[TABLE="class: tborder, width: 100%, align: center"] [TR] [TD="class: alt1, bgcolor: #F3F9FB"]فصل دوم مطالعه تطبيقي حمايت از اسرار تجاري در سطح بين المللي مقدمه : پيشينه*ي حمايت از اسرار تجاري به کشورهاي داراي حقوق کامن لا باز مي گردد و در اين بين کشورهاي آمريکا و انگليس پيشرو کليه کشورهاي بزرگ صنعتي جهان هستند. بنابراين بسياري از کشورها در تهيه*ي قوانين خود از اين کشورها الهام گرفته و از قوانين آن*ها الگو برداري نموده اند و با وجود تفاوت*ها، يک اصل مهم بين المللي توسط تمام کشورها پذيرفته شده و آن اينکه ارزش اسرار تجاري بر مبناي سري بودن آن است و به محض افشاي آن، ارزش خود را از دست مي دهد، بنابراين حمايت کليدي کشورها حول محور اين مطلب مي چرخد. حمايت از اسرار تجاري در موافقتنامه هاي مختلف بين المللي نيز تا حدودي مورد اقبال واقع شده از جمله در موافقتنامه هاي 1 GATT و 2 Trips . با اين*حال هيچ قانون جهاني و بين المللي خاص در رابطه با تعريف اسرار تجاري و يا حتي حمايت از آن وجود ندارد و بر خلاف حقوق مربوط به اختراعات ، کپي رايت و علايم تجاري، هيچ معاهده*ي بين المللي فراگير در مورد اسرار تجاري وجود ندارد. اما در کشور ايران متأسفانه اين مسأله مورد مطالعه حقوق*دانان و قانونگذاران واقع نشده و به قوانين قديمي مربوط به جلوگيري از رقابت نامشروع بسنده شده که البته گام*هايي در قانون تجارت الکترونيکي برداشته شده که اميد است به ثمر بنشيند. اين فصل به سه گفتار تقسيم شده است. گفتار اول در دو مبحث به بررسي حمايت از اسرار تجاري در کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه پرداخته و گفتار دوم به بررسي مقررات موجود در موافقتنامه هاي GATT, Trips و گفتار سوم نيز در دو مبحث به بررسي مقررات جزايي و همچنين مواد موجود در قانون تجارت الکترونيکي در حقوق ايران تخصيص يافته است. با اميد به آن*که مطالعه*ي تطبيقي راه*گشايي باشد براي حقوقدانان و صاحبنظران داخلي. گفتار اول - بررسي تطبيقي حمايت از اسرار تجاري مبحث اول - کشورهاي توسعه يافته الف - آمريکا آمريکا به عنوان بزرگ ترين صادر کننده*ي تکتولوژي در سطح جهان ، احتياج بيشتري به حمايت فزاينده از اسرار تجاري در سطح استانداردهاي بين المللي دارد. چرا که صرف صدور تکنولوژي براي حمايت از آن کافي نيست، بلکه حفظ تکنولوژي و برتري در زمينه هاي مختلف صنعتي و تجاري است که براي اين کشور در درجه*ي اول اهميت قراردارد. 1- Trade Related aspects of Intellectual property Rights. 2- General Agreement on Tariffs and Trade. ايالات متحده آمريکا در بين کليه کشورهاي جهان، بيشترين تقاضا را براي حمايت از اسرار تجاري در مقابل کشورهاي ديگر داشته است و عدم وجود قوانين مدون، پيشرفته و مفيد در کشورهاي ديگر باعث شده که اين نياز در آمريکا بيشتر احساس شود. به همين دليل، آمريکا موضوعات مربوط به حمايت از مالکيت معنوي را سرلوحه*ي فعاليت*هاي خود در تجارت بين المللي قرار داده است. به علاوه بسياري از کشورهاي آسيايي در جهت جلوگيري از مجازات*هايي که آمريکا در قصور ورزيدن اين کشورها در ارايه*ي حمايت کافي از مالکيت هاي معنوي آمريکايي در مرزهاي خود ، مقرر داشته است، مجبور گشته*اند قوانين جديدي را ( که اغلب براي اولين بار حمايت از اين نوع مالکيت معنوي را به رسميت شناخته اند) در رابطه با حمايت از حقوق مربوط به حمايت از اسرار تجاري وضع كنند. با اين وجود در روابط تجاري در اين کشور هنوز شناسايي حقوق مربوط به اسرار تجاري ديرفهم و دشوار است. به همين دليل، حمايت قانوني از اسرار تجاري در اين کشور مي تواند از منابع مختلف حقوقي نشأت گيرد. به