پاسخ : دانستنی های قرآن اسامي حيوانات در قرآن 1. گاو:« إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً » (بقره / 67) خداوند به شما دستور ميدهد ماده گاوي را ذبح كنيد. 2. شتر:« هذِهِ ناقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً » (اعراف / 73) اين شتر الهي براي شما معجزهاي است. 3. مار:« فَأَلْقاها فَإِذا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعي» (طه / 20) پس موسي آن(عصا)را افكند، كه ناگهان ماري شد كه به هر سو ميشتافت. 4. اژدها:« فَأَلْقي عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ » (اعراف / 107) (موسي) عصاي خود را افكند، ناگهان اژدهايي آشكار شد. 5. ملخ:« يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ» (قمر / 7) همچون ملخهاي پراكنده از قبرها خارج ميشوند. 6. خوك:« أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ » (انعام / 145) يا گوشت خوك كه اينها پليدند. 7. ميمون:« فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ » (بقره / 65) ما به آنها گفتيم: به صورت بوزينههايي طرد شده دراييد. 8. قورباغه:« فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ وَ الْقُمَّلَ وَ الضَّفادِعَ » (اعراف / 133) سپس (بلاها را پشت سر هم بر آنها نازل كرديم) طوفان و ملخ و افت گياهي و قورباغههاو... 9. بز:« وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ » (انعام / 143) واز بز دو جفت. 10. ميش:« مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ » (انعام / 143) از ميش دو جفت. 11. زنبورعسل:« وَ أَوْحي رَبُّكَ إِلَي النَّحْلِ » (نحل / 68) و پروردگار تو به زنبورعسل وحي (الهام غريزي) نمود. 12. مگس:« إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً » (حج / 73) كساني را كه غير از خدا ميخوانيد،هرگز نميتوانند مگسي بيافرينند. 13. شانه به سر يا هدهد:« فَقالَ لا أَرَي الْهُدْهُدَ » (نمل / 20) (و سليمان )گفت:چرا هدهد را نميبينم. 14. پشه:« إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلاً ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها » (بقره / 26) خداوند از اينكه (به موجودات ظاهرا كوچكي مانند) پشه و حتي كمتر از آن، مثال بزند شرم نميكند. 15. استر:« وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوها وَ زِينَةً » (نحل / 8) هم چنين اسبها واسترها و الاغها را آفريد، تا بر آنها سوار شويد و زينت شما باشد. 16. الاغ:« كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً » (جمعه / 5) مانند الاغي هستند كه كتابهايي حمل ميكنند. 17. اسب:« وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ » (انفال / 60) هر نيرويي در قدرت داريد، براي مقابله با آنها (دشمنان) آماده سازيد و (همچنين) اسبهاي ورزيده. 18. ماهي:« فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَ هُوَ مُلِيمٌ » (صافات / 142) (او را به دريا افكندند) وماهي عظيمي او را بلعيد، در حاليكه مستحق سرزنش بود. 19. فيل« أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ الْفِيلِ » (فيل / 1) ايا نديدي پروردگارت با فيل سواران چه كرد؟ 20. شير:« فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ » (مدثر / 51) كه از (مقابل) شيري فرار كردهاند. 21. سگ:« فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ » (اعراف / 176) مثل او همچون سگ (هار ) است كه اگر به او حمله كني ، دهانش را باز، و زبانش را بيرون ميآورد. 22. مورچه« قالَتْ نَمْلَةٌ يا أَيُّهَا الَّنمْلُ ادْخُلُوا مَساكِنَكُمْ » (نمل / 18) مورچهاي گفت: به لانههاي خود برويد. 23. موريانه:« ما دَلَّهُمْ عَلي مَوْتِهِ إِلاَّ دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ » (سبا / 14) كسي آنها را از مرگ وي آگاه نساخت مگر موريانه كه عصاي او را ميخورد. 24. گرگ:« وَ تَرَكْنا يُوسُفَ عِنْدَ مَتاعِنا فَأَكَلَهُ الذِّئْبُ » (يوسف / 17) و يوسف را نزد اثاث خود گذارديم، وگرگ او را خورد. 25. گوسفند:« وَ مِنَ الْبَقَرِ وَ الْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُما » (انعام / 146) واز گاو وگوسفند پيه وچربيشان را بر آنان (يهوديان)تحريم نموديم. 26. عنكبوت:« إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ » (عنكبوت / 41) سستترين خانهها، خانه عنكبوت است. 27. كلاغ:« فَبَعَثَ اللَّهُ غُراباً يَبْحَثُ فِي الْأَرْضِ » (مائده / 31) سپس خداوند كلاغي را فرستاد كه در زمين، جستجو(وكند و كاو) ميكرد. 28. پروانه:« يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ » (قارعه / 4) روزي كه مردم مانند پروانههاي پراكنده خواهند بود. 29. حيوانات شكاري: « قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ » (مائده / 4) بگو براي شما هر چه پاكيزه است حلال شده، صداي كه به سگان شكاري آموختهايد. 30. ماده شتر: « ما جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ » (مائده / 103) خدا براي شتر ماده حكمي مقرر نفرموده. 31. شتر آزاد كه براي نذري و قرباني گذاشته شود: « ما جَعَلَ اللَّهُ ...وَ لا سائِبَةٍ » (مائده / 103) خدا حكمي مقرر نفرموده براي شتر نذر شده. 32. گوسفند ماده: « وَ لا وَصِيلَةٍ » (مائده / 103) خداوند حكمي مقرر نفرموده براي گوسفند. 