیبی است از چند شبکه با توپولوژی متفاوت که توسط یک کابل اصلی بنام استخوان بندی " Back bone" به یکدیگر مرتبط شده اند . هر شبکه توسط یک پل ارتباطی " Bridg" به کابل استخوان بندی متصل می شود.
