ایمنی وسایل گازسوز در مدارس

ایمنی وسایل گازسوز

الف) شوفاژ(سیستم حرارت مركزی)
در بین وسایل حرارتی، سیستم حرارت مركزی به دلیل اتكا بر معیار صرفه‌جویی در انرژی و كاهش آلودگی هوا برتری دارد. در این سیستم روی فرآیند تولید گرما كنترل وجود دارد و گرما بدون ایجاد مزاحمت برای مصرف كننده شرایط مناسب وراحتی به وجود می‌آورد.

​

1- در مدارسی كه از شوفاژ استفاده می‌شود حتی‌الامكان رادیاتورها در بریدگی‌های داخل دیوار كار گذاشته شود و در غیراین صورت مجهز به حفاظ باشد.
2- سرویس به موقع شوفاژ در آغاز فصل سرما دارای اهمیت زیادی بوده و لازم است توسط متخصص تأسیسات انجام گیرد.
3- استفاده و كاربردهای دیگر از موتورخانه ممنوع می‌باشد به عنوان مثال: انبار و نگهداری كاغذ و اقلامی كه آتش زا هستند.
ب) بخاری‌های گازسوز
1- این نوع بخاری قطعاً باید در مدارسی مورد استفاده قرار گیرد كه از لوله‌كشی گاز شهری بهره‌مند می‌باشند.
2- بخاری‌های گاز سوز باید از نوع استاندارد باشد و در لوله‌كشی و نصب آن نكات ایمنی رعایت شود.
3- نصب هر گونه لوله گاز در محل رفت و آمد دانش‌آموزان و یا جاهایی كه به صورت میله بارفیكس در هوا عبور داده شده است ممنوع است.
4- لوله‌‌ای كه در داخل كلاس به صورت روكار نصب می‌گردد، باید با بست محكم گردد.
5- كلیه بخاری‌های گازی باید دارای دودكش مستقل بوده و تا پشت بام ادامه داشته و مجهز به كلاهك باشد. هر بخاری گازسوزی كه دارای سیستم دودكش است باید همراه با كلاهك تعدیل جریان كوره‌ها، كلاهك H شكل نیز كارگذارده شود. كلاهك‌هایی كه همراه با دستگاه دودكش دار ساخته شده و یا به شكل پیوسته با آن ارسال شده‌اند باید همان‌طوری كه سازنده دستگاه مشخص كرده است بدون تغییر در آن كار گذاشته شود.
6- كلیه بخاری‌ها باید دارای دودكش فلزی بوده و به وسیله پیچ و رولپلاك به زمین ثابت گردد.
استفاده از بخاری‌های دیواری با شعله مستقیم و بخاری‌های فاقد دودكش در مدارس ممنوع است.
7- دستورالعمل روشن و خاموش كردن بخاری به طور واضح روی بخاری نصب شود، در این دستورالعمل تأكید شود فاصله بین خاموش شدن و روشن كردن مجدد باید حداقل 5 دقیقه باشد.
8- استفاده از انواع بخاری‌های گازسوز به وسیله سیلندر و همچنین اجاق و روشنایی پیك نیك به منظور ایجاد گرما و روشنایی در كلاس و آموزشگاه اكیداً ممنوع می‌باشد.
9- تغییر و جا به جایی هر وسیله گازسوز تحت نظارت مؤسسات مورد تأیید شركت ملی گاز مجاز می‌باشد.
10- در پایان فصل زمستان بخاری‌ها باید به دقت تمیز شده و برای استفاده بعد در جای مناسبی نگهداری گردند.
11- بررسی و كنترل دودكش، شیرقطع كن، روشن و یا خاموش بودن بخاری‌ها توسط خدمتگزار آموزشگاه روزانه قبل از ورود و بعد از خروج دانش‌آموزان الزامی است.
12- گرمای حاصل از سوخت بخاری‌ها حدود 18 الی 21 درجه سانتیگراد و درجه رطوبت كلاس نباید كمتر از 30 درصد باشد زیرا استنشاق هوای كاملاً خشك و دودآلود برای تنفس زیان‌آور و نامطبوع است.
13- به توصیه‌ها و دستورالعمل‌های شركت ملی گاز و سازمان آتش‌نشانی باید توجه و عمل شود.
14- در صورت استفاده از بخاری حتی‌الامكان باید اطراف آن با حفاظ فلزی مناسب و مطمئن پوشانیده شود تا دانش‌آموزان به بخاری دسترسی نداشته باشند و نتوانند سوخت آن را كم یا زیاد نمایند.
15- از اخذ انشعابات فرعی از شبكه لوله كشی گاز احتراز شود . زیرا از هر شیر گاز تنها یك وسیله گازسوز با استفاده از شلنگ مخصوص مجهز به بست مناسب و حداكثر طول 5/1 متر می‌تواند تغذیه كند.
16- مدارهای تغذیه كننده وسایل گازسوز توسط افراد آگاه به مسایل ایمنی (دارای مجوز رسمی از شركت ملی گاز) از لحاظ اطمینان و عدم نشتی گاز مورد آزمایش دوره‌‌ای قرار گیرد.