33. شتر آزاد: « وَ لا حامٍ » (مائده / 103) خداوند حكمي مقرر نفرموده براي شتر آزاد. 34. شتران باركش: « وَ مِنَ الْأَنْعامِ حَمُولَةً » (انعام / 142) و از بعضي از حيوانات استفاده باربري و سواري كنيد. 35. چهارپايان: « وَ مِنَ الْأَنْعامِ » (انعام / 142) و از بعضي از حيوانات. 36. دستههاي مرغان: « وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ » (فيل / 3) و بر سر آنها پرندگاني را گروه گروه فرستاد. 37. اسبان نيكو: « إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصَّافِناتُ الْجِيادُ » (ص / 31) ياد كن وقتي را كه بر او اسبهاي بسيار تند و نيكو را هنگام عصر ارائه دادند. 38. ميش ماده: « وَ لِيَ نَعْجَةٌ واحِدَةٌ » (ص / 23) و من يك ميش دارم. 39. قرباني كه به مكه فرستند: « وَ الْبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ » (حج / 36) و نحر شتران فربه را از شعائر حج قرار داديم. 40. اسبان دونده: « وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً » (عاديات / 1) قسم به اسباني كه نفسشان به شماره افتاده. 41. گوساله: « ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ » (بقره / 51) پس شما گوساله پرستي اختيار كرديد. 42. شتران ده ماهه آبستن: « وَ إِذَا الْعِشارُ عُطِّلَتْ » (تكوير / 4) و شتران آبستن به كلي رها كنند و بدور افكنند. 43. گاو ميانسال: « عَوانٌ بَيْنَ ذلِكَ » (بقره / 68) بلكه ميان اين دو
پاسخ : دانستنی های قرآن دعاهاي قرآني 1 ـ ربّنا آتِنا في الدُّنْيا حَسَنة وفي الآخِرة حَسَنة وقِنا عذابَ النّار.(البقرة: 201) 2 ـ ربّنا لا تؤاخِذنا إنْ نسينا أو أخْطأنا، ربّنا ولا تحْمِل علينا إصْراً كما حَمَلْتَهُ علي الّذين مِن قبْلنا، ربّنا ولا تُحَمّلنا ما لا طاقَةَ لنا به، واعفُ عنّا واغفِر لنا وارْحمنا أنت مولانا فانْصُرنا علي القوم الكافرين.(البقرة: 286) 3 ـ ربّنا لا تُزِغْ قُلوبَنا بعد إذْ هَدَيْتنا وهبْ لنا من لدُنْكَ رحْمَة إنّكَ أنتَ الوهّاب.(آل عمران: 8) 4 ـ ربّنا إنّكََ جامِعُ النّاسِ ليومٍ لا ريْبَ فيه إنّ الله لا يُخْلِفُ الميعاد.(آل عمران: 9) 5 ـ ربّنا إنّنا آمنّا فاغْفِر لنا ذُنوبنا وقِنا عذابَ النّار.(آل عمران: 16) 6 ـ سَمِعْنا وأطَعْنا غُفْرانَكَ ربّنا وإليكَ المصير.(البقرة: 285) 7 ـ ربّ هبْ لي مِنْ لدُنْكَ ذرّيةً طيّبَةً إنّكَ سميعُ الدّعاء.(آل عمران: 38) 8 ـ ربّنا آمنّا بِما أنْزلْتَ واتَّبَعْنا الرّسول فاكْتُبْنا مع الشّاهدين.(آل عمران: 53) 9 ـ ربّنا اغْفر لنا ذُنوبَنا واسْرافَنا في أمرِنا وثَبِّت أقّدامَنا وانْصُرنا علي القَوْمِ الكافرين.(آل عمران: 147) 10 ـ ربّنا إنّكَ مَنْ تُدْخِل النّار فقد أخْزَيْتَهُ وما للظّالمين من أنْصار.(آل عمران: 192) 11 ـ ربّنا إنّنا سَمِعْنا مُنادياً يُنادي للإيمانِ أنْ آمِنوا بربّكم فآمنّا ربّنا فاغْفر لنا ذُنوبنا وكفّر عنّا سيّئاتِنا وتَوَفّنا مع الأبرار.(آل عمران: 193) 12 ـ ربّنا وآتِنا ما وَعَدْتَنا علي رُسُلِك ولا تُخْزِنا يومَ القيامَة إنّكَ لا تُخْلِفُ الميعاد.(آل عمران: 194) 13 ـ واجْعَل لنا من لَدُنْكَ وليّاً واجْعل لنا من لدُنْكَ نصيراً.(النساء: 75) 14 ـ ربّنا ظَلَمْنا أنفُسَنا وإنْ لم تَغْفِر لنا وترْحَمْنا لَنَكونَنَّ من الخاسِرين.(الأعراف: 23) 15 ـ ربّنا افْرِغْ علينا صَبْراً وتَوَفّنا مُسلمين.(الأعراف: 126) 16 ـ ربّ اغفر لي ولأخي وأدْخِلْنا في رحمَتِكَ وأنتَ أرحمُ الرّاحمين.(الأعراف: 151) 17 ـ أنتَ وليّنا فاغْفر لنا، وارْحَمْنا وأنت خيرُ الغافرين.(الأعراف: 151) 18 ـ واكتُبْ لنا في هذه الدُّنيا حَسَنةً وفي الآخِرة إنّا هُدْنا إليك.(الأعراف: 156) 19 ـ فاطِرُ السّمواتِ والأرض أنتَ ولييّ في الدّنيا والآخرة توفّني مسلماً وألْحِقْني بالصّالحين.(يوسف: 101) 20ـ ربّنا آتِنا من لدُنْكَ رحمةً وهَيّيء لنا من أمرِنا رَشَداً.(الكهف: 10) 21 ـ فهبْ لي من لدُنكَ وليّاً يرثُني ويرثُ من آل يعقوب واجْعلْهُ ربّ رضيّاً.(مريم: 6) 22 ـ ربّ اشرح لي صدري ويسّر لي أمري واحْلُل عقدةً من لساني يفقهوا قولي.(طه: 25) 23 ـ ربّ اجعلني مُقيم الصّلاة ومن ذرّيتي ربّنا وتقبّل دُعاء.(ابراهيم: 40) 24 ـ ربّنا اغفر لي ولوالديّ وللمؤمنين يومَ يقومُ الحِساب.(ابراهيم: 41) 25 ـ ربّ ادْخلني مُدخل صِدقٍ واخْرجني مُخرجَ صِدقٍ واجْعل لي من لدُنكَ سُلطاناً نصيراً.(الاسراء: 80) 26 ـ ربِّ إنّي مسّني الضرّ وأنت أرحَمُ الرّاحمين.(الأنبياء: 83) 27 ـ لا إله إلا أنت سُبحانَكَ إنّي كُنتُ من الظّالمين.(الأنبياء: 87) 28 ـ ربّ لا تذرني وأنتَ خيرُ الوارثين.(الأنبياء: 89) 29 ـ ربّ اغفر وارحم وأنت خيرُ الرّاحمين.(المؤمنون: 118) 30 ـ ربّنا اصرِف عنّا عذابَ جهنّم إنّ عذابها كان غراماً.(الفرقان: 65) 31ـ ربّنا هب لنا من أزواجِنا وذُريّاتِنا قُرّة أعينٍ واجعلنا للمُتّقين إماماً.(الفرقان: 74) 32 ـ ربّ هب لي حُكماً والحِقْني بالصّالحين واجْعل لي لسانَ صِدْقٍ في الآخرين، واجْعلني من ورثةِ جنّةِ النّعيم، واغفر لأبي إنّهُ كان من الضّالين، ولا تُخزني يومَ يُبْعَثون يومَ لا يَنْفعُ مالٌ ولا بنون إلا من أتي الله بقلبٍ سليم.(الشعراء: 89) 33 ـ ربّ اوزِعْني أن أشْكُر نعمتَكَ الّتي أنعمتَ عليّ وعلي والديّ وأن أعملَ صالحاً ترضاه وادخِلْني برحمتكِ في عبادك الصّالحين.(النمل: 19) 34 ـ ربّ نجّني من القوْمِ الظّالمين.(القصص: 21) 35 ـ ربّ إنّي لِما أنزلْتَ إليّ من خيرٍ فقير.(القصص: 24) 36 ـ ربّ انصُرني علي القومِ المُفسدين.(العنكبوت: 30) 37 ـ ربّ هب لي من الصّالحين.(الصّافات: 99) 38 ـ ربّنا وَسِعْتَ كُلّ شيء رحمةً وعلماً فاغفر للذين تابوا واتّبعوا سبيلكَ وقِهِمْ عذابَ الجحيم.