اصول نوازندگی ویولن (( آموزش ))

پاسخ : اصول نوازندگی ویولن (( آموزش ))

نگارنده در ادامه سلسله مقالات اصول نوازندگی ویولن؛ از میان الگوهای مختلف آرشه کشی یک راهکار مطلوب و مورد استفاده را پیشنهاد داده و اصول آن را مورد تشریح قرار می دهد. در صورت نیاز، علاقه مندان می توانند با تحقیق از چگونگی سایر روش های مختلف آرشه کشی آشنا گردند.

در اینجا باید دقت داشت که کلیه نکات تشریح شده در این سلسله مقالات در رابطه با «راهکار پیشنهادی» آرشه کشی و نکات مورد اشاره در آن، مربوط است به اصول کلی همین راهکار؛ هرچند ممکن است نوازندگان حرفه ای به شیوه ای بسیار شخصی بعضی از روش ها و اصول این راهکار را دچار تغییراتی گردانند و به دلایل مختلف، بررسی اصول فارغ از بیان موارد استثنا خواهد بود.

برخی از اطلاعات پیش نیاز:
از پیش نیازهای آرشه کشی، آماده سازی آرشه است. در این رابطه لازم است تا نوازنده از آرشه ای استفاده نماید که از میزان موی کامل و مناسبی برخوردار باشد. در صورتی که قسمتی از موهای آرشه به علت کهنگی یا پوسیدگی ریخته باشد، استفاده از آرشه باعث تسریع در امر کج شدن آن در امتداد طولی (کمانش جانبی آرشه) و در نهایت خرابی و عدم کارایی خواهد شد.

پس از استفاده از آرشه، حتما بایستی پیچ تنظیم موی آرشه را شل نمود تا آرشه در حالت کشیدگی در زمان عدم استفاده و طولانی مدت باقی نماند و صدمه نبیند و نیز برای شروع تمرین نبایستی پیچ تنظیم را بیش از اندازه سفت نمود.

از تماس دست و انگشتان با موی آرشه باید جلوگیری نمود تا رطوبت و آلودگی دست به موی آرشه منتقل نگردد زیرا مناطقی از مو که آلوده می گردند، فاقد خاصیت جذب صمغ (کلیفون) و نیز صدادهی خواهند گردید.









از استفاده بیش از اندازه کلیفون بر روی مو باید پرهیز نمود، زیرا اول آنکه باعث می گردد قسمتی از کلیفون که بیش از اندازه بر آرشه مالیده شده به هوا برخاسته و توسط نوازنده تنفس گردد و دوم بر روی سطح ساز نشسته که این صمغ در تماس با رطوبت هوا و دست نوازنده ایجاد غشائی مزاحم بر روی رنگ ساز را خواهد نمود که تاثیرات نامطلوب بر رنگ و نیز صدای خروجی از ساز خواهد داشت و سوم ایجاد غشائی کلفت بر روی طولی از سیم که مورد آرشه کشی قرار می گیرد را خواهد نمود، این اتفاق باعث ایجاد صدایی گزنده در سیم می گردد و سیم در حالت انباشته از کلیفون کیفیت صدای واقعی خود را از دست خواهد داد، زیرا بخشی از قدرت ارتعاش وارده از آرشه بر سیم بر اثر کلفتی غشای کلیفون مستهلک خواهد گردید و سیم یک ارتعاش کامل را تجربه نخواهد نمود.

در این رابطه نیاز است تا نوازنده هر روز پس از تمرین سطح سیم ها را با مواد مخصوص نظافت سیم (string cleaner) تمیز نماید، در صورت عدم دسترسی به این مواد می توان از یک پارچه نرم استفاده نمود. بهتر است هر روز پس از تمرین، سطح سیم و ساز از کلیفون پاک شود.

هرگز برای تمیز کردن سیم از ناخن نباید استفاده نمود چنانکه برای مثال، انجام این عمل می تواند باعث صدمه دیدن سطح سیم و یا لایه های دورپیچ شده بر روی هسته سیم های نیم زه (synthetic string) گردد.

در تمیز کردن سیم، از بکار بردن مستقیم الکل با غلظت بالا که از جمله حلال های کلیفون به شمار می رود بایستی پرهیز نمود زیرا احتمال چکیدن آن بر روی رنگ ساز و صدمه دیدن رنگ ساز وجود خواهد داشت و نیز بسیاری از انواع سیم ها بر اثر استفاده از الکل به شدت مستهلک خواهند گردید.

