1. مهمان گرامی، جهت ارسال پست، دانلود و سایر امکانات ویژه کاربران عضو، ثبت نام کنید.
    بستن اطلاعیه

آموزش یخ نوردی

شروع موضوع توسط para3to ‏3/1/12 در انجمن سایر ورزش ها

  1. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    ترمز با كلنگ
    [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]ترمز در زمانی که از پشت رها شویم
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"]
    رو به شيب و با سر​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    ​
     
    یک شخص از این تشکر کرد.
  2. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    گره ها
    [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]گره ها Knots
    کارآموز گرامي درست گره زدن اهمیت بسیار زیادی دارد.باید نحوه زدن گره ها رابارها تمرین کنید به طوری كه بتوانید گره ها را حتي با چشم بسته به صورت درست بزنید.
    خواص گره كوهنوردی
    گره های كوهنوردی دارای خواص ذيل است:
    1 - در مقابل كشش و ضربه محكم و مقاوم است.
    2 - به سادگی زده و با دست به آسانی باز می شود.
    3 - هنگام كار براثر فشار وارد بر آن باز نمی گردد.
    4 - هر قدر فشار بر روی آن وارد شود، محكم تر می شود.
    5 - كوچک ، كم حجم و كم ترين شكست را دارد. چرا كه هر شكست طناب، باعث كاهش مقاومت آن می گردد.
    انواع گره ها و كاربرد آن ها
    گره هشت ساده Simple Eight[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]سردست : اتصال سر طناب به یک نقطه ( كم كاربرد است ) Over hand
    هشت يك لا Figure of Eight : اتصال سر طناب حمايت به كارابين و صندلی نفر صعود كننده يا به كارگاه
    هشت دو لا : اتصال سر طناب فرود به كارگاه .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]هشت تعقيب: Retraced Figure of Eight
    اتصال طناب به صندلی و زدن گره هشت در حلقه ای بسته[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]بعد از زدن گره بايد اندازه آن را تنظيم نمود[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]گره دو سر طناب
    - دو سر طناب یک لا Fisherman : اتصال دو سر طناب هم قطر به یکدیگر ( کمتر مورد استفاده قرار می گیرد ).
    - دو سر طناب دولا Double Fisherman : اتصال دو سر طناب به یکدیگر با ضریب اطمینان بیشتر نسبت به گره دو سر طناب یک لا و اتصال دو سر طناب دو طناب غیر هم قطر با اختلاف قطری برابر حداکثر یک شماره .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD] تسمه Water Knot:
    اتصال دو سر نوار ( تسمه ) .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]خود حمايت Clove Hitch, Mastwurf :.برای ثابت كردن طناب خود حمايت اين گره در محل كارگاه و بر روی كاربين اجرا می شود[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"]
    گره حمایت و انواع آن ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]حمایت Munter Hitch , Halfmastwurf : برای حمایت صعود کننده یا فرود مورد استفاده قرار می گیرد . این گره را در مواقع ضروری می توان با یک گره ضامن قفل نمود . [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]نحوه قفل نمودن گره حمایت(زدن ضامن)[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]پروسیک Prusik : برای خود حمايت هنگام فرود به كار می رود. اين گره كاربردهای ديگری هم دارد[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]گره سر دست
    این گره برای اتصال دو سر طناب استفاده می شود . برای اتصال دو رشته طناب در هنگام فرود این گره توصیه می شود. [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]

