در این مقاله نگاهی خواهیم داشت به سرگذشت یکیاز معروفترین نرم افزارهای موجود در دنیا که تقریبا همه افرادی که با دنیایکامپیوتر آشنایی دارند حداقل یکبار نام آنرا شنیده اند. بله درست حدس زدید، Adobe Photoshop که بین کاربران ایرانی بنام فتوشاپ شناخته می شود. فتوشاپ سالیاندرازی است که به عنوان پرفروشترین برنامه ویرایش تصویر، یکه تاز میدان است و رقبابا فاصله زیادی به دنبال آن هستند. این برنامه بقدری معروف و محبوب است که به عنواناستاندارد برای برنامه های ویرایش تصویر مورد قبول واقع شده است. شرکت ادوب از راهفروش فتوشاپ سالیانه سود سرشاری کسب می کند. البته علاوه بر تلاش و کوشش دستاندرکاران، چند اتفاق ساده باعث معروف تر شدن فتوشاپ شد. همه فکر می کنند کهشرکت ادوب سازنده فتوشاپ است و همانطور که بعدا خواهیم گفت ادوب تا چندین سال فقطبه توزیع آن می پرداخته و فتوشاپ در واقع محصول تلاش جمعی از فارغ التحصیلاندانشگاه میشیگان است. و ماجرا آغاز می شود! پاییز سال 1987میلادی است برگهای زرد درختان در حال ریختن است هوا بسیار مطبوع است و این برایتوماس نول (Thomas Knoll در آن سالها دانشجوی دوره ی دکتری رشته Computer Vision بود) بهترین فرصت برای پیاده سازی افکاری است که مدتهاست ذهن او را مشغول کرده است. در آن زمان توماس مشغول کار بر روی برنامه ای بود تا بتواند تصاویر Gray Scale راروی مانیتور سیاه و سفید نمایش دهد، البته این ربطی به درس و مشق توماس نداشت و اوفقط جهت گذراندن اوقات فراغت به آن می پرداخت. احتمالا توماس اصلا فکر نمی کرد اینایده ساده روزی به معروفترین برنامه دنیای گرافیک کامپیوتری تبدیل شود. جان نولبرادر توماس نول در آن زمان در شرکت ILM (Industrial Light & Magic) مشغول بهکار بود. جان برنامه برادرش را دید و از آن خوشش آمد و این اولین اتفاق تاثیر گذاردرباره برنامه توماس بود. ILM در آن زمان واحد جلوه های تصویری شرکت معظم لوکاسفیلم بود و بعد از ساخته شدن فیلم جنگهای ستاره ای و موفقیت آن راه برای استفاده ازتصاویر کامپیوتری در فیلم سازی باز شد. در همین گیر و دار جان از برادرش توماسدرخواست کرد تا برنامه او که Display نامیده می شد برای کار با تصاویر استفاده کند. این کار نتیجه ی خوبی داشت و دو برادر مشغول به کار شدند. خواندن شرح حال و روز آنروزها از زبان دو برادر خالی از لطف نیست. جان در این باره چنین می گوید: "مناصلا نمی دونستم طرز کار Display چه طور هست، بعد از مشاهده اولین تصاویر با Display به توماس گفتم آیا می تونه برنامه رو طوری تغییر بده که با قالبهای تصویریدیگری هم کار کنه. اینطوری می شد تصاویر ساخته شده با سایر برنامه ها رو هم استفادهکرد. بعدا از توماس خواستم امکانات جدیدی به برنامه اضافه کنه تا بتونیم روشناییتصویر و ... رو تغییر بدیم." انجام این تغییرات از جانب توماس نقطه آغازی بربرنامه فتوشاپ بود. در همین زمان پدر این دو برادر که خودش استاد دانشگاه میشیگانبود بعد از مشاهده اشتیاق پسرها ترتیب خرید یک کامپیوتر MacintoshII که اولین مدلبا مانیتور رنگی