[h=2]نگاهی به فیلم گنگستر آمریکایی[/h] كارگردان : Ridley Scott نویسنده : Steven Zaillian - Mark Jacobson بازیگران شاخص : Denzel Washington - Russell Crowe - Chiwetel Ejiofor - Josh Brolin - Yul Vazquez - Malcolm Goodwin - Carla Gugino - RZA ژانر : Crime / Drama محوریت فیلم : جنگ ویتنام / جنایتهای سازماندهی شده / نیویورک مدت زمان فیلم : 157 دقیقه درجه فیلم : R افتتاحیه : November 2007 کشور : USA خلاصه داستان فیلم : مبنی بر داستانی واقعی و پر هیجان از زندگی فرانک لوکاس کسی که در تکه ای جدا افتاده در شمال کالیفرنیا بزگ شد ،جایی که نژاد پرستی به اوج خود می رسید ! وضعیت آن منطقه به حدی بد بود که پسر عمویش را که مثل خود او سیاه پوست بود فقط به خاطر دید زدن یک دختر سفید پوست به گلوله بستند !. فرانک لوکاس به مدارکی دست یافت که به موجب آن متوجه شد که یک پلیس فاسد از اداره ی پلیس اقدام به واردات مواد مخدر و هروئین به هارلم ، جایی در منهتن می کرد ! این اقدام او برای معتاد کردن سیاه پوستان و از بین بردن آنان بود ! لوکاس با کمک گروهی از دوستانش سعی در افشا کردن اعمالی که این پلیس فاسد بر ضد سیاه پوستان انجام می داد می کند . . . معرفی مشخصات فیلم : گانگستر امریکایی به وسیله ریدلی اسکات کارگردانی شده است . فردی که بیشتر وی را با فیلمهای سقوط شاهین سیاه و گلادیاتور می شناسند . گرچه اسکات کار فوق العاده ای در این فیلم انجام نداده است اما فیلم , کاملا مشخص است که به وسیله اسکات کارگردانی شده است !. گرچه گانگستر امریکایی یک درام خوب است اما بهترین حسنی که خواهد داشت کاندید اسکار شدن احتمالی دنزل واشینگتن و راسل کرو برای نقششان هست . گانگستر امریکایی فیلم بسیار خوبی هست اما از شاهکارهای ریدلی اسکات مانند گلادیاتور فاصله زیادی دارد به علاوه اینکه 3 ساعت باید روی صندلی خود تکیه دهید تا ببینید سر انجام این موش و گربه بازی بین ریچی و فرانک چه خوهد شد . پیش نقد فیلم : دو بازیگر اصلی این فیلم سکانسهای زیادی با یکدیگر ندارند اما بازیهای انها بسیار حساب شده و دقیق است . دنزل واشینگتن ( که این بار دیگر نقش پلیس خوبه را بازی نمی کنه !) این بار در نقش منفی ظاهر شده و یکی از بهترین بازی های خود را ارائه داده است . راسل کرو نیز به عنوان پلیس ( که فکر می کنم همه را به یاد فیلم محرمانه لوس انجلس می اندازد ) بسیار زیبا و قدرتمند ظاهر شده است . اما بزرگترین ایراد فیلم مدت زمان 3 ساعته ان است . این مدت زمان به هیج وجه توجیه قابل قبولی ندارد به عنوان مثال سکانسهای مربوط به ریچی و خاویر که همکار هم هستند جای چندان کاری ندارد و تقریبا هیچ گونه دخالتی در روند فیلم ندارند ولی متاسفانه گویا اسکات علاقه ای به حذف راسل کرو از صحنه ندارد ! حاشيه هاي فيلم : هزینه تولید فیلم چیزی در حدود 100 میلیون دلار بوده است. - ابتدا قرار بود این فیلم در سال 2004 به کارگردانی آنتوان فوکوآ و با بازی دنزل واشنگتن و بنیسیو دلتورو و