1. مهمان گرامی، جهت ارسال پست، دانلود و سایر امکانات ویژه کاربران عضو، ثبت نام کنید.
    بستن اطلاعیه

نقاط ضعف وب سایت های وزارتخانه های ایران از لحاظ دسترس پذیری

شروع موضوع توسط para3to ‏6/3/12 در انجمن هک و امنیت

  1. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    [h=1] نقاط ضعف وب سایت های وزارتخانه های ایران از لحاظ دسترس پذیری [/h] ۱۶ اسفند ماه ۱۳۹۰

    [​IMG]
    ​

    وب سایت وزارتخانه های دولت جمهوری اسلامی ایران، به عنوان واسطه و محملی برای تبادل اطلاعات و مدارک دولتی و اشاعه ی آن ها در محیط وب محسوب می شوند و به علاوه، رابط بین کاربران و دولت الکترونیک و دستگاه های دولتی در محیط وب به شمار می روند. ضروری است که این درگاه های الکترونیکی، مطابق با نیاز ها و انتظارات کلیه ی کاربران بالقوه و بالفعل ایرانی طراحی شوند تا فرآیند های تبادل و اشاعه ی اطلاعات دولتی، برقراری ارتباطات با کاربران و مشتریان و فرایند های خدمات رسانی دولت الکترونیک از طریق وب سایت ها برای همه ی اقشار و کاربران به سهلوت امکان پذیر شود.

    به گزارش خبرنگار سرویس فن آوری اطلاعات خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در حال حاضر وب سایت های وزارتخانه های و دولتی، متولی خدمات رسانی به کاربران در راستای دولت الکترونیک اند. هر کدام از این وب سایت ها، درگاه های الکترونیکی دولت برای قشر خاصی از کاربران محسوب می شوند و برخی دیگر، عده ی زیادی از کاربران را تحت پوشش خود دارند.

    علاوه بر کارکرد های اطلاع رسانی، اشاعه ی اخبار، خدمات پست الکترونیکی و خبرنامه ها؛ برخی از وب سایت ها با هدف های ثبت نام برای متقاضیان و داوطلبان، فروش و ارائه ی محصولات، رای گیری و نظرسنجی، به امکاناتی خاص مجهز می شوند و مخطابان آن ها بیش تر و خاص تر می شود.

    درگاه اصلی خدمات الکترونیکی دولت جمهوری اسلامی ایران که در نشانی درگاه ملی خدمات الکترونیکی ایران - www.IRAN.IR قرار گرفته است با قابلیت های اطلاع رسانی، معرفی دستگاه های دولتی، نام و نشانی مراکز دولتی، ارائه ی آخرین اخبار و اطلاعات درباره ی موضوعات مختلف و راهنمای توریستی و گردشگری شهری و استانی طراحی شده است.

    عمده کارکرد آن، اطلاع رسانی است و کارکرد دیگری از آن انتظار نمی رود. اما برخی از وب سایت ها، نظیر وب سایت وزارت مسکن، وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات یا وزارت کشور به امکاناتی نظیر ثبت نام الکترونیکی برای متقاضیان مسکن، متقاضیان سیم کارت یا رای گیری و نظرسنجی در مورد وب سایت وزارت کشور مجهزند.

    وب سایت های وزارتخانه های دولت جمهوری اسلامی ایران، شاخص های دسترس پذیری را در حد مطلوبی رعایت نکرده اند و در یک نگاه کلی به وضعیت این وب سایت ها مشاهده می شود که از نظر دسترس پذیری در طراحی، ایراد های چشم گیری دارند.

    مروری کلی بر وضعیت وب سایت های وزارتخانه های دولتی جمهوری اسلامی ایران نشان می دهد که:

    وب سایت های دولت جمهوری اسلامی ایران از قانون خاصی که با استاندارد های دسترس پذیری وب مطابقت داشته باشد تبعیت نمی کنند و در هیچ یک از صفحات این پایگاه ها نیز اشاره ای به این موضوع نشده است.

    در این وب سایت ها بخش ویژه ای که حاوی اطلاعاتی برای شیوه ی بهره گیری از محتوای وب سایت برای کاربران عادی و معلول و ناتوان به طور خاص باشد، وجود ندارد. میان برهای خاص سازگار با صفحه کلید برای مرور صفحات و مشاهده ی اطلاعات تعبیه نشده است.

    هم چنین در این وب سایت ها، از گزینه ها و ابزار هایی که نمایانگر اعتبار زبان ها و کد های استفاده شده در صفحات نظیر Css Validata برای سنجش اعتبار طراحی آن توسط کنسرسیوم وب جهانی استفاده نشده است.

