نگاهي به فيلم «شب واقعه» از دل سال هاي خاك و خاطره...!

نگاهي به فيلم «شب واقعه»
از دل سال هاي خاك و خاطره...!

محمد قمي
چهلمين روز بعد از آغاز جنگ تحميلي، درياقلي سوراني پس از آن كه خانواده اش را از شهر آبادان راهي مي كند، به اوراق فروشي خود درحاشيه بهمن شير برمي گردد و با ماجراهايي روبرو مي شود...
و اين روايت عيني و واقعه اي حقيقي است كه از بزنگاه هاي دوران هشت ساله دفاع مقدس است و خاطره شهيد عزيز و دوستي داشتني و رشيد، درياقلي سوراني، موقعيتي مي شود براي يك پرداخت سينمايي و هويت بصري كه منجر به توليد فيلم خوب «شب واقعه» مي گردد.
«شب واقعه» فيلمي است درحوزه سينمايي دفاع مقدس كه توانسته تصويري بديع و درعين حال جذاب و اصيل از يك درام ايراني به مخاطب خود ارائه دهد. در اين فيلم با يك موقعيت شهري روبه روييم كه گويا و جوياي مقاومت انسان هاي شهري و شهروندان عادي در برابر هجوم بي مهاباي دشمن غاصب و اشغالگر است.
برخلاف آثار متنوعي كه طي سال هاي اخير فضاي ضد جنگ را دنبال مي كنند و به نوعي ستيزه جويي با آرمان هاي دفاع مقدس و رزمندگان را در لايه هاي مختلف خود پي مي گيرند، اما فيلم شهرام اسدي برخوردار از نوعي غيرت ميهني و حميت ايراني است ؛ كاراكتر اصلي فيلم يكي از ساكنين بومي جنوب كشور درسال هاي جنگ و از داغديدگان سال هاي دفاع مقدس به شمار مي رود. او با حضور پرخون و درعين تهديدها و اشتباهات مقطعي، در نهايت شخصيتي مي شود كه بازتاب جلوه هاي ارزشمند ملي و جان بركفي هاي مردم سرزمين ايران در سال هاي حماسه و خون مي گردد.اين فيلم داستان جنگي خود را در بستر يك روايت خانوادگي و كش و قوس هايي كه ميان يك پدر و فرزند نوجوانش پديد مي آيد، شكل مي دهد. كودك كه عازم جبهه و خواستار حضور درميدان نبرد است و پدر كه با اين كار او مخالف است و براي حضور او درجبهه مانع تراشي مي كند.
كش و قوس هايي كه ميان اين دو در طول داستان ادامه مي يابد در فيلم منجر به كشيده شدن پدر به عرصه نبرد مي گردد تا جايي كه با پيش رفتن وقايع داستاني و قرارگرفتن كاراكتر اصلي فيلم در موقعيت شهر جنگ زده جنوب كشور او متوجه انجام عملياتي از سوي نيروهاي عراقي مي شود و با مطلع نمودن نيروهاي خودي موجبات عمليات پيروزمندانه اي را براي رزمندگان ايراني فراهم مي آورد. «شب واقعه» حديث پايبندي مردم ايران به خاك وطن و خوني است كه در رگ ايماني و ايراني آنها جاري است.
كاراكتر اصلي فيلم از انساني نمايندگي مي كند كه درمرز انتقال ميدان حفظ خود و دفاع از خاك و ميهن در ابتدا مبتلا به مقاومتي دافعه بر انگيز است و عكس العمل هايي كه از خود نشان مي دهد او را به سمت و سوي شخصيتي مرموز پيش مي برد اما در ادامه و هرچه درام پيش مي رود و فضاهاي جديد براي شخصيت اصلي فيلم البته براي مخاطب تعريف مي شود اين كاراكتر از وجه خودخواهانه خويش دور شده و به نمادي از ميهن پرستي و مقاومت ملي در برابر هجمه دشمن غاصب تبديل مي شود به نحوي كه درنهايت قهرمان اصلي فيلم يكي از تصاوير رشيد و جانانه دفاع و پايداري و ايستادگي را از خود نشان مي دهد.
در واقع حركت فيلم و درام و روايتش به لحاظ شخصيت اصلي از نقطه منفي به سمت نقطه مثبت و از كاراكتر ضد قهرمان به سمت قهرمان واقعي و همزاد پندارانه در روندي استاندارد به لحاظ سينما ورزي شكل و شمايلي گيرا، اصولي و جذاب مي يابد و مخاطب را به خوبي با خود همراه مي كند.ناگفته نماند كه پرداخت چنين موقعيتي به لحاظ نوع روايت و شخصيت پردازي در بستر اين مضمون حساس و خطير كار مهمي است كه شهرام اسدي از پس آن برآمده و توانسته به پديد آوردن يكي از اصولي ترين و اصيل ترين جلوه هاي سينماورزي درحوزه آثار دفاع مقدس طي سال هاي اخير نائل آيد.
«شب واقعه» حكايت بريدن انسان از تعلقات دنيوي و آمال و آرزوهاي شخصي و پيوستن او به ارزش هاي فراتر از اين است، ارزش هايي كه در تداعي نجات خاك ميهن و درتلاقي حس ميهن پرستانه و روح آزادگي طلب انسان پديد مي آيد. شهرام اسدي، در فيلم «شب واقعه» با يك اجراي مناسب و ريتم متوازن توانست داستان خود را در بستر روايتي جذاب تعريف كند.همين تصوير مقاومت و پرداخت موقعيت دراماتيك در فضاي شهري موقعيتي فراهم مي كند كه يكي از اصلي ترين و قابل تأمل ترين مضامين حوزه دفاع مقدس به پرداختي سينمايي برسد.
فيلم ميزانسن درستي دارد، بازي ها قابل قبول و ريتم خوب و كارآمد است و در عين حال كارگردان موفق شده است ساير اجزا و عناصر بصري را در تلفيق با مضامين فيلم طي يك چيدمان متناسب درپرداختي قابل قبول براي مخاطب فراهم آورد.
همين امر باعث شده فيلم شب واقعه يكي از بهترين هاي سينماي ما طي سال هاي اخير باشد، چيزي كه تصويري ناب و اصيل و واقعي و حقيقي از ذهنيت جامعه آن سال هاي خطير به مخاطب ارائه مي دهد، بدون آنكه دچار شعار زدگي شود و بدون آنكه درپرداخت سينمايي اش جانب انصاف را رها كند و چيزي بجز واقعيت و حقيقت و مخاطب ايراني خود را درنظر بگيرد
​