معماری مساجد ایرانی محمدرضا کاشانی- چکیده:تصویر غالب در مورد منظور در اینجا مساجد ایرانی است که از تمثیل و نماد پرستشکاه و معبد گرفته شده است که مسلمین آن را صورت میراثی بصری از خود , برای ما بر جای گذاشته اند.همین امر است که هم اندیشی ما را تشکیل می دهد و به ما آگاهی می دهد و مسبب کشف پیامی است , کشف پیام مستلزم یافتن رمز است.این رسالت جز با میعاد و میثاق با حکمت و مفهوم ممکن نخواهد بود , امری که جهانگردان ساده تاریخ از عهده آن برنیامده اند. جانهای هبوط یافته در این دنیا , در سلسله مراتب وجود , به مدد همزادان خود نیاز دارند و در مرتبه عالی متمثل می سازند.به همین سبب است که آن جانها خانه و کالبد خود را ترک کرده و به شهر معنوی هجرت می کنند , زیرا اقبال آن را داشته اند , که به جانب او فرا خوانده شوند , پس به راه می افتند تا از جهل به معرفت برسند , از بی معرفتی به عرفان و معرفت دست یابند. و با پیمودن این راه است که روح و معنای مکتوم این مفهوم کشف می شود که جسم و بنا می توانند وجه تمثیلی داشته باشند.در نتیجه همه جا به جاهائی از یک محله به محله ای دیگر , یا از یک محله جغرافیائی به محله ای دیگر , به صورت سیر و سلوک های روحی و معنوی استحاله پیدا می کندکه در عین حال در حکم فتح عالم مثال است; چرا که مکانهای مختلف دارای همان اندازه تجربه های شهودی مختلف است , زیرا هر مکانی به نوعی دارای رسالت شهودی خاص خویش است , مجموعه ای از این مکانها یک مدینه تمثیلی را تشکیل می دهد.مدینه های تمثیلی با یکدیگر ارتباط دارند.مدینه تمثیلی , چون این جهان و آن جهان را مرتبط می کند , پس هر دو را در سطح عالم برزخ استحاله می بخشد.در همه موارد , آنچه تعیین کننده است هرگز درک حسی و ملموس نیست , بلکه تصویری است که مقدم بر همه دریافت های تجربی است و تنظیم کننده همه آنهاست.تصویر غالب در مورد منظور در اینجا مساجد ایرانی است که از تمثیل و نماد پرستشکاه و معبد گرفته شده است که مسلمین آن را صورت میراثی بصری از خود , برای ما بر جای گذاشته اند.همین امر است که هم اندیشی ما را تشکیل می دهد و به ما آگاهی می دهد و مسبب کشف پیامی است , کشف پیام مستلزم یافتن رمز است.این رسالت جز با میعاد و میثاق با حکمت و مفهوم ممکن نخواهد بود , امری که جهانگردان ساده تاریخ از عهده آن برنیامده اند. دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری [h=2][/h] چهارگام مثالي به سوي پرديس هاي ايراني سبما منصوري- چکيده:به راستي چه رازي در کهن الگوي چهارگانه ها نهفته است که ساختار و بنيان پرديس هاي ايراني در تداوم زمان آفاقي و انفسي از آن تاثير ساختاري گرفته است؟ باور انسان ايراني قائل به بهشتي با چهارسطح بوده ،که در هريک از اين سطوح مکاني وجود داشت که روان هايي با خصوصيات ويزه اي امکان حضور در آن را مي توانستند بدست آورند.. انسان ايراني، در اين جهان بيني چهارگانه ،خويشتن خويش را قائل به چهار گام براي رسيدن به بهشت و يا دوزخ مي دانست . در کلام مقدس قرآن نيز به گونه اي ديگر تحت عنوان چهارباغ که دو به دو از آن ياد مي شود، آمده است. در تجارب عرفاي نامدار اسلامي از جمله سهروردي – که به وحدت بخشي بين آموزه هاي اسلامي و باورهاي کهن ايراني رسيد – نيز اين موضوع در راه کسب معرفت و شهود حقيقت و رسيدن به بهشت با آگاهي از چهارگانه ها آشکار شده است. بدين ترتيب باغسازان و معماران اين سرزمين در تمام ادوار زماني ، از جمله دوران اسلامي با باور اين حقيقت که چهارگانه ها در تعين به فضاي ناسوتي و به منظر آوردن جهان ملکوتي اهميت فوق العاده اي داشته ، در ثبت نقش اين حقيقت کوشيده اند. بنابراين چهارگانه ها از کيفيتي مقدس برخوردار بوده اند.. هميشه و همه جا ردپاي آن در پرديس هاي ايراني وجود داشته و از اين مکان اين حقيقت به تمام بدنه معماري ايراني انتقال يافته است. با انتقال اين حقيقت قدسي راز مانايي حقيقت اين کهن الگو را در حضوري ابدي و در وراي زمان و مکان ناسوتي مي توان جستجو کرد.
پاسخ : بانک مقالات معماری معماري رازي،مسجد،بازگشت اَپدَنه(گنبدخانه) هوتن ايرواني-عضوهيات علمي دانشگاه آزادواحد اردستان- چكيده : معماري ايراني پس از ورود اسلام دستخوش تغييراتي بويژه در بناهاي عمومي بوده وبا ورود عنصري جديد و جايگزين بنام مسجد همراه شد. مساجد اوليه در ايران طرحي ابتدايي وشبستاني داشتند اما در جزييات ، ساساني و پارتي بودند(شيوه ي خراساني). اين ايرانيزه شدن كه با تحركات اجتمايي وسياسي همراه بود در شيوه ي رازي با احياي دوباره ي گنبدخانه به عنوان فضاي سنتي نيايشي ايرانيان ظاهر شد. ساخته شدن گنبدخانه ها بطور مستقل حاكي از ناديده گرفتن طرح شبستاني و بازگشت به معماري ساساني بود . در اين دوره گرايش به تغيير دادن طرح شبستاني بابازسازي شبستانهاي مسجد جامع اصفهان ( به صورت چهارايواني) كه در اثر آتش سوزي تخريب شده بودندبه منصه ظهوررسيد. ولي چهار ايواني كردن مساجد ديگر آن دوره( اردستان - زواره و....)در كنار گنبدخانه اي كردن آنها انجام نشد. و اين گرايش ، به شكل به قوه باقي ماند تا در شيوه هاي آذري و اصفهاني به فعل درآيد. بنابر اين بازگشت گنبد خانه و مركزيت يافتن آن به عنوان فضاي اصلي نيايش ، گرايش به تغيير شبستان به طرح چهار ايواني و تحول ارگانيك طرح از مشخصه هاي اصلي معماري رازي مي باشد. در اين دوره غناي معماري مسجد به غناي فرهنگ اسلامي كمك شاياني كرد.و تحول ارگانيك طرح مسجد زمينه ساز اين شد تا در دوره هاي بعد طرح مسجد از نخست با الگوي گنبدخانه اي-چهار ايواني ساخته شود. دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری مسجد جامع اصفهان دکتر عبداله جبل عاملی- چکیده:مسجد جامع تجربيات معماري سيزده قرن تاريخ شهر اصفهان را در بردارد و بهمين لحاظ ميتوان کليه سبکهاي تاريخ معماري ايران را در آن شناسائي نمود. ايجاد انواع جرزها و ستونهاي آجري – طاق و چشمه هاي پوششي – ايوانها و گنبدهاي عظيم وروديها و سردربهاي گوناگون در ترکيب کلي مجموعه اي را تشکيل ميدهد که ميتوان به آن دائره المعارف معماري ايران اطلاق نمود. از آن گذشته با تحولاتيکه در قرن پنجم هجري – دوازدهم ميلادي – در آن بوجود آمد مسجد شبستاني قبلي به مسجد چهار ايواني تبديل گرديد و اين شيوه جديد نام طرح مسجد ايراني را بخود منسوب نمود و ار آن دوره اکثر مساجد جامع شهرهاي