(المؤمن: 8) 39 ـ ربّنا وادْخِلهُم جنّات عدنٍ الّتي وعدْتَهُم ومن صَلَحَ من آبائهم وازواجهم وذُريّاتِهِم إنّكَ أنت العزيزِ الحكيم.(المؤمن: 8) 40 ـ وقِهِم السّيئات ومن تقِ السيّئات يومئذٍ فقد رحِمْتَهُ وذلك هو الفوزُ العظيم.(المؤمن: 10) 41 ـ ربّنا اكشفْ عنّا العذاب إنّا مؤمنون.(الدخان: 12) 42 ـ ربّ إنّي مغلوب فانتصر.(القمر: 11) 43 ـ ربّنا اغفرْ لنا ولإخواننا الذين سبقونا بالإيمان ولا تجعل في قلوبنا غِلاًْ للذين آمنوا ربّنا إنّك رئوف رحيم.(الحشر: 10) 44 ـ ربّنا عليك توكّلنا وإليك أنبنا وإليك المصير.(الممتحنة: 4) 45 ـ ربّنا لا تجعلنا فتنةً للذين كفروا واغفر لنا إنّك أنت العزيز الحكيم.(الممتحنة: 5) 46 ـ ربّ لا تذر علي الأرض من الكافرين ديّاراً إنّك إن تذرْهُم يُضِلّوا عبادك ولا يلدوا إلا فاجراً كفّاراً، ربّ اغفر لي ولوالديّ ولِمَن دخل بيتي مؤمناً، وللمؤمنين والمؤمنات ولا تزد الظالمين إلا تباراً.(نوح: 28) 47 ـ ولا تزد الظالمين إلا ضلالاًَ.(نوح: 24)
پاسخ : دانستنی های قرآن اصول دين در قرآن 1. توحيد: « قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ » (اخلاص / 1) بگو:خداوند، يكتا و يگانه است. ـ « اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ » (نساء / 87) خداوند كسي است كه هيچ معبودي جز او نيست. ـ « وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً » (نساء / 36) وخدا را بپرستيد، و چيزي را با او شريك مگردانيد. ـ « إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ » (صافات / 4) قطعاٌ معبود شما يگانه است. 2. نبوت: « وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَ إِبْراهِيمَ وَ جَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَ الْكِتابَ » (حديد / 26) ما نوح و ابراهيم را فرستاديم، و در دودمان آن دو نبوت و كتاب قرار داديم. ـ « وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ فَإِذا جاءَ رَسُولُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ» (يونس / 47) و براي هر امتي، رسولي است، هنگامي كه رسولشان به سوي آنان بيايد به عدالت در ميان آنها داوري ميشود، و ستم به آنها نخواهد شد. - «ثُمَّ قَفَّيْنا عَلي آثارِهِمْ بِرُسُلِنا » (حديد / 27) سپس در پي آنان رسولان ديگر خود را فرستاديم. 3. معاد: « وَ لَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ » (انعام / 73) و در آن روز كه در«صور» دميده ميشود، حكومت مخصوص اوست. - «قُلِ اللَّهُ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِلي يَوْمِ الْقِيامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ» (جاثيه / 26) بگو:خداوند شما را زنده ميكند، سپس ميميراند، بار ديگر در روز قيامت كه در آن ترديدي نيست گردآوري ميكند، ولي بيشتر مردم نميدانند. - «إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ » (ال عمران / 185) شما پاداش خود را به طور كامل در روز قيامت خواهيد گرفت. 4. عدل: « وَ ما كُنَّا ظالِمِينَ » (شعراء / 209) و ما هرگز ستمكارنبوديم. ـ « وَ لا يُظْلَمُونَ نَقِيراً » (نساء / 124) و كمترين ستمي به آنها نخواهد شد. ـ « وَ ما كُنَّا مُهْلِكِي الْقُري إِلاَّ وَ أَهْلُها ظالِمُونَ » (قصص / 59) و ما هرگز آباديها و شهرها را هلاك نكرديم مگر آنكه اهلش ظالم بودند. ـ « فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ » (روم / 9) خداوند هرگز به آنان ستم نكرد، آنها به خودشان ستم ميكردند. 5. امامت: « الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً » (مائده / 3) امروز كافران از (زوال) آئين شما، مأيوس شدند، بنابراين ، از آنها نترسيد و از(مخالفت)من بترسيد، امروز، دين شما را كامل كردم، و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آيين(جاودان)شما پذيرفتم. ـ « أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ » (نساء / 59) اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولوالامر(اوصياي پيامبر)را
پاسخ : دانستنی های قرآن فروع دين در قرآن 1. نماز: « وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ » (بقره / 43) و نماز را بپا داريد، و زكات را بپردازيد، و همراه ركوع كنندگان ركوع كنيد(و نماز را با جماعت بگذاريد). ـ « فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَي الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً » (نساء / 103) پس نماز را (به طور معمول) انجام دهيد، زيرا نماز، وظيفه ثابت و معيني براي مؤمنان است. ـ « إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهي عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ » (عنكبوت / 45) همانا ، نماز (انسان را) از زشتيها و گناه باز ميدارد. 2. روزه: « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَي الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ » (بقره / 183) اي افرادي كه ايمان آورهايد روزه بر شما نوشته شده، همان گونه كه بر كساني كه قبل از شما بودند، نوشته شد. 3. خمس: « وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبي وَ الْيَتامي وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ » (انفال / 41) بدانيد هر گونه غنيمتي به دست آوريد، خمس آن براي خدا، و براي پيامبر، و براي ذيالقبي و يتيمان و مسكينان و واماندگان در راه است. 4. زكات: « وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ » (روم / 39) و آنچه را به عنوان زكات ميپردازيدو تنها رضاي خدا را ميطلبيد (مايه بركت است، و) كساني كه چنين ميكنند داراي پاداش مضاعفند. 