عنوان مثال يک دعواي سو استفاده از اسرار تجاري ممکن است بر حقوق قراردادها، رقابت نا عادلانه و حقوق حاکم بر روابط کارگر و کارفرما يا تعهدات اماني استوار گردد. ماهيت خلاف قاعده*ي حقوق اسرار تجاري اغلب باعث اختلافات و چالش*هايي براي تجار آمريکايي مي گردد که در پي دستيابي به رسيدگي قضايي خارجي با ورود به بازارهاي بين المللي هستند. اما ورود حقوق مربوط به حمايت از اسرار تجاري در کشور آمريکا به سال 1977 باز مي گردد. در اين سال متوليان نوشابه معروف کوکا کولا در نمايندگي خود در کشور هند اعتصاب کردند ، علت اعتصاب آن*ها حمايت از فرمول سري ساخت اين نوشابه بوده است. در آن هنگام سابقه*ي نمايندگي کوکاکولا در کشور هند به 25 سال مي رسيد و بازار هند با بيش از 550 ميليون خريدار و استفاده کننده، يکي از سودآورترين بازارهاي اين نوشابه محسوب مي گشت. مشکل اين کارخانه از آنجا ناشي مي شد که قوانين مربوطه*ي هندوستان در آن زمان مقرر مي داشت که فعاليت تجار و شرکت*هاي خارجي بايد با شراکت سهامداران و تجار داخلي هند باشد. بنابراين، دولت هند در آن زمان درخواست کرد که يا 60% از سهام کوکاکولا به سهام داران هندي واگذار شده و تکنولوژِي ساخت اين نوشابه براي آن*ها فاش شود و يا به فعاليت اين کارخانه در کشور هند خاتمه داده شود. صاحبان کارخانه*ي نوشابه*ي کوکاکولا معتقد بودند که فرمول سري ساخت نوشابه يک سر تجاري محسوب مي شود نه تکنولوژي. بنابراين، قابل افشا نيست. اين اختلاف هنگامي پايان پذيرفت که صاحبان اين کارخانه پذيرفتند که با وجود تحمل خسارات هنگفت ، به فعاليت*هاي خود در اين کشور خاتمه دهند، اما اسرار خود را فاش نكنند. اين قضيه به خوبي نشان دهنده*ي خطراتي است که تجار و شرکت*هاي تجاري را به خصوص آن*هايي که در زمينه*ي تجارت بين الملل فعاليت مي کنند، تهديد مي*كند. آنچه مسلم است آن است که اختلاف مربوط به اسرار تجاري مي توانند از طريق رويه هاي خارجي يا حقوقي که مستقيماً مربوط به مالکيت معنوي نيست، حل و فصل گردند، اما اين امر باعث مي شود تا چالش*هاي زيادي در اين زمينه به وجود آيد. در زمينه داخلي، 1 UTSA در سال 1985 توسط کنگره به عنوان اولين قانون مدون حقوقي در زمينه*ي حمايت از اسرار تجاري در کشور آمريکا و در سطح جهان به تصويب رسيد. ( UTSA) به عنوان مدل و نمونه قانوني است که در اکثر ايالات آمريکا مورد پذيرش واقع شده است. اين قانون در 12 ماده تهيه شده که به خوبي به تعريف اسرار تجاري، نحوه حمايت از آن، مجازات و تضمين اين حقوق پرداخته است . اما در زمينه*ي خارجي و منطقه اي، 2 (NAFTA) موافقتنامه اي است که در 17 ماده و در سال 1992 توسط کشورهاي آمريکا، کانادا و مکزيک منعقد شده است. اين موافقتنامه که در زمينه*ي تجارت آزاد در ناحيه آمريکاي شمالي منعقد شده است، قوانين اوليه*ي حمايت از اسرار تجاري را در حقوق آمريکا تشکيل مي هد. (NAFTA ) اسرار تجاري را به عنوان اطلاعاتي که داراي ارزش تجاري بوده و براي عموم شناخته شده نيستند و همچنين اقدامات مناسبي براي حمايت از آن به عمل آمده است، تعريف مي*كند. طبق اين موافقتنامه، دول عضو بايد اقدامات مناسبي را در حمايت از اسرار تجاري براي جلوگيري از تصاحب و تملک غير مجاز اين اسرار به عمل آورند. در اين موافقتنامه مجازات*هاي مالي پيش بيني شده است. پس از اين موافقتنامه آمريکا با پيوستن به (GATT ) در سال 1994 قدم ديگري را براي حمايت از اين نوع مالکيت برداشته است. در هرحال امروزه حقوق امريکا جزو کامل ترين حقوق کشورها در حمايت اسرار تجاري است که مي تواند به عنوان نمونه اي مناسب در ساير کشورها مورد استفاده قرار گيرد. [/TD] [/TR] [/TABLE]