خصوصیات گیاهی: لوبیا روغنی یا سویا با نام علمی Glycine max L. گیاهی است یكساله از تیره نخود (Leguminosae) كه بصورت بوته ای استوار و نسبتاً پر برگ رشد می كند . گرده افشانی در لوبیا روغنی بصورت خودگشنی است . میزان دگرگشنی به فعالیت حشرات بستگی دارد . نیامهای رسیده برنگهای زرد ، خاكستری ، قهوه ای یا سیاه دیده می شود . لوبیا روغنی گیاهی است كوتاه روز كه بیش از هر محصول زراعی دیگر نسبت به طول روز حساسیت نشان می دهد . لوبیا روغنی در گروه گیاهان گرمادوست قرار دارد و از این لحاظ تا حد زیادی مشابه ذرت است . به گرما و نور فراوان نیاز دارد و به سایه اندازی علفهای هرز حساس است . لوبیا روغنی به خشكی حساس است . بذر در مرحله سبز شدن به زیادی رطوبت نیز حساسیت نشان می دهد . به شوری خاك حساس است . اسیدیته حدود خنثی تا كمی اسیدی برای آن مناسب می باشد . ارقام لوبیا روغنی را می توان از لحاظ مورد مصرف در سه گروه علوفه ای روغنی و حبوبات قرار داد. تناوب زراعی: بطور كلی موقعیت لوبیا روغنی در تناوب زراعی همانند حبوبات است و می توان بعنوان فزاینده باروری خاك در تناوب قرار گیرد . شبدر ـ ذرت ـ گلرنگ ـ گندم یونجه ـ سیب زمینی ـ حبوبات ـ گلرنگ ـ جو ـ آیش کود شیمیایی: چنانچه لوبیا روغنی برای اولین بار در مزرعه ای كشت می شود بهتر است بذر آنرا با باكتری تثبیت كننده ازت تیمار نمود . تولید هر تن دانه لوبیا روغنی موجب خروج 60 تا 70 كیلو ازت ، 15 الی 20 كیلو اكسید فسفر و 20 تا 25 كیلو اكسید پتاسیم از خاك می گردد . لوبیا روغنی توان زیادی در جذب مواد غذایی از خاكهای فقیر دارد و همانند بادام زمینی می تواند در این خاكها رشد خوبی داشته باشد ، بهرحال برای حصول حداكثر عملكرد لازم است كه مواد غذایی كافی در خاك قرار داد . مقدار كود مورد نیاز لوبیا روغنی می تواند صفر تا 120 كیلو در هكتار ازت و 45 تا 90 كیلو اكسید فسفر باشد . در این شرایط ممكن است تا حدود 50 كیلو در هكتار اكسید پتاسیم نیاز باشد . تاریخ کاشت: حداقل حرارت خاك برای جوانه زدن و سبز شدن لوبیا روغنی حدود 15 درجه سانتیگراد و حرارت مطلوب آن حدود 30 درجه سانتیگراد است . آبیاری: معمولاً اولین آبیاری را بلافاصله پس از كاشت انجام و خاك را تا عمق حدود یك متر خیس می كنند . دومین آبیاری بفاصله كمی بعد از آبیاری اولی و بسیار سبك انجام می شود تا سبز شدن تسهیل گردد . کنترل علفهای هرز: توان لوبیا روغنی در مقابله با علفهای هرز ، بخصوص در شرایط افزایش فاصله ردیفهای كاشت بسیار كم است . لوبیا روغنی به بسیاری از علف كشها حساس است . علف كشهای قبل از كاشت مانند تریفلورالین ، اپتام و لاسو و علف كشهای قبل از سبز شدن مانند داكتال را می توان برای كنترل علفهای هرز لوبیا روغنی مورد استفاده قرار داد . آفات و امراض: از آفات اختصاصی لوبیا روغنی می توان پروانه دانه خوار Etillo zinkenella را نام برد كه به سایر حبوبات نیز خسارت می زند . كنترل این آفت با شخم پائیزه ، یخ آب زمستانه و تناوب زراعی بصورت عدم كاشت كلیه حبوبات برای 2 تا 3 سال در ناحیه امكان پذیر است . كنترل شیمیایی با مشاهده مداوم مزرعه از اوایل رشدو انجام سمپاشی با ظهور پروانه ها و مشاهده اولین آثار خسارت امكان دارد . استفاده از سموم گوزاتیون و دیپرتكس و تكرار سم پاشی پس از 7 الی 10 روز از نوبت اول توصیه شده است . بیماریهای سفیدك داخلی لوبیا روغنی ، بیماری لكه ارغوانی لوبیا روغنی و موزائیك لوبیا روغنی بطور پراكنده و با خصارت غیر اقتصادی در مزارع لوبیا روغنی ایران مشاهده شده اند . ظاهراً عامل بیماری بوته میری لوبیا روغنی در ایران قارچی است بنام Rhizoctonia solani فآفت كه ساپروفیت اختیاری است . مبارزه با این قارچ با انتخاب ارقام مقاوم ، زهكشی زمین و ضد عفونی بذر بوسیله قارچ كشهای سیستمیك مانند تیابندازول و بنومیل می باشد . برداشت: معمولاً برداشت لوبیا روغنی هنگامی انجام می شود كه نیامها زرد و خشك شده اند موارد استفاده: دانه خشك لوبیا روغنی 14 تا 20 درصد روغن و 30 الی 40 درصد پروتئین داد . ارقام روغنی دارای پروتئین كمتر و روغن بیشتری هستند . كنجاله لوبیا روغنی را برای تغذیه دام مصرف می نمایند . اما مصرف كنجاله لوبیا روغنی در كشورهای صنعتی برای تهیه گوشت گیاهی با گوشت لوبیا روغنی در كشورهای صنعتی برای تهیه گوشت گیاهی یا گوشت لوبیا روغنی معمول است.