5. جهاد: « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ وَ هُوَ كُرْهٌ لَكُمْ » (بقره / 216) جهاد در راه خدا، بر شما مقرر شد، در حالي كه برايتان ناخوشايند است. ـ « وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّي لا تَكُونَ فِتْنَةٌ » (بقره / 193) و با آنها پيكار كنيد تا فتنه باقي نماند. 6. حج: « وَ لِلَّهِ عَلَي النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً » (ال عمران / 97) و براي خدا، حج آن خانه بر كساني كه قدرت رفتن به آن را داشته باشند واجب است. ـ « إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » (بقره / 158) صفا و مروه از شعاير (و نشانههاي) خداست، پس كساني كه حج خانه را به جاي ميآورند يا عمره ميگزاند، اگر بر آن دو كوه طواف كنند مرتكب گناهي نشدهاند. 7-8. امربه معروف و نهي از منكر: « كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ » (ال عمران / 110) شما بهترين امتي هستيد كه براي مردم پديدار شدهايد.به كار پسنديده فرمان ميدهيد، و از كار ناپسند باز ميداريد. ـ « وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ » (لقمان / 17) امر به معروف و نهي از منكر كن. 9-10. تولي و تبري: « لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ » (ال عمران / 28) افراد باايمان نبايد به جاي مؤمنان، كافران را دوست و سرپرست خود انتخاب كنند. ـ « أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ » (شوري / 9) آيا به جاي او دوستاني براي خود گرفتهاند؟خداست كه دوست راستين است. ـ « لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ » (مجادله / 22) هيچ قومي را كه ايمان به خدا و روز رستاخيز دارند نمييابي كه با دشمنان خدا و رسولش دوستي كنند. ـ « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ » (ممتحنه / 1) اي كساني كه ايمان آوردهايد دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگيريد. ـ « لا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ » (ممتحنه / 13) با قومي كه خداوند آنان را مورد غضب قرار داده دوستي نكنيد
پاسخ : دانستنی های قرآن مثلهاي قرآني 1. گذشتن شتر از سوراخ: « إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابُ السَّماءِ وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّي يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ وَ كَذلِكَ نَجْزِي الُْمجْرِمِينَ » (اعراف / 40) كساني كه آيات ما را تكذيب كردند، و در برابر آن تكبر ورزيدند، (هرگز) درهاي آسمان به رويشان گشوده نميشود، و (هيچگاه) داخل بهشت نخواهند شد مگر اينكه شتر از سوراخ سوزن بگذرد اين گونه، گنهكاران را جزا ميدهيم. انفاق با رياكاري: « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذي كَالَّذِي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ فَأَصابَهُ وابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً لا يَقْدِرُونَ عَلي شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ » (بقره / 264) اي كساني كه ايمان آوردهايد بخششهاي خود را با منت و آزار، باطل نسازيد.همانند كسي كه مال خود را براي نشان دادن به مردم، انفاق ميكند، و به خدا و روز رستاخيز، ايمان نميآورد، (كار او) همچون قطعه سنگي است كه بر آن (قشر نازكي از)خاك باشد، (و بذرهايي در آن افشانده شود،) و رگبار باران به آن برسد، (و همه خاكها وبذرها را بشويد) و آن راصاف (و خالي از خاك و بذر) رها كند.آنها از كاري كه انجام دادهاند چيزي به دست نميآورند، و خداوند، جمعيت كافران را هدايت نميكند. 2. ضعيف و توانا مساوي نيستند: « ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلي شَيْءٍ وَ مَنْ رَزَقْناهُ مِنَّا رِزْقاً حَسَناً فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَ جَهْراً هَلْ يَسْتَوُنَ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ » (نحل / 75) خداوند مثالي زده:برده مملوكي را كه قادر به هيچ چيز نيست و انسان (با ايماني)را كه از جانب خود، رزقي نيكو بخشيدهايم، و اوپنهان و آشكار از آنچه خدا به او داده، انفاق ميكند، آيا اين دو نفر يكسانند؟شكر مخصوص خداست، ولي اكثر آنها نميدانند. 3. « وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً رَجُلَيْنِ أَحَدُهُما أَبْكَمُ لا يَقْدِرُ عَلي شَيْءٍ وَ هُوَ كَلٌّ عَلي مَوْلاهُ أَيْنَما يُوَجِّهْهُ لا يَأْتِ بِخَيْرٍ هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَ مَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ هُوَ عَلي صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » (نحل / 76) خداوند مثالي (ديگر) زده است:دو نفر را، كه يكي از آن دو، گنگ مادرزاد است .و قادر بر هيچ كاري نيست، و سربارصاحبش ميباشد، او را در پي هر كاري بفرستد، خوب انجام نميدهد، آيا چنين انساني، با كسي كه امر به عدل و داد ميكند، و بر راهي راست قرار دارد، برابر است ؟ 4. شريكي براي خدا قرار ندهيد: « وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكانٍ سَحِيقٍ » (حج / 31) و هر كس همتايي براي خداقرار دهد، گويي از آسمان سقوط كرده، و پرندگان (در وسط هوا) او را ميربايند، و يا تندباد او را به جاي دور دستي پرتاب ميكند. 