دانیا رامیرز ساخته شود اما به خاطر نگرانیهای استودیو درباره بازگشت سرمایه یک ماه پیش از فیلمبرداری متوقف شد. یکی از مشکلات استودیو استخدام نقشهای مکملی مثل جان سی رایلی و ری لیوتا بود که توسط کارگردان فیلم انجام شده بود و هزینهبر بودند. تری جورج (فیمنامهنویس به نام پدر و هتل رواندا) استخدام شد تا فیلمنامه را بازنویسی کند و بودجه آن را به 50 میلیون دلار تقلیل دهد اما حاصل کارش کنار گذاشته شد و استیون زیلیان برای نوشتن نسخه تازه آن استخدام شد. ریچی رابرتز و فرانک لوکاس واقعی که فیلم براساس ماجراهای واقعی آنها ساخته شده به عنوان مشاور سر صحنه با رایدلی اسکات همکاری میکردند. زمانی هم که قرار بود تری جونز فیلم را بسازد انتخابهایش برای دو نقش اصلی دان چیدل و یواکین فونیکس بودند. راسل کرو برای اینکه صدایش به ریچی رابرتز اصلی شبیهتر شود نوارهای صحبتهای او را گرفت و رویشان کار کرد. - زمانی که پروژه برای اولین بار متوقف شد دنزل واشنگتن و بنیسیو دل تورو طبق قراردادهایشان که میگفت چه فیلم ساخته شود یا نه آنها دستمزدشان را میگیرند به ترتیب معادل 20 و 5 میلیون دلار بی کم و کاست دریافت کردند. زمانی که فیلم برای بار دوم به جریان افتاد واشنگتن دوباره 20 میلیون دلار گرفت و در حقیقت جمعا دستمزدش برای این فیلم 40 میلیون دلار بوده است! دنزل واشنگتن برای نزدیکی به فرانک لوکاس واقعی مدتی را با وی گذراند و پس از پایان فیلمبرداری برایش یک رولزرویس خرید. در زمان فیلمبرداری در تایلند رایدلی اسکات سیاهیلشگرهای زیادی را به خدمت گرفت که بسیاری از آنها برای فرانک لوکاس واقعی در دوره جنگ ویتنام قاچاق میکردند. رایدلی اسکات اولین بار نسخه ابتدایی فیلمنامه زیلیان را پیش از فیلمبرداری «قلمرو بهشت» (2005) خوانده بود و به آن علاقمند شده بود. او در حین فیلمبرداری «یک سال خوب» (2006) درباره این فیلمنامه با راسل کرو صحبت کرد و این قضیه به همکاری این دو در این فیلم کشید. ابتدا برایان گازار تهیهکننده و رایدلی اسکات کارگردان براد پیت و راسل کرو را برای بازی در نقش ریچی رابرتز نامزد کرده بودند که در نهایت نقش به کرو رسید. جیمز گاندولفینی یکی از نقشهای فرعی فیلم را رد کرد.
پاسخ : معرفی فیلم _نگاهی به فیلم گنگستر آمریکایی فیلم با یك صحنه گیرا كه در همان ابتدا مخاطب را تحت تاثیر قرار می دهد آغاز می شود. صحنه آتش زدن یك مرد توسط پامبی جانسن و مریدش فرانك لوكاس. این صحنه در ابتدا نماینگر قصاوت قلب این شخصیتهاست در حالی كه بعداً در نماهای دیگر ما پامپی جانسن را می بینیم كه به عنوان یك پدر خوانده برای خانواده فقرا خیرات می كند و در جشن نیكوكاری بوقلمون قسمت می كند و درست پس از مرگش این فرانك لوكاس است كه پدر خوانده جدید می شود و كارهای پامپی جانسون را به همان روش ادامه می دهد، این خود نمایانگر تعارض شخصیتی این آدمهاست. آتش زدن یك مرد با آن فریادهای دلخراش و ایستادن و نگاه كردن به گونه ای كه هیچ اتفاق غیر عادی نیفتاده