توجه: توصیه‌های ایمنی هنگام نشت گاز
1- فوراً شیر اصلی گاز را ببندید و از دست زدن به كلید برق و هر وسیله برقی كه ایجاد جرقه نماید جداً خوداری نمایید.
2- دانش‌آموزان را با نظم و ترتیب از محل آلوده به گاز خارج كنید و در و پنجره‌های كلاس‌ها را با استفاده از دستمال خیس شده باز نمایید (جهت جلوگیری از جرقه حاصل از الكتریسته ساكن).
3- چنانچه كنتور برق در فضای آلوده به گاز قرار نداشته باشد برق را از فیوز برق اصلی قطع كنید.
4- در صورت مشاهده هر گونه اشكال در سیستم بخاری‌های گازسوز باید در اسرع وقت پست امداد گازرسانی در جریان قرار گیرد.
ج) بخارهای نفت سوز
1- بخاری‌های نفت سوز باید از انواع جدید و با پوشش محافظ كوره بوده و استفاده از بخاری‌های بدون محافظ ممنوع است.
2- از بخاری‌های نفت سوز دارای شیر تنظیم (كاربراتور) استفاده شود.
3- بخاری در مكان مناسب و با توجه به وسعت كلاس نصب گردد، به طوری كه فاصله بخاری تا - دانش‌آموزان كمتر از 25/1 متر نباشد تا از ایجاد خطرات ناشی از آتش سوزی، سوختگی و مسمومیت با گازهای حاصل از سوخت بخاری جلوگیری گردد.
4- دودكش بخاری در صورت امكان مستقیم بوده و لوله‌ها و زانوهای متعددی نداشته باشد.
5- محل اتصال لوله بخاری به دودكش اصلی صاف و بدون درز باشد تا عمل مكش هوا به آسانی انجام گیرد.
6- لازم است انتهای هر دودكش یا لوله تهویه به كلاهك مجهز گردد و این كلاهك باید به نحوی ساخته شود كه از ورود باد و ایجاد جریان معكوس هوا در لوله و نیز داخل شدن باران و برف و پرندگان جلوگیری شود. (كلاهك‌های H شكل)
7- لوله‌های دودكش باید تمیز و بدون كربن‌های نسوخته و آزاد كه به شكل دوده به جدار داخلی لوله می‌چسبد، باشد لذا قبل از نصب بخاری باید از بازبودن مسیر دودكش اطمینان حاصل گردد.
8- دستورالعمل روشن و خاموش كردن و روشن كردن مجدد باید حداقل 5 دقیقه باشد.
9- استفاده از وسایلی نظیر علاء الدین و بخاری‌های بدون حفاظ و تویست جهت تأمین گرما غیرمجاز است.
10- بخاری‌های نفتی باید همه ساله قبل از نصب و استفاده سرویس گردد.
11- نگهداری سوخت بخاری‌های نفت سوز در داخل ساختمان ممنوع است و حداكثر سوخت مصرفی نگهداری شده در فضای باز مدرسه 220 لیتر می‌باشد و در صورت نیاز بیشتر باید مخزن سوخت یا در زمین دفن و یا كاملاً با مصالح ساختمانی دوربندی و مجزا گردد.
12- بندهای 13،12 و 14 (ب) در مورد استفاده از بخاری‌های نفت سوز نیز لازم‌الاجرا است.