5. مثل عنكبوت: « مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتاً وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ » (عنكبوت / 41) مثل كساني كه غير از خدا را اولياي خود برگزيدند، مثل عنكبوت است كه خانهاي براي خود انتخاب كرده، در حالي كه سستترين خانهها خانة عنكبوت است اگر ميدانستند 6. قدرت حمل روزي: « وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ » (عنكبوت / 60) چه بسا جنبندهاي كه قدرت حمل روزي خود را ندارد، خداوند او و شما را روزي ميدهد. 7. دنيا بازيچهاي زودگذر: « اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَباتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطاماً » (حديد / 20) بدانيد زندگي دنيا تنها بازي و سرگرمي و تجمل پرستي و فخر فروشي در ميان شما و افزونطلبي در اموال و فرزندان است، همانند باراني كه محصولش كشاورزان را در شگفتي فرو ميبرد، سپس خشك ميشود بگونهاي كه آن را زرد رنگ ميبيني، سپس تبديل به كاه ميشود. 8. خشوع كوه در مقابل قران:ـ « لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلي جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ » (حشر / 21) اگر اين قرآن رابر كوهي نازل ميكرديم، ميديدي كه در برابر آن خاشع ميشود و از خوف خدا ميشكافد اينها مثالهايي است كه براي مردم ميزنيم، شايد در آن بينديشيد. 9. عالمان بي عمل: « مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ » (جمعه / 5) كساني كه مكلف به تورات شدند ولي حق آن را ادا نكردند، مانند دراز گوشي هستندكه كتابهايي حمل ميكند، (آن رابه دوش ميكشد اما چيزي از آن نميفهمد) گروهي كه آيات خدا را انكار كردند مثال بدي دارند. 10. منافقين: « وَ إِذا رَأَيْتَهُمْ تُعْجِبُكَ أَجْسامُهُمْ وَ إِنْ يَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ يَحْسَبُونَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّي يُؤْفَكُونَ » (منافقون / 4) هنگامي كه آنها را ميبيني، جسم و قيافه آنان تو را در شگفتي فرو ميبرد، و اگر سخن بگويند، به سخنانش گوش فرا ميدهي، اما گويي چوبهاي خشكي هستند كه به ديوار تكيه داده شدهاند، هر فريادي از هر جا بلند شود بر ضد خود ميپندارند، آنها دشمنان واقعي تو هستند، پس از آنان بر حذر باش خداوند آنها را بكشد، چگونه از حق منحرف ميشوند؟ 11. پراكندگي مردم در قيامت: « يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ » (قارعه / 4) روزي كه مردم مانند پروانههاي پراكنده خواهند بود. 12. گمراهان: « أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ مَنْ كانَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ » (زخرف / 40) (اي پيامبر) آيا تو ميخواهي سخن خود را به گوش كران برساني، يا كوران و كساني كه در گمراهي آشكار هستند هدايت كني؟ 13. مثل منافقين و كفار: « مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً فَلَمَّا أَضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ فِي ظُلُماتٍ لا يُبْصِرُونَ » (بقره / 17) مثل آنان، همچون مثل كساني است كه آتشي افروختند، و چون پيرامون آنان را روشنايي داد، خدا نورشان را برد، و در ميان تاريكيهايي كه نميبينند رهايشان كرد. ـ « صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ » (بقره / 18) كرند، لالند، كورند، بنابراين به راه نميآيند. ـ « أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ مِنَ الصَّواعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكافِرِينَ » (بقره / 19) يا همچون باراني از آسمان، كه در شب تاريك همراه با رعد و برق و صاعقه (بر سر رهگذران) ببارد، آنها از ترس مرگ، انگشتانشان را در گوشهاي خود ميگذارند، تاصداي صاعقه را نشوند، و خداوند به كافران احاطه دارد(و در قبضه قدرت او هستند). 14. ياران پيامبر صليالله: « مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَي الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوي عَلي سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً » (فتح / 29) محمدصليالله پيامبر خداست و آنانكه همراه اويند در برابر كفار سرسخت و شديد، و در ميان خود مهربانند.پيوسته آنها را در حال ركوع و سجود ميبيني در حالي كه همواره فضل خدا و رضاي او را ميطلبند، نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است.اين توصيف آنان در تورات و توصيف آنان در انجيل است، همانند زراعتي كه جوانههاي خود را خارج ساخته، سپس به تقويت آن پرداخته تا محكم شده و بر پاي خود ايستاده است و بقدري نمو و رشد كرده كه زارعان را به شگفتي وا ميدارد.اين براي آن است كه كافران را خشم آورد (ولي) كساني از آنها را كه ايمان آورده و كارهاي شايسته انجام دادهاند، خداوند وعده آمرزش و اجر عظيمي داده است. 15. قلب همچون سنگ: « ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهارُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْماءُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ » (بقره / 74) سپس دلهاي شما (بني اسرائيل) بعد از اين واقعه سخت شد، همچون سنگ، يا سختتر چرا كه پارهاي از سنگها ميشكافد، و از آن نهرها جاري ميشود، و پارهاي از آنها شكاف بر ميدارد، و آب از آن تراوش ميكند، و پارهاي از خوف خدا (از فراز كوه) به زير ميافتد، (اما دلهاي شما، نه از خوف خدا ميتپد، و نه شما سرچشمه علم و دانش و عواطف انساني است) و خداوند از اعمال شما غافل نيست.