است، تا انجام اعمال نیكوكارنه خود نشان می دهد كه ما با شخصیتی دوگانه روبرویم. شخصیتی كه مادرش را به كلیسا می برد، عاشق می شود و در عین حال قصاوت خاصی را هم دارد. شاید به گزاف نگفته باشیم كه این گونه رفتارها لوكاس را كه بعد مرگ پامپی جانسن به جای او می نشیند شبیه به مایكل كورلئونه كرده است. یک نکتهی مهم در مورد «گنگستر آمریکایی» این است که آیا این فیلم یک فیلم گنگستری و فیلم ِ ژانر است(؟) و یا فیلمیست که تصویری از جامعه دهه 70 (میلادی) آمریکا را ترسیم میکند؟ منظورم از فیلم ِ ژانر هم فیلمیست که برای یک ژانر ساخته میشود – فیلمی که از قانونهای نوشته، و نانوشتهی، یک ژانر پیروی میکند و با خصوصیات آن ژانر ساخته میشود. «گنگستر آمریکایی» کدام است(؟): فیلم ِ ژانر و یا تصویری از واقعیتهای آمیریکا؟ از نظر من «گنگستر آمریکایی» فیلم ژانر است. من تبع هم به عنوان یک فیلم گنگستری باید از «پدر خوانده» و «صورتزخمی» که تا حد زیادی چهارچوب این ژانر را تعیین کردهاند، الگوگیری کند. البته «گنگستر آمریکایی» نمیتواند که مثل «پدر خوانده» باشد – به این دلیل که برگرفته از داستانی واقعیست و هرگز به قسمت 2 و 3 نخواهد رسید. پس باید حرفهایش را سریع بگوید. به همین دلیل باید همانند «صورتزخمی» باشد و با سرعت پیش رود. با این وجود «گنگستر آمریکایی» مثل «صورتزخمی» نیست. علت هم این است که فرانک لوکاس ِ فیلم – بر خلاف تونی مونتانا که شلوغ است و به چشم میآید – شخصیتی آرام و جدی دارد. علاوه بر این «گنگستر آمریکایی» طنز تاریک و سیاه «صورتزخمی» را ندارد. همهی حرفهای مهم لوکاس حرفهایی ست که در تیزر فیلماند. حرفهای کلیشه ای: "تو چیزی هستی که در این دنیا هستی. یکی از دو چیز هستی. یا کسی هستی، یا هیچکس." یکی دیگر از جملههای لوکاس که از گنگسترهای "با اصالت" همیشه شنیده میشود نظراتش در مورد صداقت و ... است: "چیز مهم در بیزنس صداقت است، درستی، سخت کار کردن، خانواده، هرگر فراموش نکردن اینکه از کجا آمدیم." این حرفها خیلی کلیشهای و تکراریاند. حرفهایی که انگار از کتاب راهنمای شعار دادن انتخاب شدهاند. و این شعار دادن ادامه دارد: مادر لوکاس – که همیشه فقیر بوده – از لوکاس نمیپرسد که ثروتش را از کجا آورده؛ یا وقتی که لوکاس به او گوش نمیدهد و میخواهد که بپیچاندش، در گوش لوکاس سیلی میزند؛ یا ریچی رابرتز (راسل کرو) که به لوکاس میگوید که مافیا او را دوست ندارند به این دلیل که او سیاهپوست است و وجودش نشانهای از پیشرفت است. پیشرفتی که برای مافیا زیانآور است. و شعارهای دیگری که «گنگستر آمریکایی» میدهد. البته، شعار دادن الزاما دلیل بر شعار زدگی نیست؛ که به این موضوع کاری نداریم. تمامی این کلیشهها – و کلیشههای بسیار زیاد دیگری هم که در «گنگستر آمریکایی» هستند – علاوه بر اینکه خود اسکات هم گفته که میخواسته فیلمش کمی مثل «پدر خوانده» باشد – نشانگر این است که «گنگستر آمریکایی» یک فیلم ژانر است. اما این فیلم فقط یک فیلم گنگستری و ژانر نیست. همانطور