    وب سایت های وزارتخانه های دولت جمهوری اسلامی ایران در قالب پورتال های از پیش طراحی شده و سیستم های آماده ی مدیریت محتوای فارسی اند و در این پورتال ها و سیستم های مدیریت محتوا، گزینه و ابزار های خاص دسترس پذیری وب وجود ندارد.

    اما با بررسی و مرور ساختار وب سایت های وزارتخانه ای دولت جمهوری اسلامی ایران می توان دریافت که 75 درصد وب سایت های وزارتخانه ای با استفاده از نرم افزار های مدیریت محتوا و در قالب پورتال، طراحی و ایجاد شده اند و 25 درصد نیز با استفاده از زبان های برنامه نویسی مختلف (نظیر HTML و ASP) طراحی و استفاده می شوند.

    دسترس پذیری و فن آوری اطلاعات رابطه ی مستقیمی با یکدیگر دارند و اگر فن آوری های اطلاعاتی و ارتباطی به ملاک ها و استاندارد های دسترس پذیری توجه نداشته باشند، در کاربرد پذیری و قابل استفاده بودن آن ها برای کاربران مشکل ایجاد می شود. فن آوری های اطلاعاتی تحت وب و دسترس پذیری وب نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

    امروزه وب سایت ها، بازوی اجرایی دولت الکترونیک در محیط وب محسوب می شوند و اگر در دسترس پذیری به ضعف هایی دچار باشند، نماینده ی خوبی برای دولت الکترونیک در دنیای وب نخواهند بود.

    بر اساس مطالب کتاب عصر اطلاعات و دولت دسترس پذیر که اطلاعات این گزارش از آن برگرفته شده است، موارد زیر را می توان به عنوان نمونه ای از نقاط ضعف وب سایت های وزارتخانه های ایران به لحاظ دسترس پذیری قلمداد کرد:

    - سازگار نبودن با صفحه خوان ها، عدم برخورداری از نسخه ی متنی برای دسترس های کند اینترنت و اینترنت خانگی و نیز موبایل

    - برخوردار نبودن از امکاناتی نظیر بزرگ نمایی فونت و قلم برای کاربراین که با معلولیت های کم بینایی دچارند و سالمندان،

    پس زمینه های نامناسب و ناسازگار با ساختار وب سایت و منوهای نامناسب و مبتنی بر جاوا اسکریپت که اغلب به درستی طراحی و طبقه بندی نشده اند.

    - شلوغی و ازدحام بیش از حد اطلاعات و اخبار در صفحه ی اول که به حجیم شدن و بارگذاری بسیار کند آنها از یک طرف و سردرگمی کاربر دریافتن اطلاعات مورد نیاز اطر ف دیگر منجر می شود.

    - توجه نکردن به دسته بندی اطلاعات و اخبار، به نحوی که امکان یافتن اخبار و اطلاعات مورد نیاز در صفحات وب سایت برای کرابر معمولی به سختی میسر می شود.

    - استفاده نکردن از گزینه ی متن در پس زمینه ی تصویر (alt+text) برای کاربرانی که از صفحه خوان ها استفاده می کنند. این فاکتور یکی از مهم ترین شاخص های دسترس پذیری وب است که متاسفانه در بیش تر وب سایت های وزارتخانه ای ایران رعایت نمی شود.

    - طراحی صفحات با استفاده از فلش که بارگذاری آن ها را در سرعت های کند اینترنت بسیار مشکل می کند و نیز عدم توجه به این مساله که فلش، گزینه ی خوبی برای طراحی یک وب سایت دولتی و وزارتخانه ای نیست.

    - فقدان تطابق بیش تر وب سایت ها با مرورگر های مختلف، به نحوی که چیدمان و ساختار غالب وب سایت ها در مرورگر های فایرفاکس، سافاری یا گوگل کروم به هم می ریزد.

    - فقدان دقت در طراحی فرم ها، به نحوی که کاربر همگام تکمیل آنها با مشکل مواجه می شود، عدم استفاده از نسخه ی انگلیسی برای برخی از وب سایت ها و نبود اطلاعات تماس و ارتباط در وب سایت به طور شفاف و واضح.

    - استفاده نابه جا از تصاویر، عکس ها، لوگو ها و نظایر آن در جاهای مختلف وب سایت ها، طراحی بعضی از صفحات به صورت فریم های داخلی که امروزه کهنه و منسوخ شده است، طراحی ضعیف و عدم توجه به جنبه های زیبایی شناختی، رعایت نکردن اصول مرتبط با موتور های جست وجو.

    - امکانات جست وجوی ضعیف در وب سایت ها، عدم تفکیک لینک های پیوندی در متون وب سایت و بی توجهی به تفکیک رنگ ها در پس زمینه ی متون، نبود نسخه های متنی برای اخبار به منظور چاپ آنها و نبود نسخه های صوتی برای اخبار و اطلاعات در قالب mp3 برای استفاده ی کاربران نابینا.