پاسخ : دانستنی های قرآن آيات اخلاقي در قرآن 1. توكل: « وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَي اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً » (طلاق / 3) وهر كس بر خدا توكل كند، كفايت امرش را ميكند، خداوند فرمان خود را به انجام ميرساند، و خدا براي هرچيزي اندازهاي قرار داده است. 2. تقوا: « مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ » (طلاق / 2و3) هر كس تقواي الهي پيشه كند، خداوند راه نجاتي براي او فراهم ميكند و او از جايي كه گمان ندارد، روزي ميدهد. 3. شكر نعمت، كفر نعمت: « لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ » (ابراهيم / 7) اگر شكرگزاري كنيد، (نعمت خود را)بر شما خواهم افزود، و اگر ناسپاسي كنيد، مجازاتم شديد است. 4. صبر: « وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ» (انفال / 46) وصبر و استقامت كنيد كه خداوند با استقامت كنندگان است. 5. توبه: « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَي اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً عَسي رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ يُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ » (تحريم / 8) اي كساني كه ايمان آوردهايد، بسوي خدا توبه كنيد، توبهاي خالص، اميد است(با اين كار)پروردگارتان گناهانتان را ببخشدو شما را در باغهايي از بهشت كه نهرها از زير درختانش جاري است، وارد كند. 6. اخلاص: « فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ » (غافر / 14) (تنها)خدا را بخوانيد و دين خود را براي او خالص كنيد، هر چند كافران ناخشنود باشند. 7. رضا: « رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ » (توبه / 72) و خشنودي خدا بزرگتر است. 8. احترام به پدر و مادر: « لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً » (بقره / 83) جز خدا را نپرستيد وبه پدر و مادر خود احسان كنيد. 9. خوش گفتاري: « وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً » (بقره / 83) وبا مردم (به زبان) خوش سخن بگوييد. 10. امانت: « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلي أَهْلِها » (نساء / 58) خداوند به شما فرمان ميدهد كه امانتها را به صاحبانش بدهيد 11. عدل: « إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ » (نساء / 58) هنگامي كه ميان مردم داوري ميكنيد، به عدالت داوري كنيد. 12. امر به معروف و نهي از منكر: « وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَي الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ » (ال عمران / 104) بايد از ميان شما، جمعي دعوت به نيكي ، و امر به معروف و نهي از منكر كنند و آنها همان رستگارانند. 13. نقض عهد، قطع رحم، فساد: « وَ الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ » (رعد / 25) آنها كه عهد الهي را پس از محكم كردن ميشكنند، و پيوندهايي را كه خدا دستور به برقراري آن داده قطع ميكنند، و در روي زمين فساد ميكنند، لعنت براي آنهاست. 14. پيروي از احسن: «الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ » (زمر / 18) همان كساني كه سخنان را ميشنوند و از نيكوترين آنها پيروي ميكنند، آنان كساني هستند كه خدا هدايتشان كرده، و آنها خردمندانند. 15. صدق و راستگويي: « اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ » (توبه / 119) از خدا بترسيد و با راستگويان باشيد. 16. قرضالحسنه: « مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ » (بقره / 245) كيست كه به خدا قرضالحسنه دهد، تا خدا بر آن چند برابر بيفزايد؟خدا تنگدستي دهد و توانگري بخشد. 17. قولنامه: « إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلي أَجَلٍ مُسَمًّي فَاكْتُبُوهُ » (بقره / 282) چون وامي تا مدتي معين به يكديگر ميدهيد، آن را بنويسيد. 18. تمسخرو استهزاء: « الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ » (توبه / 79) آنهايي كه از مؤمنان اطاعت كار، در صداقتشان عيب جويي ميكنند، و كساني را كه (براي انفاق در راه خدا)جز به مقدار (ناچيز)توانايي خود دسترسي ندارند، مسخره مينمايند، خدا آنها را مسخره ميكند و براي آنها عذاب دردناكي است. 19. القاب زشت: « وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ » (حجرات / 11) و با القاب زشت و ناپسند يكديگررا ياد نكنيد. 20. دروغ: « وَ لا تَقُولُوا لِما تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هذا حَلالٌ وَ هذا حَرامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَي اللَّهِ الْكَذِبَ» (نحل / 116) به خاطر دروغي كه بر زبانتان جاري ميشود نگوييد اين حلال است و آن حرام، تا بر خدا افترا ببنديد. 21. بخل: « وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ » (ال عمران / 180) كساني كه بخل ميورزند، و آنچه را خدا از فضل خويش به آنان داده انفاق نميكنند، گمان نكنند اين كار به سود آنها است، بلكه براي آنها شر است بزودي در روز قيامت، آنچه را نسبت به آن بخل ورزيدند، همانند طوقي به گردنشان ميافكنند. 22. غيبت: « وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ » (حجرات / 12) وهيچ يك از شما ديگري را غيبت نكند، آيا كسي از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده خود را بخورد؟(به يقين)همه شما از اين امر كراهت داريد. 23. گمان بد: « اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ » (حجرات / 12) از بسياري از گمانها بپرهيزيد، چرا كه بعضي از گمانها گناه است. 24. تجسس: « وَ لا تَجَسَّسُوا » (حجرات / 12) و هرگز(در كار ديگران)تجسس نكنيد. 25. حسد: « أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلي ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ » (نساء / 54) با اينكه نسبت به مردم و بر آنچه خدا از فضلش به آنان بخشيده، حسد ميورزند؟ 26. ظلم: « وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ » (شعراء / 227) آنها كه ستم كردند به زودي ميدانند كه بازگشتشان به كجاست. 27. شايع كردن زشتيها (تشيع فاحشه): « إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ » (نور / 19) كساني كه دوست دارند زشتيها در ميان مردم با ايمان شيوع يابد، عذاب دردناكي براي آنان در دنيا و آخرت است. 28. سخن چيني: « هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ » (قلم / 11) كسي كه بسيار عيبجوست و به سخن چيني آمدو شد ميكند، (پيروي مكن). 29. عيبجويي: « وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ » (همزه / 1) واي بر هر بدگوي عيبجويي.
