آثار و شواهد به دست آمده از دوره های قبل از تاریخ و دوران اسلامی در تپه های باستانی استان مرکزی، نشانگر آن است که منطقه استان مرکزی یکی از سکونتگاه های اقوام مختلف بوده و مردمان آن باروح لطیف از دیرباز با ذوق و قریحه هنری آشنا بوده اند. این استان از گذشته های دور به عنوان یکی از مراکز تولید مصنوعات دستی و قطب تولید زیراندازها و فرش مطرح بوده و قالی دستباف آن با نام تجاری قالی ساروق و لیلیان شهره جهانی دارد. هنرمندان قالیباف استان مرکزی با نقوش بته میر، گل حنا، لیلیان، مشک آباد، بند ریحان، بازرجان، شاه عباسی، گلدانی، محرابی، زیرخاکی، مستوفی و ماهی درهم همواره درک بالای خود را از هنر، زیبایی شناسی در فرش به اثبات رسانده اند. گلیم ساوه از دوران صفوی با سابقه درخشان تولید می شده و هم اکنون نیز در این منطقه رواج دارد. از گذشته های دور مناطق شازند و خمین مهد جاجیم بافی بوده و در حال حاضر نیز چند کارگاه از این هنر اصیل در اراک و خمین مشغول به کار است و می طلبد که با توسعه این رشته صنایع دستی از فراموشی آن جلوگیری شود. به گزارش ایرنا، مجموعه تاریخی بازار اراک و حجره های بازار قدیمی تفرش هنوز ضرباهنگ های چکش مسگران را در خاطر دارد و روزگار رونق این صنعت دستی را فراموش نکرده و زنده ماندن این رشته در اراک و تفرش به صورت موروثی بیانگر ریشه داری این هنر در استان مرکزی است. گیوه از پاپوش های راحت و پرطرفدار بین ایرانیان است که تولید آن از دیرباز به صورت سنتی در سنجان اراک، محلات، وفس و ساوه جریان داشته و در دو رشته کف آجیده و کف چرم تولید می شده است. هنرهای چوبی استان مرکزی نیز منبت، کنده کاری و قلمزنی روی چوب، معرق، مشبک، معرق، ساخت سازهای سنتی، خراطی، حجم سازی و پیکرتراشی را شامل می شود و آثار چوبی به جا مانده از هنر گذشتگان این منطقه را می توان در پنجره های گره چینی، درهای منبت کاری، منبر و ضریح امامزاده سهل بن علی در آستانه، خانه های اربابی در تفرش، خمین و آشتیان مشاهده کرد. سابقه هنر صنعت سفالگری در اراک، شازند و آستانه به قرون ۷ و ۸ هجری باز می گردد و سفالگران سلطان آباد سفال های دارای لعاب صدفی، لاجوردی و نوع به خصوصی سفال منقوش زیر لعاب را پدید آوردند و متاسفانه امروز با کهولت و بیماری آخرین استادکار بازمانده سفالگری استان مرکزی در آستانه نگرانی از فراموشی این هنرصنعت وجود دارد. [/quote]
