یک بیماری ویروسی است که از طریق آب و غذای آلوده منتقل می شود. این بیماری معمولا خود به خود بهبود یافته و عوارض دراز مدت کبدی ندارد.از خانواده پیکورنا ویروسها و جنس هپاتویروس است که قبلا تحت عنوان آنتروویروس ۷۲ طبق بندی شده‌است. اما اکنون بنام هپاتیت عفونی نامیده می‌شود. این ویروس کروی شکل است و تقارن ۲۰ وجهی دارد. بدون پوشش است , RNA آن مثبت است. توسط دهان و مدفوع انتقال می‌یابد. دوره کمون آن تقریبا ۱ ماهه‌است. بیماری مزمن کبدی ایجاد نمی‌کند و به ندرت کشنده‌است و هیچ تشانه آنتی ژنی با دیگر ویروس‌های کبدی ندارد. انسان و میمون میزبان‌های طبیعی این ویروس هستند. نوکلئوکسید آن در برابر اتر و اسید از سایر پیکورنا ویروسها مقاوم‌تر است و به علت همین مقاومت باید در برخورد با بیماران مبتلا احتیاط کرد. با استفاده از گیرنده‌های سطح سلولهای کبدی وارد سلول می‌شود. جزئیات پاتوژنیسیته برای این ویروس مشخص نیست. از طریق دستگاه گوارش فرد را آلوده می‌کند. احنمالا در سلولهای اوروفارنکس و اپیتلیال روده تکثیر پیدا می‌کند. اگرچه انترفرون باعث محدوده شدن ویروس می‌شود اما سیستم ایمنی نیز در صدمه زدن به سلولهای کبدی آلوده به ویروس و حذف آنها از بدن بی تاثیر نیست. به دنبال ضایعات سلولهای کبدی یرقان ظاهر می‌شود. این ویروس از طریق صفرا وارد روده و مدفوع می‌شود و از ۱۰ روز قبل از ظهور علایم و ایجاد آنتی‌بادی در مدفوع وجود دارد و از طریق مدفوع منتشر می‌شود. علایم : علایم بالینی آن شامل خستگی , بی اشتهایی , ضعف , تهوع , شکم درد , یرقان , تیره شدن رنگ ادرار است و این بیماری در افراد بالغ شدید تر از از کودکان است. در کودکان اغلب بدون جلب توجه سپری می‌شود و در اکثر موارد بهبودی کامل حاصل می‌شود. حداکثر شیوع این بیماری بین سنین ۳۰ تا ۱۵ است. بيش از 80 درصد بزرگسالاني که به هپاتيت A مبتلا مي‌شوند، تا 8 هفته بيمار هستند و حدود 30 روز کاري را از دست مي‌دهند. مرحله پيش‌يرقاني، 5 تا 7 روز طول مي‌کشد و با شروع ناگهاني تب، ناخوشي، بي‌اشتهايي، تهوع، استفراغ، درد شکم و سردرد خود را نشان مي‌دهد. علايم کمتر شايع شامل لرز، ميالژي، آرترالژي، سرفه، اسهال، يبوست، خارش و کهير هستند. نشانه‌هاي موجود در معاينه فيزيکي عبارتند از هپاتومگالي دردناک، اسپلنومگالي. مرحله يرقاني (ايکتريک) که 3 تا 30 روز طول مي‌کشد، با بيلي‌روبينمي کونژوگه شروع مي‌شود و متعاقباً طي چند روز يرقان رخ مي‌دهد و مدفوع به رنگ روشن و اصطلاحاً خاک رسي (clay- colored) در مي‌آيد. عفونت مزمن رخ نمي‌دهد. وجود و شدت علايم عفونت با ويروس هپاتيت A به سن بيمار بستگي دارد. تقريباً 70 درصد از بزرگسالان آلوده دچار علايمي نظير يرقان مي‌شوند. بر عکس تنها 30 درصد کودکان کوچک‌تر از 6 سال دچار علايم مي‌شوند که اين علايم هم معمولاً غير اختصاصي و شبيه آنفلوانزا و بدون يرقان است. در اکثر بیماران مبتلا به هپاتیت A تیتر HAVIgm بالا است. لذا مهمترین تست سرولوژی بررسی HAVIgm است که به روش رادیوایمنواسی و الیزا قابل اندازه‌گیری است و همچنین بررسی بیلی روبین هم جهت ارزیابی اختلال کبدی ارزشمند است. آزمون IgM ضد ويروس هپاتيت A، آزمايش تأييدکننده ارجح براي هپاتيت A است زيرا هنگامي که روي نمونه‌هاي حاصل از فردي با علايم تيپيک انجام شود، حساسيت و ويژگي بالايي دارد. IgM سرمي ضد ويروس هپاتيت A را مي‌توان 5 تا 10 روز قبل از شروع علايم رديابي کرد؛ سطح اين آنتي‌بادي براي 4 تا 6 ماه همچنان بالا مي‌ماند. سطح IgG ضد ويروس هپاتيت A به فاصله کمي پس از IgM بالا مي‌رود و اين ايمونوگلوبولين در سراسر طول عمر فرد وجود خواهد داشت و باعث ايمني وي مي‌شود . درمان: اكثراً هپاتيت A خودبه‌خود بهبود مي‌يابد و احتياجي به درمان ندارد. استراحت در منزل و خوردن غذاهاي مناسب و نوشيدن مقدار كافي آب، مي‌تواند به روند بهبودي شما كمك نمايد. ويروس هپاتيت A معمولاً باعث درگيري كبد به مدت طولاني نمي‌شود و بيش از 99% بيماران بهبود