پاسخ : دانستنی های قرآن گياهان در قرآن 1. كدو: « وَ أَنْبَتْنا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ » (صافات / 146) و بوته كدويي بر او رويانديم . 2. سبزيجات: « فَادْعُ لَنا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِها » (بقره / 61) از خداي خود بخواه كه از انچه زمين ميروياند از سبزيجات. 3. خيار: « وَ قِثَّائِها » (بقره / 61) و خيار. 4. سير: « وَ فُومِها » (بقره / 61) و سير. 5. عدس: « وَ عَدَسِها » (بقره / 61) و عدس. 6. پياز: « وَ بَصَلِها »(بقره / 61) و پياز. 7. انگور: « أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَ عِنَبٍ» (اسراء / 91) يا باغي از نخل وانگور از ان تو باشد. 8. دانه: « وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ » (ق / 9) و از آسمان، آبي پر بركت نازل كرديم، و به بوسيله آن باغها و دانههايي راكه درو ميكند رويانديم. 9. انار: « فِيهِما فاكِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ » (رحمان / 68) در آن ميوههاي فراوان و درخت خرما واناراست. 10. موز: « وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ» (واقعه / 29) و موزي كه ميوههايش روي هم چيده شده. 11. خرما: « وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا » (مريم / 25) و تنه درخت را سوي خود تكان بده كه خرماي تازه بر تو بيفكند. 12. خوشه گندم: « فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ» (بقره / 261) در هر خوشه،يكصد دانه باشد. 13. ميوه: « فِيهِما فاكِهَةٌ» (رحمان / 68) در انها ميوههاي فراوان است. 14. برگ درخت: « وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلاَّ يَعْلَمُها » (انعام / 59) هيچ برگي (از درختي) نميافتد،مگر اينكه (خدا) از ان آگاه است. 15. درخت: « وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ » (نحل / 10) و(همچنين) گياهان و درختاني كه حيوانات خود را در آن به چرا ميبريد،نيز از آن است. 16. درخت خرما: « وَ زُرُوعٍ وَ نَخْلٍ طَلْعُها هَضِيمٌ » (شعراء / 148) در اين زراعتها و نخلهايي كه ميوههايش شيرين و رسيده است. 17. گياهان: « فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ كُلِّ شَيْءٍ» (انعام / 99) و بوسيله آن (آب) گياهان گوناگون رويانديم. 18. درخت سدر: « مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ » (سباء / 16) و اندكي درخت سدر. 19. ميوه تلخ: « أُكُلٍ خَمْطٍ » (سباء/ 16) درختانش تلخ و ترش و بدطعم. 20. درخت گز (شوره): « وَ أَثْلٍ »( سباء / 16) و شوره گز. 21. برگ خشك: « وَ الْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ» (الرحمن / 12) و دانههايي كه همراه با ساقه و برگي است كه به صورت كاه در ميآيد. 22. هسته خرما: « إِنَّ اللَّهَ فالِقُ الْحَبِّ وَ النَّوي » (انعام / 95) خداوند شكافنده دانه و هسته خرما است. 23. درختي در جهنم: « إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ » (دخان / 43) همانا درخت زقوم جهنم. 24. خار خشك تلخ و بدبو: « لَيْسَ لَهُمْ طَعامٌ إِلاَّ مِنْ ضَرِيعٍ » (غاشيه / 6) غذايي جزء ضريع (خار خشك تلخ و بدبو) ندارند. 25. گياه بيساقه: « وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدانِ » (الرحمن / 6) گياه و درخت براي او سجده ميكنند. 26. درختاي كه سقفي و عرشي ميخواهند: « وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشاتٍ » (انعام / 141) اوست كه باغهاي معروش (باغهايي كه درختانش روي داربستها قرار دارد) را آفريد.
پاسخ : دانستنی های قرآن اماكن، شهرها و كوهها در قرآن 1. بكه (نام ديگر مكه) : «إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً » (ال عمران / 96) نخستين خانهاي كه براي مردم (و نيايش خداوند) قرارداده شد،همان است كه در سرزمين مكه است،كه پربركت است. 2. حنين: « وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ » (توبه / 25) و در روز حنين (نيز ياري نمود) در آن هنگام كه فزوني جمعيتتان شما را مغرور ساخت. 3. ايكه: « كَذَّبَ أَصْحابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ » (شعراء / 176) اصحاب ايكه (شهري نزديك مدين) رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ را تكذيب كردند) 4. جودي: « وَ اسْتَوَتْ عَلَي الْجُودِيِّ » (هود / 44) و (كشتي) بر (دامنه كوه) جودي، پهلو گرفت. 5. احقاف: « وَ اذْكُرْ أَخا عادٍ إِذْ أَنْذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقافِ » (احقاف / 21) (سرگذشت هود) برادر قوم عاد را ياد كن، آن زمان كه قومش را در سرزمين «احقاف» بيم داد. 6. كهف: « إِذْ أَوَي الْفِتْيَةُ إِلَي الْكَهْفِ » (كهف / 10) زماني را به خاطر بياور كه آن جوانان به غار پناه بردند. 7. يثرب: « يا أَهْلَ يَثْرِبَ لا مُقامَ لَكُمْ » (احزاب / 13) اي اهل يثرب (اي مردم مدينه) اينجا جاي توقف شما نيست. 8. مصر: « وَ قالَ ادْخُلُوا مِصْرَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ» (يوسف / 99) و (يوسف) گفت: همگي داخل مصر شويد، كه انشاء الله در امن و امان خواهيدبود. 9. بابل: « وَ ما أُنْزِلَ عَلَي الْمَلَكَيْنِ بِبابِلَ هارُوتَ وَ مارُوتَ » (بقره / 102) و (نيزيهود) از آنچه بر دو فرشته بابل«هاروت» و «ماروت» نازل شد پيروي كردند. 10. حجر: « وَ لَقَدْ كَذَّبَ أَصْحابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ» (حجر / 80) و اصحاب حجر (سرزمين قوم ثمود) پيامبران را تكذيب كرد. 11. طور سيناء: « وَ شَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَ » (مؤمنون / 20) و درختي را كه از طور سينا ميرويد. 12. مدين: « وَ إِلي مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً » (اعراف / 85) و به سوي زمين،برادرشان شعيب را (فرستاديم) . 13. وادي ايمن: « فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ مِنْ شطِئِ الْوادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبارَكَةِ » (قصص / 30) پس چون به آن (ارتش رسيد) از جانب راست وادي،در آن جايگاه مبارك ندا آمد. 14. مكه: « وَ هُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ » (فتح / 24) و او كسي است كه دست آنها را از شما و دست شما را از آنان در دل مكه كوتاه كرد. 15. مسجد: « يا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ » (اعراف / 31) اي فرزندان آدم زينت خود را به هنگام رفتن به مسجد،با خود برداريد. 