[h=2]آیة الله مکارم شیرازی(دام ظله):[/h] سوال: می خواهم بدانم چرا شطرنج قبلا حرام بوده و حالا حلال است. مگر در نحوه بازی تغیییری حاصل شده است آیا مسابقه شطرنج که در کشور برگزار میشود و به برنده جایزه تعلق می گیرد شرط بندی است؟ وجایزه ای که به برنده اهدا میشود مشکل دارد؟ 1ـ اگر شطرنج در عرف عام از صورت قمار خارج شده باشد و به عنوان ورزش شناخته شود، مانعی ندارد. 2ـ در صورتی که قراردادی در مورد جایزه، گذارده شود اشکال دارد ولی اگر قراردادی نیست و دولت به عنوان تشویق می دهد اشکال ندارد. سوال: آیا بازى با شطرنج در عصر حاضر اشکال دارد؟ اگر شطرنج در عرف عام از آلات قمار محسوب شود بازى با آن حرام است و اگر از حالت قمار خارج و جزء ورزشهاى فکرى در آمده باشد اشکالى ندارد. [h=2]آیت الله خامنه ای(دام ظله):[/h]با توجه به اینکه در بیشتر مدارس بازى با شطرنج رواج دارد آیا بازى با آن و برگزارى دورههاى آموزشى آن جایز است؟ ج: اگر به نظر مکلّف، شطرنج در حال حاضر از آلات قمار محسوب نشود در این صورت بازى با آن بدون شرط بندى اشکال ندارد. سوال: شطرنج در موارد زیر چه حکمى دارد؟ 1 ـ ساخت و خرید و فروش آن. 2 ـ بازى شطرنج با شرطبندى و بدون آن. 3 ـ ایجاد مراکزى در محافل عمومى و غیر آن براى آموزش شطرنج و بازى با آن و تشویق مردم به آن. ج: اگر مکلّف تشخیص دهد که در حال حاضر شطرنج از آلات قمار محسوب نمىشود، ساخت و خرید و فروش و بازى با آن بدون شرطبندى، اشکال ندارد، همچنین با فرض مذکور، آموزش آن هم بدون اشکال است. سوال: ملاک تمییز موسیقى حلال از حرام چیست؟ و آیا موسیقى کلاسیک حلال است؟ بسیار مناسب است که معیار آن را بیان فرمایید. ج: هر موسیقى که به نظر عرف موسیقى لهوى و مطرب که مناسب با مجالس عیش و نوش است باشد، موسیقى حرام محسوب مىشود و فرقى نمىکند که موسیقى کلاسیک باشد یا غیر کلاسیک. تشخیص موضوع هم موکول به نظر عرفى مکلّف است و اگر موسیقى این گونه نباشد بخودى خود اشکال ندارد. سوال: منظور از موسیقى مطرب و لهوى چیست؟ و راه تشخیص موسیقى مطرب و لهوى از غیر آن چیست؟ ج: موسیقى مطرب و لهوى آن است که به سبب ویژگیهایى که دارد انسان را از خداوند متعال و فضائل اخلاقى دور نموده و به سمت بىبندوبارى و گناه سوق دهد و مرجع تشخیص موضوع عُرف است. شایان ذکر است که هر کس باید برای عمل کردن به این موضوع، نظر مرجع تقلید خود را جویا شود و طبق نظر ایشان عمل نماید