استفاده از انواع گوناگون کلیفون ها بر یک آرشه در حالی که هنوز اثر کلیفون قبلی بر روی مو باقی است، باعث ایجاد ناهمگونی و ناهماهنگی در صدای ایجاد شده از آرشه می گردد زیرا بسته به ماهیت متفاوت خواسته سازندگان، از صمغ ها و مواد متفاوت با کیفیت های گوناگون و خواص مختلف و نیز روش های متفاوت ساخت در تولید کلیفون استفاده می گردد.

بعضی از سازندگان برای هریک از انواع سیم های مختلف تولیدی خود، کلیفون مناسب همان سیم را ساخته و جهت مصرف توصیه می نمایند که در این رابطه می توان از کلیفون مناسب هر سیم استفاده نمود.
​

 

پاسخ : اصول نوازندگی ویولن (( آموزش ))

الگوی شماره ۲/۱:
-الگوی دست راست:
۱/۲/۱: -الگوی دست گیری آرشه:


شکل دست گیری آرشه، طبق”الگوی پیشنهادی نگارنده” به شرح زیر می باشد:

۱/۱/۲/۱: تکیه گاه سر انگشت یا نرمچه انگشت شست راست، بر کناره لبه بالایی دهانه پاشنه آرشه و یا در حالت مطلوب تر در ناحیه انتهای لبه بالایی دهانه پاشنه و چوب آرشه قرار می گیرد و بایستی از فرو بردن شست در داخل حفره پاشنه خودداری نمود.

فرم کلی انگشت شست به شکل صاف و یا بدون انحنا و در حالت مطلوب، به صورت هلالی به طرف خارج دست می باشد.

در این وضعیت از ایجاد هلال داخلی در انگشت شست، به سمت داخل دست بایستی خودداری نمود.



فرم کلی نشستن انگشت شست بدون انحنا


ایجاد هلال داخلی در انگشت شست، علاوه بر آنکه باعث ایجاد درد، فشار و گرفتگی در این انگشت و نیز در ناحیه کف دست متصل به آن می گردد؛ باعث ایجاد شکست نامناسب در مسیر انتقال نیروی انگشت برای دست گیری آرشه گردیده و از پتانسیل این انگشت در دست گیری پر توان تر آرشه می کاهد.





قرارگیری انگشت شست به شکل هلالی به طرف خارج دست



تذکر-۲۳: گاه نوازنده در ابتدای دست گیری آرشه فرم کلی هلال شست را به شکل صحیح نگاه می دارد اما به تدریج و در طی آرشه کشی، هلال انگشت شست را به سمت داخل دست می شکند که در این رابطه لازم است نوازنده در مقاطع مختلف زمانی تمرین به حالت و شکل کلی انگشت شست دقت نماید.




ایجاد شکل اشتباه در هلال داخلی انگشت شست



۲/۱/۲/۱: در شیوه “آرشه کشی قائم” بر سیم، انگشت اشاره یا انگشت اول دست راست از بند اول (از سمت ناکل) آرشه را “دور گیری” می نماید و بر پهلوی آرشه خوابانده می شود. در این رابطه لازم است تا از قرار دادن و فرو بردن این انگشت در فضای بین مو و چوب آرشه جلوگیری نمود.

انگشتان دوم و سوم بایستی از پهلو و از سمت داخلی بر پهلوی پاشنه قرار گیرند و بهتر است از قرار دادن کاملا عمود نرمچه انگشتان دوم و سوم بر پاشنه و ایجاد حالت قفل شدگی میان این انگشتان و پاشنه اجتناب نمود.

در این رابطه بهتر است تا در سوی دیگر پاشنه، انگشت دوم به فاصله اندک از شست و روبروی این انگشت بر کناره حفره پاشنه قرار گیرد.




نحوه قرارگیری و محل شست و انگشت دوم بر روی پاشنه


انگشت چهارم نیز از نرمچه به شکل هلالی بر روی چوب آرشه قرار می گیرد که میزان خمیدگی یا هلالی شکل بودن این انگشت به هنگام دست گیری آرشه به عوامل مختلفی چون؛ شکل و اندازه انگشت، میزان دوران کلی دست و نیز میزان ارتفاع دست نسبت به آرشه به هنگام دست گیری آرشه و همینطور شکل قرار گیری نرمچه انگشت از پهلو و یا از نوک بر روی آرشه، بستگی دارد. با در نظر گرفتن موارد فوق، می توان چنین گفت که این انگشت می تواند با میزان خمیدگی کم و یا با انحنای ناچیز نیز، بر روی آرشه قرار گیرد.




نشستن انگشت چهارم از نرمچه بر روی پاشنه




نشستن بدون خمیدگی انگشت چهارم بر روی پاشنه

​