1.حرف اول، حرف دل براي برآوردن مقصود اين نوشته، روش معمول اين است كه ابتدا مفردات، يا به اصطلاح امروزي، كليدواژههاي آن را شناسايي كنيم. اين روش با قواعد امروزي پژوهش سازگار است؛ امّا به دلايلي بهتر است فعلاً اين روش را كنار بگذاريم و به جاي آن، موضوع اين نوشته را بر يكي از وجوه وضعيّت موجود خودمان تطبيق كنيم. منظور «از وضعيّت موجود»، وضعيت فرهنگي و منظور از «خودمان»، نسل جوان است. لازمه وفاداري به آن روشِ به اصطلاح علميمثلاً يكي اين است كه مفهوم «فرهنگ»را - كه مفهوم مركزي اين نوشته است - توضيح دهيم. ميدانيم كه فرهنگ، از اين جهت كه با گونههاي مختلف دانش نسبت برقرار ميكند، مفهوميچند وجهي است؛ يعني مثلاً جامعه شناس، مورّخ، فيلسوف، هنرمند و... هر يك فرهنگ را به گونه اي ميفهمند. پس بايد معلوم كنيم كدام يك از اين وجوه و يا كدام يك از مؤلّفههاي آن با كمك ابزارهاي انتقال دهنده يا تحميل كننده، در يك حوزه انساني مطرح ميشود. علاوه بر اين، هر يك از ما، دركي، اگرچه ابتدايي و اجمالي، از فرهنگ داريم و نمودهاي آن را در حوزه زيست خود ملاحظه ميكنيم. منظور ما از فرهنگ، همين معناي متعارف است كه ما، با نگاهي به وضعيت خودمان، آن را ضعيف و عقب مانده ميشماريم و يا آن را عميق و داراي پشتوانه ميبينيم. همچنين، به پيروي از روش علمي، بايد حوزههاي مختلفي را كه فرهنگ از آنها تأثير ميپذيرد و يا بر آنها تأثير ميگذارد، شناسايي كنيم و آن گاه با ذكر دلايل كافي معلوم كنيم كه كدام يك از اين حوزهها حضور عيني تر و قابل قبول تري در انتقال يا تحميل فرهنگ دارند و تازه همه اينها در حكم مقدّماتي هستند تا بتوانيم با اعتماد برآنها داوري نهايي خود را ارائه كنيم. ما در اين نوشته به دنبال اين توصيفهاي كلان نيستيم، بلكه ميخواهيم ببينيم «خودِ» ما به عنوان «فرد»، با تمام تواناييها و ناتوانيهاي فردي، چه ميكنيم و چگونه ميانديشيم تا تبديل به سوژه اي براي تحميل يا انتقال فرهنگ ميشويم. ناگفته پيداست كه منظور از فرهنگ در اين جا، «فرهنگ غير خودي»است. توضيح معناي فرهنگ غيرخودي نيز براي خود، معركه آرايي است. گروهي هستند كه بر اساس ذائقه تاريخي و استعمار گَزيده خود، معنايي منفي و مردود از آن مراد ميكنند و ترجيح ميدهند آن را بيشتر «فرهنگ بيگانه» بنامند تا «غير خودي». در مقابل، گروه ديگر، اين ايده را پيشداورانه و نمونه محافظه كاري و «استغراق در سنّت» ميدانند. در هر حال، منظور ما از فرهنگ غير خودي، در توصيفي ساده و عامْ فهم، فرهنگي است كه بيرون از جهان شناختهاي فطري، عقلاني و تاريخي ماست.