    ​


    ​


    ​
     
    2 نفر از این پست تشکر کرده اند.
  3. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    گلاي برف
    [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD] تمرینات روز سوم
    گلای برف ( نیم گلابی برف )
    در برف چال ها برای فرود ها یا حمایت های روی برف ، بلوکی به صورت گلابی حفر می کنیم بدین ترتیب که با تیغه کلنگ یک نیم گلابی که سطح پهن تر آن رو به کوه باشد می کشیم ،بعد با توجه به اینکه نوع برف چطور باشد دور آن را در برف حداقل تا عمق 15 سانتی متر خالی می کنیم ، در موقع خالی کردن باید توجه داشته باشیم که دور بلوک با زاویه ای به طرف داخل خالی شود تا طناب کاملا دور بلوک قرار گیرد و از دور آن خارج نشود بعد قسمت پایین بلوک را هم کمی خالی می کنیم در جهت فرود که طناب روی مسیر بخوابد و از دور بلوک رها نشود .
    در برف خیس چون چسبندگی بین ذارت زیاد است ، احتیاجی به برفکوبی یا حفر کردن زیاد نیست . ( رعایت حداقل 15 سانتی متر عمق در این نوع برف نیز الزامی است )
    اگر برف خیلی پودر باشد نفرات می توانند یک نقطه را پا بکوبند و بعد روی آن گلابی را بکنند .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD] [RIGHT] [CENTER] [IMG]http://www.zagrosworld.com/file-yakh/pic-yakh/yakh78.gif[/IMG]
    [/CENTER]
    [/RIGHT]
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"] [RIGHT] كارگاه فرود روي بلوك برفي[/RIGHT]
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD] جهت ریختن کارگاه فرود روی بلوک برفی ، ابتدا وسط طناب را پیدا کرده و دور بلوکی که حفر کرده ایم می اندازیم و یا در صورت استفاده از دو حلقه طناب با گره سر دست دو سر آن را به هم متصل می کنیم . دو سری که در پایین از کارگاه خارج می شود از یک کارابین رد می کنیم و یک رشته را با گره مست و رف داخل کارابین می اندازیم و انتهای آن را هم گره سر دست می زنیم . در هنگام کندن نیم گلابی توجه داشته باشیم که این کار از سمت چپ و یا راست آن انجام شود و از پا گذاشتن در بالا و روی آن خود داری شود .
    توجه بسیار مهم : لازم نیست دو انتهای گلابی به یکدیگر برسند .
    حدودا نیم متر پایین تر از جایی که کارابین را به طناب انداخته ایم یک سکوی فرود می کنیم و نفرات از روی آن فرود می روند .
    نهایتا نفر آخر که فرود رفت طنابی که گره روی آن زده شده را می کشد و طناب را از دور بلوک جمع می کند . جهت زدن کارگاه به صورت نیم گلابی در صورتی که برف شل و ناپایدار باشد ، شکل آن عریض تر خواهد بود و دارای عمق بیشتر و در صورتی که برف سفت و پایدار باشد گلابی کوچکتر و دارای عمق کمتری خواهد بود .[/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]

    ​


    ​


    ​
     
    2 نفر از این پست تشکر کرده اند.
  4. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    روش هاي فرود در برف
    [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]روش اسکاتلندی ( مناسب تا شیب 60 درجه )
    در این روش احتیاجی به صندلی نیست . مطابق شکل های زیر ابتدا رو به کارگاه می ایستیم . دو طناب را با دو دست به پشت بدن برده از روی هم عبور داده مجددا رو به جلو آورده هر دو رشته را از زیر پای راست ( یا چپ ) عبور می دهیم و با دست ترمز آن ر انگاه می داریم .
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"]
    نحوه انداختن طناب در داخل هشت فرود​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD] همیشه هشت فرود را از سوراخ بزرگ آن به کارابین می اندازیم و به کنار صندلی آویزان می کنیم و هنگامی که می خواهیم فرود را آغاز کنیم :
    1 - بدون در آوردن هشت فرود از کارابین ، ابتدا کارابین را به صندلی متصل می نماییم . بعد طناب را از حلقه بزرگ هشت فرود عبور می دهیم آنگاه هشت فرود را از حلقه کوچک به کارابین متصل می کنیم . در این روش هشت فرود هیچ گاه آزاد نمی ماند .
    2 – طناب را در یک طرف بدن قرار می دهیم .
    3 - طناب را از هشت فرود رد می کنیم .
    4 - خلاصی طناب ار می گیریم .
    5 - در فرود هشت شصت دست ترمز رو به بالاست . پاها به اندازه عرض شانه باز می شود .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD][TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD="width: 16%"][​IMG]
    [/TD]
    [TD="width: 84%"]کارآموزگرامی شما گاهی در حین فرود باید به دلایلی متوقف شوید ، برای این کار هشت فرود را می توان اصطلاحا قفل نمود .
    شما در حین فرود با هشت فرود باید با روش گره پروسیک از بالاتر خود حمایت نمایید .[/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]

