1. مهمان گرامی، جهت ارسال پست، دانلود و سایر امکانات ویژه کاربران عضو، ثبت نام کنید.
    بستن اطلاعیه

شش عاملی که فهرست شیندلر را تبدیل به شاهکاری متمایز می کند

شروع موضوع توسط *Yalda* ‏2/4/12 در انجمن سینمای جهان

  1. کاربر فوق حرفه ای

    تاریخ عضویت:
    ‏16/1/12
    ارسال ها:
    4,777
    تشکر شده:
    5,202
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    زن
    «اسكار شيندلر» ماجراجوي اتريشي، در جست‌وجوي پول و ثروت به رهبران نازي نزديك شده و امتياز تأسيس كارخانه‌ي ساخت ظروف را از آن‌ها مي‌گيرد. او با به‌كارگيري كارگران يهودي و نپرداختن دستمزد به آن‌ها سود سرشاري نصيب خود و نازي‌ها مي‌كند. در سال 1942 «آمون گوئت» فرمانده‌ي جديدي از اس‌اس، وارد كراكوو مي‌شود. او يهوديان را به اردوگاه‌هاي كار مي‌فرستد و دست به كشتارهايي فجيع مي‌زند. شيندلر از ترس از دست دادن كارگرانش با او دوست مي‌شود و هداياي متعددي برايش مي‌فرستد. در سال 1944 همه‌ي اسرا به آشويتس خوانده مي‌شوند. شيندلر تصميم مي‌گيرد شهر را ترك كند؛ او فهرستي از 1100 نفر از اسرا را به عنوان كارگران اصلي و مورد نياز كارخانه تهيه كرده و در ازاي پرداخت مبلغ هنگفتي آن‌ها را به مرز چكسلواكي منتقل مي‌كند. پس از اتمام جنگ شيندلر ورشكست شده و 1100 انسان از مرگ نجات مي‌يابند. شيندلر هنگام خداحافظي از آن‌ها گريه مي‌كند و از اين كه نتوانسته عده‌ي بيش‌تري را نجات دهد ناراحت است.

    در اینجا قصد داریم تا نگاهی به شش تجربه تکرار نشدنی این شاهکار سینمایی بیاندازیم

    تجربه‌ي 1: رنگ، حركت دوربين«فهرست شيندلر» اثر تلخ و سياهي درباره‌ي جنايات نازي‌ها و كوره‌هاي آدم‌سوزي آن‌هاست؛ گرچه به نظر مي‌رسد كارگردان با تأكيد بر اتفاقات خاص و نوع پردازش موضوع و نيز با بهره‌گيري از هم‌ذات‌پنداري تماشاگر قصد داشته به توجيه صهيونيسم بپردازد، اما فيلم به عنوان يك اثر هنري داراي ويژگي‌هاي برجسته‌يي است.
    [​IMG]​
    استفاده از رنگ سياه و سفيد و پرهيز از حركات متعارف دوربين (حركت روي سه‌پايه يا تراولينگ و ...) و رويكرد به فيلمبرداريِ روي دست باعث خلق فضاهاي مستند در اثر شده و اين دو عامل (رنگ سياه و سفيد و حركات روي دست دوربين) نقش مهمي در انتقال حس حاكم فيلم و القاي مفهوم مورد نظر فيلمساز دارند.

    تجربه‌ي 2: لحظات شاعرانه- صحنه‌ي زيباي بارش خاكستر سرد و سوخته‌ي ده‌ها هزار اسير به همراه دانه‌هاي برف بر شهر سرد و يخ‌زده‌ي كراكوو- سكانس پاياني فيلم؛ اهداي هديه‌يي از طرف 1100 كارگر (اسير) به اسكار شيندلر، حلقه‌يي كه از طلاي دندان‌هاي خود ساخته‌اند و جمله‌يي زيبا با اين مضمون روي آن حك كرده‌اند: «آن كس كه جاني را نجات دهد جهاني را نجات داده است».اين صحنه‌ها با پرداختي شاعرانه كه كنتراست شديدي با لحن گزنده‌ و تلخ فيلم دارد به‌شدت اثرگذار هستند. لحظات ناب سينما همچون قطعاتي شاعرانه در بطن آثار مي‌درخشند و هرگز از حافظه پاك نمي‌شوند.