16. مسجدالحرام: « فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ » (بقره / 144) پس روي خود را به سوي مسجدالحرام كن. 17. مسجدالاقصي: « سُبْحانَ الَّذِي أَسْري بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَي الْمَسْجِدِ الْأَقْصَي » (اسراء / 1) پاك ومنزه است خدايي كه بندهاش را در يك شب از مسجدالحرام به مسجدالاقصي سير داد. 18. مدينه: « يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَي الْمَدِينَةِ... » (منافقون / 8) آنها ميگويند:اگر به مدينه باز گرديم... . 19. كعبه: « جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ » (مائده / 97) خداوند،كعبه (بيت الحرام) را وسيلهاي براي استواري و سامان بخشيدن به كار مردم قرار داده. 20. صفا و مروه: « إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ » (بقره / 158) صفاو مروه از شعائر (ونشانههاي) خداست. 21. سلسبيل: « عَيْناً فِيها تُسَمَّي سَلْسَبِيلاً » (انسان / 18) از چشمهاي در بهشت كه نامش سلسبيل است. 22. روم: « غُلِبَتِ الرُّومُ » (روم / 2) روميان مغلوب شدند. 23. بهشت: « الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ » (فرقان / 15) بهشت جاويداني كه به پرهيزگاران وعده داده شده. 24. جهنم: « وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ» (ال عمران / 162) و جايگاه او جهنم،و پايان كار او بسيار بد است. 25. مسجد ضرار: « وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ كُفْراً ...» (توبه / 107) (گروهي ديگر از آنها) كساني هستند كه مسجدي ساختند براي زيان (به مسلمانان) ، و (تقويت) كفر،... 26. طوي: « إِذْ ناداهُ رَبُّهُ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوي » (نازعات / 16) در آن هنگام كه پروردگارش او را سرزمين مقدس«طوي» ندا داد
پاسخ : دانستنی های قرآن نامها و صفات پيامبر اسلام(ص) در قرآن پيامبر اسلام(ص) در نزد خداوند داراي مقامي با عظمت است و بر ديگر پيامبران الهي برتري دارد. اسم مبارك پيامبر ـ صلي الله عليه و اله و سلّم ـ در قرآن پنج بار آمده است كه يك بار با نام احمد ـ صلي الله عليه و اله و سلّم ـ و چهار بار با نام محمد ـ صلي الله عليه و اله و سلّم ـ آمده است كه در آيات زير ميباشند. 1. «وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ»[1] «و بشارت دهند به رسولي كه بعد از من ميآيد و نام او احمد است. 2. «وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرسل»[2] «محمد فقط فرستاده خداست و پيش از او فرستادگان ديگري نيز بودند. 3. «ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ »[3] «محمد پدر هيچ يك از مردان شما نيست ولي رسول خدا و ختم كننده و آخرين پيامبران است.» 4. « وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ آمَنُوا بِما نُزِّلَ عَلي مُحَمَّدٍ»؛[4] و كساين كه ايمان آوردند و كارهاي شايسته انجام دادند و به آنچه بر محمد نازل شده ايمان آوردند. 5. «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ»[5]محمد فرستادة خداست. اما صفات پيامبر در قرآن: 1. اول المسلمين: سورة انعام، آية 163. 2. اول المؤمنين: سورة شعراء، آية 51. 3. اول العابدين: سورة زخرف، آية 81. 4. برهان: سورة نساء، آية 174. 5. بشير: سورة سباء، آية 28. 1] . سورة صف، آية 6. [2] . سورة آل عمران، آية 144. [3] . سورة احزاب، آية 40. [4] . سوره محمد، آية 2. [5] . سورة فتح، آية 29. 6. خاتم النبين: سورة احزاب، آية 40. 7. داعياً الي الله: سورةاحزاب، آية 46. 8. رحمة للعالمين: سورةانبياء، آية 107. 9. رحيم: سورة توبه، آية 128. 10. رسول: سورة آل عمران، آية 144. 11. رسول الله: سورة فتح، آية فتح. 12. رسول مبين: سورة زخرف، آية 29. 13. رسول كريم: سورة حاقه، آية 40. 14. رئوف: سورة توبه، آية 128. 15. سراج منير: سورة احزاب، 46. 16. شاهد: سورة احزاب، آية 45. 17. شهيد: سورة بقره، آية 143. 18. صاحب: سورة نجم، آية 2. 19. طه: سورة طه، آية 20. 20. عبدالله: سورة اسراء، آية 1. 21. مبشر: سورة اسراء، آية 105. 22. مدثر: سورة مدثر، آية 1. 23. مذّكر: سورة غاشيه، آية 21. 24. مزمل: سورة مزمل، آية 1. 25. منذر: سورة رعد،آية 7. 26. ناصح امين: سورة اعراف، آية 68. 27. النبي: سورة انفال، آية 43. 28. النبي الامي: سورة اعراف، آية 158. 29. نذير: سورة هود، آية 12. 30. نذير مبين: سورة عنكبوت، آية 50. 31. ولي: سورة مائده، آية 55. 32. يس (ياسين): سورة يس، آية1.
پاسخ : دانستنی های قرآن جنگهاي پيامبراسلام (ص) در قرآن در قرآن مجيد بعضي از جنگهاي پيامبر ـ صلي الله عليه و اله و سلّم ـ را صريحاً نام برده است و بعضي را بدون ذكر نام بيان ميكند كه از شأن نزولها و بيان مفسران ميفهميم كه مربوط به كدام يك از جنگهاي پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و اله و سلّم ـ است. الف: جنگهايي كه اسم آنها در قرآن آمده است: 1. جنگ بدر: «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ»[1] «خداوند شما را در جنگ بدر ياري كرد و بر دشمنان خطرناك پيروز ساخت در حالي كه شما نسبت به آنها ناتوان بوديد. پس از خدا بترسيد تا شكر نعمت او را بهجا آورده باشيد.» و در سورة انفال آيات 43، 44، 10، 9، 8،7 به جنگ بدر اشاه شده است. 2. جنگ احزاب: «يَحْسَبُونَ الْأَحْزابَ لَمْ يَذْهَبُوا وَ إِنْ يَأْتِ الْأَحْزابُ يَوَدُّوا لَوْ أَنَّهُمْ بادُونَ فِي الْأَعْرابِ يَسْئَلُونَ عَنْ أَنْبائِكُمْ وَ لَوْ كانُوا فِيكُمْ ما قتَلُوا إِلاَّ قَلِيلاً»[2] «آنها گمان ميكنند هنوز لشكر احزاب نرفتهاند و اگر برگردند (از ترس آنان) دوست دارند در ميان اعراب باديه نشين پراكنده (و پنهان) شوند و از اخبار شما جويا گردند و اگر در ميان شما باشند جز اندكي پيكار نميكنند.» 3. جنگ حنين: «لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ»[3] «خدا شما را در جاهاي زيادي ياري كرد و در روز حنين (نيز ياري كرد.).» ب: جنگهايي كه بدون ذكر نام در قرآن به آنها اشاره شده است: 1. حمراء الاسد: سورة آل عمران، آيات 4 ـ 173. 2. جنگ بني قريظه: سورة احزاب آيات 25 ـ 27. 3. جنگ بني مصطلق: سورة حج، آيات 1 ـ 2. 4. جنگ خيبر: سورة فتح،آية 20. 5. جنگ فتح المبين:سورة فتح، آية 24. 6. جنگ تبوك: سورة توبه،آية 117. 7. جنگ احد: سورة آل عمران، آية 166. 8. جنگ ذات اسلال: سورة عاديات، آية 1 ـ 5. 9. جنگ بني نظير:سورة حشر، آيات 1 ـ 7. [1] . سورةآل عمران،آية123. [2] . سورة احزاب، آية 20. [3] . سورةتوبه، آية 25.