بزرگ ايران با همين سبک چهار ايواني ساخته شدند و حتي در بعضي از مساجد موجود از قبل نيز تغييراتي ايجاد نمودند تا به مسجد چهار ايوانه تبديل گردد و اين الگو حتي به سرزمينهاي مسلمان نشين خارج از ايران نيز تسري پيدا نمود. بنابراين عمده ترين ارزش معماري مسجد جامع اصفهان آن است که نقش الگوي پيش آهنگ در تاريخ معماري ايران را ايفا نموده است. دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری معماری خاك سازگار ترين معماری با طبيعت و سرشت انسان دكتر يداله احمدي ديسفاني-عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن- چكيده:كالبد طبيعي انسان از خاك است و طبيعت و سرشت وي بر خواسته از خاك است و دوباره به خاك برمي گردد.كالبد معماري خاك نيز مانند كالبد انسان از خاك برخواسته و دوباره به خاك بر مي گردد. اين تجانس باعث سازگاري معماري خاك با سرشت آدمي شده است .كالبد ها محل پرورش و اسباب پرورش نفس است و نفوس انسان ها نيز در كالبد طبيعي خود رشد يافته و متعالي مي شوند . طبيعت رحم پرورش براي انسان است و معماري نيز به عنوان بخشي از اين طبيعت به هم وابسته وپيوسته، به تناسب خود محل رشد وتعالي و پرورش انسان است . سازگاري بين سرشت آدمي و طبيعت بكر دستمايه تهيه اين مقاله است . در اين مقاله سعي در تبيين اين موضوع از ديدگاه سنتي است. دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری آب ، نماد ، کویر چكيده:كوير همواره مفهومي از خشكي و بي آبي را به دنبال داشته است و آب در معماري كوير به عنوان اصلي ترين عنصر حيات بخش مطرح بوده است . در جائيكه تضاد بين خشكي و آب جلوه گر مي شود, نگرش مردم نسبت به آب متفاوت از مردم ساير اقليم ها مي باشد. اين نگرش متفاوت زاينده ريشه ها و مفاهيم نمادين است كه همواره تبلوري كالبدي درمعماري كوير داشته است, نظير جوشگاههاي باغ ايراني كه نمادي از سرچشمه ها مي باشد و از اين جوشش و حركت آب در دل خاك زندگي و معماري كوير هستي ميگيرد. در كوير آب نيست اما هر خطي برخاك يادآور خاطره آب است و مهمترين عامل شكل دهنده به فضاي زندگي مردم. مكانيابي شهرها, نظم شبكه معابر, توالي فضاهاي باز و بسته مسكوني, امتداد حركت قناتها, تحت تاثير مقوله آب شكل گرفته است. مسلم آن است كه جلوه هاي نمادين آب در معماري كوير يكي از عوامل هدايت كننده فكر معمار در خلق فضا بوده است, فضائي كه به واسطه سوار شدن بر مفاهيم عميق فكري و معنوي همواره مورد ستايش بوده و زندگي درون خود را حفظ كرده است. امروزه با از دست رفتن اين جلوه هاي نمادين و مفاهيم بنيادين در تفكرات معماري و خالي شدن كانسپتهاي طراحي از معنا, فضاهاي كالبدي زندگي به رفع نياز فيزيكي تنزل يافته اند. هدف از اين مقاله بازنگري مفاهيم نمادين آب در معماري كوير و تاثير آن بر زندگي مردم مي باشد. دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری چهارگام مثالي به سوي پرديس هاي ايراني سبما منصوري- چکيده:به راستي چه رازي در کهن الگوي چهارگانه ها نهفته است که ساختار و بنيان پرديس هاي ايراني در تداوم زمان آفاقي و انفسي از آن تاثير ساختاري گرفته است؟ باور انسان ايراني قائل به بهشتي با چهارسطح بوده ،که در هريک از اين سطوح مکاني وجود داشت که روان هايي با خصوصيات ويزه اي امکان حضور در آن را مي توانستند بدست آورند.. انسان ايراني، در اين جهان بيني چهارگانه ،خويشتن خويش را قائل به چهار گام براي رسيدن به بهشت و يا دوزخ مي دانست . در کلام مقدس قرآن نيز به گونه اي ديگر تحت عنوان چهارباغ که دو به دو از آن ياد مي شود، آمده است. در تجارب عرفاي نامدار اسلامي از جمله سهروردي – که به وحدت بخشي بين آموزه هاي اسلامي و باورهاي کهن ايراني رسيد – نيز اين موضوع در راه کسب معرفت و شهود حقيقت و رسيدن به بهشت با آگاهي از چهارگانه ها آشکار شده است. بدين ترتيب باغسازان و معماران اين سرزمين در تمام ادوار زماني ، از جمله دوران اسلامي با باور اين حقيقت که چهارگانه ها در تعين به فضاي ناسوتي و به منظر آوردن جهان ملکوتي اهميت فوق العاده اي داشته ، در ثبت نقش اين حقيقت کوشيده اند. بنابراين چهارگانه ها از کيفيتي مقدس برخوردار بوده اند.. هميشه و همه جا ردپاي آن در پرديس هاي ايراني وجود داشته و از اين مکان اين حقيقت به تمام بدنه معماري ايراني انتقال يافته است. با انتقال اين حقيقت قدسي راز مانايي حقيقت اين کهن الگو را در حضوري ابدي و در وراي زمان و مکان ناسوتي مي توان جستجو کرد. دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری پرديسهاي ايراني، فردوسهاي كويري پري ناز باستاني اله آباد- چكيده :كوير، به عنوان نمادي از سوزانندگي و تشنگي، بخش عظيمي از سرزمينمان ايران را در بر گرفته است و به فراخور همين ويژگيها، مردمان اين خطه در پي قرون متمادي با فراست و تدبير با ناملايمات آن دست و پنجه نرم كرده اند و خشونت و سختي آن را به نرمي و ملالاطفت مبدل ساخته اند . پرداخت به فن و هنر معماري نيز جزئي از آن تدابير بي به عنوان عضوي از اعضاي بي شمار معماري سربلند اين سرزمين، از جايگاه ويژه اي « پرديسها » بديل است و برخوردارند كه از جوانب و ديدگاه هاي متفاوتي، قابل تامل، بررسي و تحليلند . اين فردوسهاي كويري، به سان گوهري گرانبها بر پهنه زرگون كوير مي درخشند و بر اين ايده صحه مي گذارند كه مردمان اين خطه پر بها بر اين باور بوده اند كه براي پيشرفت و آباداني، پا بر اين جهان نهاده اند و آناني كه بيشترين تلالاش را در اين راستا به ثمر رسانند ، از اجر و منزلت بيشتري در اين جهان و نزد پروردگارشان برخوردارند. اين مبحث سعي بر آن دارد تا تحليلي قياسي بر چگونگي گونه شناسي كالبدي پرديسهاي كويري ايران داشته باشد وتشابهات و تفاوتهاي تدابير گذشتگان را براي هماهنگي با شرايط و ويژگيهاي اقليمي، در اين بهشتهاي خفته در دل كوير، بررسي نمايد.اهداف اصلي اين مبحث عبارتند از : 1. آيا فلسفه اي خاص در شكل گيري پرديسهاي كويري تأثيرگذار بوده است ؟ 2. آيا عناصر مشابهي در باغهاي كويري ايراني سازنده كالبد آنها هستند؟ 3. هندسة نظام دهندة عناصر تشكيل دهندة باغهاي ايراني كدام است ؟ 4. كيفيتهاي فضايي و پيامهاي مستتر در ساختار كالبدي پرديسهاي كويري ايران كدامند؟ دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری معماري يخچال، شاهكاري در دل كوير نگارندگان: نغمه عليزاد گوهري محمد لطيفي چكيده:در بررسي و تحقيقاتي كه توسط پژوهندگان و سياحان پيرامون بافت قديمي شهرها، بناهاي تاريخي و محوطه هاي باستاني صورت گرفته است، معمولاً نظر آنها بيشتر به بناهاي مذهبي چون مساجد، مدارس، بقاع متبركه و يا كاخها ، سنگ نبشته ها و حجاريهاي كهن و نظاير آنها معطوف شده و به عناصر معماري ديگر مورد نياز مردم ، كمتر توجه گشته است . هنوز بناهاي بزرگ و زيبائي ، غريبانه در گوشه و كنار اين خطه پهنا ور و به خصوص در پهن دشت كوير برپا ايستاده اند كه ساليان سال، در برابر مرور زمان و سوانح طبيعي چون باد و باران و زلزله مقاومت كرده و امروز موجب تحسين و شگفتي معماران و علاقه مندان به ميراث فرهنگي گشت اند. بناي يخچالهاي قديمي ، غريب ترين عناصر معماري هستند كه نه تنها مورد بي مهري قرارگرفته، بلكه تقريباً به بوته فراموشي سپرده شده اند. در وجود يخچالها و توليداتش كه در قلب تابستانهاي داغ و سوزان، خنكاي آب گوارا را به درون خانه ها مي كشاند، رمز و رازي وجود دارد كه حكايت از معجز ه فروتنانه خشت خام و دستهاي پرتوان معمار فرزان هاي ميكند كه به عشق خدمت به خلق، خشت بر خشت نهاده است. دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]
پاسخ : بانک مقالات معماری آب در معماری كوير نگارندگان : محمد علي فاتحي علي فضل الهي- چكيده :اگر بناها باعث جدايي ما از طبيعت مي شوند تا از سويي ما را از بعضي عوامل طبيعي حفظ آنند و از سوي ديگر در جاي خود گوياي قلمرو انساني تر باشند و اگر اين خصوصيت باعث مي شود تا کالبدمان در يك شكل ثانوي و بيگانه قرار گيرد که گر چه مطلوب نظرمان بوده است ، اما آيفيتي سرد و مصنوعي دارد . اين جاست که عنصر آب با نقش حساس خود ما را دوباره به طبيعت پيوند مي زند . انواع متنوع آب نماها ، فواره ها و نهرهاي آب ، ظرايف معماري را چون حلقه هاي يك زنجير در يك شبكه ارتباطي به يكديگر پيوند مي زنند و در هم منعكس مي کنند ، گويي پل ارتباطي بين قطعات از هم جدايي است که معماري پديد آورنده آن هاست . در همه ادوار ، معماران ما آب را در مجموعه هاي خود وارد مي آردند و گنجينه اي از خصوصيات فيزيكي و مذهبي را به خدمت مي گرفتند تا معماري آنان از غناي بيشتري برخوردار باشد . در اين ميان در معماري مناطق کويري ايران ، آب عنصر حيات و ادامه زندگي وابستگي شديدي به وجود آن داشته است ، لذا معماران ، با زيرکي و ذکاوت ، ترفندهايي خاص در آفرينش و خلق عناصر معماري گوناگون و گاهاً منحصر به فرد ، به کار گرفته اند تا موجبات آسايش و راحتي زندگي انسان کويري را فراهم آورند که ساکنان اين نواحي به دور از گرماي طاقت فرساي تابستان هاي کوير ، به زندگي و انجام فعاليت هاي روزمره در محيطي خنك و لذت بخش بپردازد . يكي از اين گونه هاي کالبدي معماري که با استفاد ه از عنصر آب، در شهر کويري کاشان شكل گرفته است، حوض خانه مي باشد. اين مقاله در ادامه به بيان انگيزه و احداث حوض خانه ، مشخصه هاي حوض خانه ها ، دلايل احداث حوض خانه هاي شهر آاشان ، معرفي برخي از حوض خانه هاي تاريخي و بررسي انواع حوض خانه ها از نظر طرح و نقشه خواهد پرداخت . دریافت متن کامل مقاله[ دریافت فایل ]