مي‌يابند. درموارد نادري بيماري پيشرونده كبد منجر به نارسايي برق‌آساي (فولميننت) كبد مي‌شود كه ممكن است منجر به مرگ شده و يا نیاز به دريافت پيوند كبد باشد. مراقبت در خانه: مراقبت‌هاي خانگي در بهبود علائم و جلوگيري از انتشار بيماري به ديگران مؤثر مي‌باشد: کاهش فعاليت‌ها و متناسب كردن آن با سطح توان خود : استراحت طولاني در بستر نيز مي‌تواند روند بهبودی شما را به تأخير اندازد. دائماً در بستر استراحت نكنيد. فعاليت خود را با نياز و توان جسماني خود تنظيم كنيد. از حضور در محل كار يا مدرسه اجتناب كنيد مگر اين كه سطح كار شما متناسب با وضعيت جسماني شما باشد. از ورزش‌هاي سنگين بپرهيزيد. رفته رفته كه بهبود مي‌يابيد به تدريج به كار معمول خود بازگرديد چرا كه شروع كردن سريع فعاليت‌هاي قبلي مي‌تواند سبب بيمار شدن مجدد شما شود. تغذيه مناسب : علي‌رغم بي‌اشتهايي سعي كنيد تغذيه كافي و مناسبي داشته باشيد و وعده‌هاي غذايي را در تعداد بيشتر و حجم كمتر ميل كنيد معمولاً حالت تهوع با گذشت روز بدتر مي‌شود. لذا سعي كنيد وعده اصلی را در صبح خورده و بقيه وعده‌ها سبك‌تر شود. پزشكان معمولاً رژيم پر پروتئين – پركالري را پيشنهاد مي‌كنند. اما اگر مبتلا به حالت تهوع هستيد سعي در حفظ تعادل رژيم غذايي (متناسب با تمايل و اشتهاي خود) نمائيد. از كم آب شدن بدن خود بپرهيزيد : حفظ ميزان آب بدن خصوصاً اگر استفراغ مي‌كنيد بسيار مهم است. اگر بيش از 2 بار در يك روز استفراغ كرده‌ايد حتماً به پزشك يا اورژانس مراجعه نمائيد. مقدار كافي آب بنوشيد. در صورت تحمل مي‌توانيد از آب ميوه و گوشت نيز استفاده كنيد (چرا كه اين موادكالري نيز دارند). مي‌توانيد از نوشيدني‌هاي انرژي‌زاي ورزشي استفاده كنيد كه سبب جبران مواد معدني و الكتروليت‌هايي كه طي استفراغ از دست داده‌ايد مي‌شوند. برخي از افراد مبتلا به هپاتيت A دچار استفراغ، تهوع و كم آب شدن بدن مي‌شوند كه در صورت شديد بودن علائم نياز به بستري در بيمارستان و دريافت مايعات وريدي و دارو جهت كنترل علائم فوق دارند. اجتناب از الكل و داروها : هپاتيت متابوليسم الكل و برخي داروها را مختل كرده و سبب تشديد و يا تضعيف اثر آنها در بدن مي‌شود. همچنين الكل و برخي داروها سبب آسيب كبدي مي‌شوند. در صورتي كه از هر گونه دارو از جمله داروي گياهي استفاده مي‌كنيد پزشك خود را در جريان قرار دهيد. كنترل خارش بدن: در صورت داشتن خارش با پزشك خود مشورت نمائيد تا دارو های ضد خارش برای شما تجویز شود. جلوگيري از گسترش و انتقال ويروس: آگاه كردن افرادي كه با شما زندگي كرده و يا رابطه جنسي دارند از اين كه شما مبتلا به هپاتيت A هستيدبسیار مهم است چراکه اگر اين افراد در مدت 2 هفته از تماس با شما ايمونوگلوبولين دريافت كنند در پيشگيري از هپاتيت A و يا كاهش علائم آن مؤثر خواهد بود. دستان خود را بعد از اجابت مزاج و تعويض پوشك و قبل از تهيه غذا با آب و صابون شستشو دهيد. درمان دارويي: درمان دارويي براي هپاتيت A وجود ندارد و بهترين راه پيشگيري از هپاتيت A انجام واكسيناسيون مي‌باشد كه بين 100-94% ايمني ايجاد خواهد كرد (در صورتي كه هر 2 دوز آن تزريق شود). البته واكسن در افرادي كه نقص سيستم ايمني دارند مانند مبتلايان به ايدز چندان مؤثر نمي‌باشد. اگر عليه هپاتيت A ايمن نشده‌ايد (چه از طريق واكسيناسيون و چه از طريق ابتلاي قبلي) و در تماس نزديك با بيمار مبتلا به هپاتيت A هستيد بايد يك نوبت ايمونوگلوبولين دريافت نمائيد. در صورتي كه در فاصله 2 هفته پس از تماس ایمونوگلوبولین دريافت شود تا 85% مؤثر خواهد بود. درمان جراحي: هپاتيت A يك بيماري ويروسي است و نيازي به درمان جراحي ندارد. عده بسيار كمي از افراد (معمولاً افرادي كه بيماري مزمن كبد دارند و يا افراد با سن بالا) دچار نارسايي كبد در اثر آلودگي با ويروس هپاتيت A مي‌شوند كه در اين صورت هپاتيت برق‌آسا ناميده مي‌شود كه تهديد‌كننده حيات بوده و برخي از افراد در اين شرايط احتياج به پيوند كبد خواهند داشت.