د) ایمنی در تأسیسات الكتریكی
1- سیستم برق محل، بازنگری و ضوابط ایمنی در اجزای شبكه برق اعم از كابل كشی، فیوزها، كلیدها، پریزها، روشنایی‌ها و جعبه‌های تقسیم دقیقاً رعایت گردد.
2- سیم كشی‌های محل اعم از روكار و توكار باید در داخل لوله‌های مخصوص سیم‌كشی یا با استفاده از كابل‌های مقاوم انجام شود.
3- درسیم كشی با استفاده از لوله برای انشعابات خمها، زانوها، سه و چهار راه‌ها و... باید از وسایل و متعلقات استاندارد و مخصوص هر لوله استفاده شود، جعبه‌های زیر كلید و پریز و دیگر متعلقات مشابه در سیم كشی‌های توكار باید با نوع لوله‌كشی و كلید و پریزهای مورد استفاده همگونی داشته باشد.
4- تابلو‌های دست ساز و غیراستاندارد مدرسه باید جمع آوری و به جای آن از تابلوهای استاندارد استفاده شود.
5- فیوزهای برق بایستی متناسب با آمپر مصرفی و از نوع اتوماتیك حساس انتخاب و نصب شود.استفاده از فیوزهای تقویت شده اكیداً ممنوع است.
6 - اتصال دو سر سیم‌ها و مفصل بندی‌ها باید با استفاده از ترمینال‌های پیچی انجام شود و در صورت استفاده از سیم‌های افشان باید ابتدا با لحیم كاری یكپارچه و پس از آن با استفاده از ترمینال مخصوص به هم متصل شوند.
7 - روشنایی‌های محل باید دارای قاب و حفاظ ایمنی مناسب باشند.
8- كلیدها، پریزها و جعبه‌های تقسیم مدرسه باید به درپوش مناسب و مقاوم مجهز شود و اتصالات مربوطه كاملاً عایق بندی شود.
9- كلید و پریزهای معیوب مدرسه تعویض و از نوع استاندارد آن استفاده شود.
10-سیمهای نامناسب و پراكنده محل جمع‌آوری و به جای آن از كابل‌های مناسب و مقاوم استفاده شود.
11- هر یك از دستگاه‌ها و ادوات برقی باید دارای پریز برق مستقل به خود باشد و از اخذ انشعابات متعدد از یك پریز جداً خودداری شود.
12- از اخذ انشعابات فرعی برای مصارف متفرقه و پراكندگی در شبكه برق خودداری شود.
13- استفاده از سیم‌ها و كابل‌های مخصوص زیرگچی در تمامی قسمت‌ها فقط به طول 5/1 (یك و نیم) متر از محل انشعاب تا مصرف كننده مجاز است.
14- برق مدرسه به هنگام پایان كار روزانه یا عدم كاركرد و ایام تعطیل از تابلو اصلی قطع گردد.
15- از عبور دادن سیم برق از فضای موجود بین سقف شیروانی و سقف اصلی جداً خودداری شود.
16- موتورخانه و آبدارخانه و آشپزخانه و كلیه سالن‌ها به هواكش مناسب مجهز گردد.
17- روشنایی‌های التهابی پرمصرف مدرسه جمع‌آوری و برای تأمین نور محیط ترجیحاً از روشنایی‌های فلورسنت استفاده شود.
18- پیچیدن سیم‌ها به دور هم برای ایجاد اتصال الكتریكی و عایق بندی محل اتصال با نوار چسب الكتریكی ممنوع است.


هـ) تدابیر ایمنی و پیشگیری از آتش سوزی (كلی)
1- از عبور دادن سیم برق و لوله بخاری از قسمت‌های چوبی ساختمان خودداری نمایید.
2- در محل‌های نگهداری سوخت و مواد قابل اشتعال (نظیر كاغذ و ...) ، ایمنی مخزن سوخت و شبكه برق به دقت توسط متخصصین مربوطه كنترل شود.
3- نصب كپسول‌های آتش‌نشانی در مدارس و آموزش لازم در مورد به كارگیری آنها به خدمه، كاركنان مدارس و همچنین دانش‌آموزان ضروری است.
4- بازرسی و شارژ كپسول‌های اطفای حریق در فواصل زمانی معین (هر ساله) توسط شركت‌های معتبر دارای مجوز از آتش‌نشانی ضروری است.
5- استفاده از سیستم تهویه مناسب در انبارها و محل نگهداری هر گونه مواد قابل اشتعال ضروری است.
6- جهت انجام تهویه طبیعی در كلاس هنگام زنگ تفریح پنجره‌ها را باید باز گذاشت.
*توجه داشته باشید كه بهترین وسیله گرما زا از دستگاه‌های حرارت مركزی (شوفاژ) و تهویه مطبوع است كه دارای شرایط ایمنی استاندارد باشند

منبع : آتش نشانی کرج