که در اول این یادداشت گفتم، «گنگستر آمریکایی» میخواهد که از جامعه آمریکا هم تصویری ترسیم کند. اما، تصویری که این فیلم از جامعه ارائه میدهد به ظرافت و تیزبینی ِ «زودیاک»، «مایکل کلایتون» و «تصحیحشده» نیست. «گنگستر آمریکایی» نگرش عمیق اجتماعی این فیلمها را ندارد و به همین دلیل هم وضعیت را به خوبی نشان نمیدهد. در عوض، بیش از آنکه نقدی از اجتماع و شرایط آن باشد، «گنگستر آمریکایی» تصویری از شرایط هالیوود است. و به پرداختن مسائل عمومی که همه به آن فکر میکنند – و هالیوود میخواهد که آنها را نشان بدهد – میپردازد. مثلا، «گنگستر آمریکایی» هم مثل «زودیاک» در دهه هفتاد شکل میگیرد – دورانی که بحثها در مورد جنگ ویتنام در اوج خود بود – و این جنگ در متن داستان فیلم است: با استفاده از تابوتهای سربازهای کشته شده در ویتنام است که لوکاس مواد مخدر را وارد آمریکا میکند. حالا، با اختصاص دادن تمام صحنههای تلوزیون – صحنههایی که شخصیتهای «گنگستر آمریکایی» در آن تلویزیون میبینند – به اخبار، این فیلم به جنگ ویتنام و مسائلاش میپردازد. این استفاده از اخبار در فیلمها هم که حالا دیگر باب شده. رابطه جنگ ویتنام و این که سربازهای آمریکایی باید بمانند و یا به آمریکا برگردند با جنگ در عراق و رابطه بین آن رئیس جمهور و جورج بوش هم که کاملا مشخص است. شباهتهای «گنگستر آمریکایی» به فیلمهای اخیر ادامه دارد. به عنوان مثال، در «گنگستر آمریکایی» همانند «زودیاک» به تدریج شخصیت مثبت است که به عنوان قهرمان ارائه میشود – هرچند که شاید نقش شخصیت منفی، شخصیت محوری ست. شباهتهای دیگری هم هستند: مثل اینکه در «گنگستر آمریکایی» هم، مثل «قتل جسی جونز» سوالهایی ملیتی و مردانگی مطرحاند؛ و یا کمرنگی نقش زنان در همه این فیلمها. این شباهتها و یکسانیها حرفهای زیادی را میگویند، و چیزهایی که تا اینجا گفتم را تایید میکنند. اما این شباهتها و مطابقات، جالبترین شباهتها نیستند: جالبترینشان احساس سرد و زمستانیست که در «گنگستر آمریکایی» مثل «مایکل کلایتون» و «قتل جسی جونز» هم دیده میشود. احساسی غمگین، نژند؛ احساسی از عدم رضایت، احساسی... . مایکل کلایتون برای شکست دادن شرکت اِنرون، باید که در مقابل دوستان و همکاراناش قرار گیرد و برای انجام کار درست آنها را از دست بدهد. در آخر فیلم هم با وجود اینکه او یک شرکت بسیار بزرگ را شکست داده و زندگی خیلیها را نجات داده، خبری از احساس پیروزی و رضایت نیست. او بعد از بُرد از راننده تاکسی میخواهد که به بهای پنجاه دلار او را در شهر بچرخاند. «گنگستز آمریکایی» هم همین طور است. ریچی رابرتز برای دستگیر کردنِ فرانک لوکاس باید دوستانش – که شاید تنها چیزی هستند که برای او باقی مانده و تنها رابطهاش با دوران کودکیاش اند – را از دست بدهد. علاوه بر این، وقتی که رابرتز، لوکاس را به زندان انداخته باز هم خبری از احساس برد و خوشحالی نیست. (صحنه اواخر فیلم که رابرتز وسایلاش را جمع میکند، ببینید). انگار نه انگار که