بود را داد. این هم یکی از اتفاقاتی بود که باعث پیشرفت برنامه شد. چون دو برادر ترغیب شدند تا برنامه را برای نمایش رنگی تصاویر رنگی توسعهبدهند. قابلیت های جدید روز به روز به برنامه اضافه می شد. قابلیتهایی که امروزبسیار برای ما آشنا هستند، مثل ابزارهای انتخاب و ... تقریبا یک سال بعد در سال 1988 جان که از شم تجاری قویتری برخوردار بود به این نتیجه رسید که این برنامه بهجایی رسیده که می توان آن را به صورت تجاری به فروش رساند. در این میان متقاعد کردنتوماس کار بسیار سختی بود ولی بالاخره جان موفق شد که برادرش را راضی کند البتهبازهم یک اتفاق در این میان بسیار تاثیرگذار بود. در همین زمان یک اتفاق دیگرباعث دلگرمی این دو برادر شد. جان در نشریه MacWeek مطلبی درباره برنامه بنام PhotoMac دید که ظاهرا شبیه برنامه برادرش بود، پس تصمیم گرفت در جلسه معرفی ایننرم افزار شرکت کند. بعد از پایان مراسم جان بسیار خوشحال بود چون به نظر او برنامه PhotoMac برنامه خیلی سطح پایینی بود پس در مقام مقایسه برنامه برادرش هم می توانستفروش کند. و فتوشاپ متولد شد! ابتدا قرار شد که برای نرمافزار یک نام تجاری انتخاب کنند. بعد از بررسی های اولیه بالاخره نام Photoshop انتخاب شد. پس از آن باید یک شرکت تجاری برای سرمایه گذاری انتخاب می کردند. شرکتهای متعددی در نظر گرفته شد. در این میان شرکتی بنام SuperMac علاقه ی زیادینشان داد ولی به علت مشکلات مالی موفق نشد. شرکت Aldus نیز چون روی نرم افزار دیگریسرمایه گذاری کرده بود پا پس کشید و Adobe نیز تمایلی نشان ندادو اما دو برادرپا پس نکشیدند و همچنان مشغول به کار بر روی برنامه بودند. در این بین توماس بیشتردر حال توسعه برنامه بود و جان نیز بدنبال شریک تجاری و سرمایه گذار می گشت. بالاخره یک شرکت تولید کننده اسکنر بنام BerneyScan راضی شد یک نسخه از فتوشاپ روهمراه با اسکنرهای خود ارائه کند. بدین ترتیب چیزی حدود 200 نسخه از فتوشاپ فروشرفت که ظاهرا تعدا زیادی نیست ولی بعنوان اولین فروش آغاز خوبی به شمار میرفت. یک اتفاق دیگر! در همین روزها جان فتوشاپ را به مهندسانشرکت Apple نشان داد. قابلیتهای فتوشاپ برای آنها که خود خبره کارهای گرافیکی بودندبسیار جالب بود و باعث شد که آنها هم فتوشاپ را به دوستن خود معرفی کنند و این خودبهترین تبلیغ برای فتوشاپ بود، نتیجه اینکه بالاخره آقای راسل براون مدیر هنری شرکتادوب ترجیح داد برنامه خرید نرم افزار ColorStudio را متوقف کند و بجای آن بابرادران نول درباره برنامه فتوشاپ مزاکره کند. مذاکرات به آنجا ختم شد که برادراننول فقط حق پخش فتوشاپ را به ادوب واگذار کردند و تا سالها نیز برنامه در اختیاربرادران نول بود. پس از آن کار بر روی فتوشاپ جدی تر شد تا اینکه در سال 1990آقای براون با مهارت در جلسه پیش نمایش فتوشاپ قاپ گرافیستهای حاضر در جلسه رادزدید و در واقع تیر خلاص برنامه ColorStudio را شلیک کرد. این چنین بود کهفتوشاپ پا به عرصه گرافیکی گذاشت و علیرغم فراز و نشیبهای متعدد همچنان بر قله نرمافزاری گرافیکی تکیه زده است.