    تجربه‌ي 3: رنگ، طراحي لباس
    طراحي لباس و هم‌چنين رنگ، به شيوه‌يي بسيار بديع و نو در يكي از سكانس‌هاي فيلم مورد استفاده قرار گرفته‌اند. اسكار شيندلر از فراز تپه‌يي شاهد دستگيري و قتل عام مردم كراكوو توسط نازي‌هاست؛ در اين ميان در حالي كه شيوه‌ي فيلمبرداري و ثبت تصاوير سياه و سفيد است، دختربچه‌يي با لباس سرخ به چشم مي‌خورد كه موج جمعيت او را نيز همراه با خود به جلو مي‌برد. رنگ لباس دختربچه در اين صحنه نمادي از حضور حيات و زندگي است كه در كوران مرگ و تباهي جريان دارد. دختربچه در نهايت خود را از سيل جمعيت رها مي‌سازد و براي گريز از مرگ زير تختخوابي در يك خانه‌ي متروك پناه مي‌گيرد.

    تجربه‌ي 4: ايجازدر فضاي وحشت‌زا و مرگبار اردوگاه پلازف در شهر كراكوو، در اوج منحني مرگ و وحشت، عشق چند ثانيه‌يي خود را به نمايش مي‌گذارد؛ اين چند ثانيه حكم قطره‌ي آبي را در كويري سوزناك دارد و به همان اندازه اثرگذار است. يك زن و فرزند خردسالش با سوت زدن از پشت سيم‌‌هاي خاردار مرد زندگي‌شان را متوجه خود مي‌كنند. نگاه‌هاي عاطفي اين سه نفر با ورود آمون گوئت و قرار گرفتن اسبش در فاصله‌ي بين آن‌ها قطع مي‌شود. لذت آن چند ثانيه تنها با ورود مردي سوار بر اسب به تلخي عظيمي تبديل مي‌گردد و اين يكي از رازهاي سينماست؛ توانايي تغيير احساسات تماشاگر فقط در عرض چند ثانيه ...

    تجربه‌ي 5: ايهام، فضاسازيدر يكي از سكانس‌هاي فيلم، تراژدي سرنوشت اسراي اردوگاه‌هاي نازي به اوج خود مي‌رسد. زماني كه پزشكان آلماني مشغول تفكيك اسرا براي انتقالشان به آشويتس - كوره‌ي آدم‌سوزي - و يا ادامه‌ي كار در اردوگاه - مرگ تدريجي - هستند، اتفاقي در كمپ زنان به وقوع مي‌پيوندد؛ زنان براي اين كه سرحال و جوان به نظر بيايند تا از اين طريق از آشويتس نجات يابند، سر و صورتشان را تميز ‌كرده و يك عده از آن‌ها با ماليدن خون خود به روي گونه و لب‌هايشان سعي مي‌كنند خود را سرزنده‌تر از ديگران نشان بدهند. تلاش انسان براي زنده ماندن (در هر شرايطي و به هر قيمتي) در اين فضاسازي به بهترين، زيباترين و در عين حال دردناك‌ترين و زجرآورترين شكل ممكن نمود مي‌يابد.

    تجربه‌ي 6: طراحي صحنه، ميزانسنآمون گوئت (افسر نازي) صبح از خواب بيدار مي‌شود، به بالكن خانه‌اش كه مشرف به اردوگاه است مي‌رود و لحظه‌يي بعد با اسلحه‌ي دوربين‌دار خود به شكار اسرا مي‌پردازد؛ طراحي صحنه و ميزانسن خوب اين سكانس، كه بازي خونسردانه‌ي «رالف فاينز» در نقش گوئت بر ميزان تأثير آن افزوده، القاكننده‌ي مفاهيم خاصي است. آمون گوئت در بالكن مشرف به اردوگاه همچون عقابي تيزچشم و تيزچنگ (با آن اسلحه‌ي دوربين‌دارش) بر فراز سر شكار خود كه اسراي اردوگاه نقش آن را بازي مي‌كنند ايستاده و هر از گاهي يكي از آن‌ها را انتخاب كرده و مي‌كشد؛ در اين ميان، تلاش سخت اسرا براي فرار از تيررس او تكان‌دهنده است.
    ---------------------------------
    منبع: فصلنامه نقد سینما