یکی از بزرگترین قاچاقچیهای هرویین دستگیر شده باشد. رابرتز باز هم تنهاست. اما مسئله اینجاست که با وجود تمام این مشابهتها، «گنگستر آمریکایی» دید اجتماعی نافذ و باهوش فیلمهایی که گفتیم را ندارد – برای اینکه باید یک فیلم گنگستری بماند؛ یک فیلم ژانر در چهارچوب تعریف شده. پس باید که حرفهای مربوط به نقد اجتماعیاش را در گوشه کنارهها بزند. مشکل اینجاست. «گنگستر آمریکایی» نمیتواند تعادل درستی بین چیزهای که میخواهد باشد برقرار کند: تعادلی بین یک فیلم گنگستری، یک زندگینامه، و یک نقد اجتماعی. (البته اگر اصلا بشود که چنین تعادلی را بر قرار کرد). مشکل قرار دادن اینها کنار هم در یک فیلم است. به عنوان مثال قرار دادن گنگستری بودن و زندگینامهای بودن در کنار هم مشکلزاست. چرا؟ برای اینکه آیا اصلا میشود که فیلم گنگستری واقعی و رئالیست باشد؟ شاید بشود که فیلم را از واقعیت برگرفت، اما اگر به سبک رئالیسم ارائه شود، جذابیتاش را از دست میدهد. زیباییِ «صورتزخمی» به همین پول را گونی گونی به بانک بردنها و... ست دیگر. همین مبالغه کردنها، همین اغراق آمیز بودنها. چرا؟ برای اینکه یک گنگستر قهرمانی تراژیک است. قهرمانی که با واقعیتهای شهری و مدنی در میافتد و با آنها ضدیت میکند. قهرمانی که به احساس ناامیدی که از بیچارگی رو به خوشبینی میآورد و حتما هم شکست میخورد – احساسی که جامعه به در ما به وجود میآورد – صدا میبخشد. قهرمانی که با آن قسمت از ما که میخواهد ارزشهای جامعه مدرنیته را رد کُند، حرف میزند و احساساتش را ابراز میکند. این گنگستر قهرمان ساختهی ذهن و تخیل است. فرانک لوکاس واقعی این قهرمان نیست. او فقط یک گنگستر است. خوب، دلیل اینکه میگویم که «گنگستر آمریکایی» نمیتواند هم یک فیلم گنگستری باشد و هم زندگینامه فرانک لوکاس را شرح دادم. در مورد علت اینکه چرا «گنگستر آمریکایی» نمیتواند هم یک فیلم گنگستری باشد و هم نقد اجتماعی، را هم گفتیم: برای اینکه «گنگستر آمریکایی» باید یک فیلم گنگستری بماند، پس نمیتواند که نگاه نافذ و عمیقی داشته باشد. اما مهم است که فراموش نکنیم که فیلمهای گنگستری به طور ذاتی نقد اجتماعیاند. چرا؟ برای اینکه ما گنگستر را دوست داریم (به همین دلایلی که در پاراگراف قبلی گفتیم). ما گنگستری را دوست داریم که احساسهای سرکوب شدهی ما را بروز میدهد و با جامعه مدرنیته مخالفت میکند. پس، «گنگستر آمریکایی» به طور طبیعی نقدی از جامعه آمریکا هست. اما، این نقد آن نقدی نیست که رایدلی اسکات به دنبال آن است. نقدی که اسکات به دنبالش است نقدی است که به زور گنجاندنش در فیلم جالب از آب در نیامده. داستانی که رایدلی اسکات در «گنگستر آمریکایی» میخواهد بگوید جزئیات زیادی دارد که این فیلم وقت و ظرفیت گنجاندنشان را ندارد. با تمام این حرفها، باید بگویم که «گنگستر آمریکایی» فیلم بدی نیست. بازی دنزل واشنگتن خیلی خوب است. بیدلیل نیست که به عنوان هنری فاندا(Henry Fonda)ی معاصر به حساب میآید: مردی با اراده، با عزم و هدفمند.