    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"]
    روش هاي خود حمايت​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD] روش پروسیک بالای هشت فرود
    هشت فرود را به صندلی متصل می کنیم . بالای هشت فرود یک گره پروسیک می زنیم و طنابچه آن را با یک کارابین پیچ دار به صندلی متصل می کنیم . فاصله گره تا هشت فرود باید به اندازه ای باشد که گره به داخل هشت نرود . معمولا به اندازه یک دست نیمه باز .
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"]
    كارگاه افقي​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]ابتدا یک شکاف در جهت عرض شیب حفر نموده و با بیلچه کلنگ داخل آن را خالی می کنیم و بعد یک شکاف دیگر در جهت عمود و وسط شکاف قبلی به سمت پایین حفر می کنیم ، با یک اسلینگ دور دسته کلنگ یک گره مس و رف می زنیم گره را در وسط دسته کلنگ می آوریم ، و تسمه بالایی یک دور ، دور کلنگ می چرخانيم . گره را روی گرانیگاه کلنگ آورده . کلنگ را از تیغه داخل شکاف عرضی فرو می کنیم بطوری که تیغه به طرف داخل برف فرو رود و اسلینگ در برابر شکاف عمودی ایجاد شده قرار گیرد .شکاف را مجددا با برف می پوشانیم .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    ​
     
    یک شخص از این تشکر کرد.
  5. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    فرامين قرار دادي
    [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]گزاره ها و فرامین قراردادی
    هنگام صعود و حمایت به مجموعه ای از اصطلاحات قراردادی نیازمندیم ، تا با آن ها در کوتاه ترین زمان و دقیق ترین وجه ممکن ارتباط برقرار کنیم . زیرا ممکن است در مسیر صعود و یا فرود ، نفرات همدیگر را نبینند پس در این صورت استفاده از این اصطلاحات ، صعود و فرود را تنظیم و راحت می نماید . علایم قراردادی می تواند برای هر گروهی به دلخواه فرق کند .اما تعدادی از آن ها به مرور به صورت استاندارد در آمده است که در ذیل این علایم را به صورت اختصار شرح می دهیم .
    نکته مهم : کلیه این کلمات ( فرامین ) باید با صدایی بیان شود که اولا قابل فهم و ثانیا برای نفر مورد نظر قابل شنیدن باشد .
    حمایت آماده
    این گزاره را حمایت چی می گوید . بعد از گفتن آن ، صعود کننده می تواند صعود را آغاز کند .
    جمع کن
    منظور از این اصطلاح ، جمع کردن طناب است تا نفر بعد بتواند صعود را آغاز کند .
    حمایت
    منظور این است که صعود می کنیم . این واژه هشداری به حمایت چی به منظور مراقب بودن در حمایت نفر صعود کننده است .
    صعود کن
    این واژه را نیز حمایت چی به زبان می آورد . منظور این است که مراقب هستم ، می توانید شروع به صعود کنید .
    صعود می کنم
    صعود کننده با این کلمه می گوید آماده صعود هستم و حمایت چی باید طناب را جمع کند .
    سنگ ، یخ ریزش ...
    منظور از این اصطلاح ، ریزش سنگ یخ و ... از بالاست . با گفتن آن می توان نفرات پایین تر را آگاه ساخت .
    حمایت آزاد
    منظور این است که صعود کننده یا فرود رونده به جای امنی رسیده است و اکنون حمایت چی می تواند به کار حمایت خاتمه دهد .
    فیکس (Fix)
    نفر صعود کننده با این وازه می فهماند که حمایت چی در وضعیت دشوار یا خطرناکی قرار دارم ، پس طناب را محکم کن . در این صورت حمایت چی مانع آونگ ( پاندول ) شدن یا سقوط صعود کننده می شود .
    شل کن
    با این واژه صعود کننده به حمایت چی می فهماند " کمی طناب بده " .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    ​
     
    یک شخص از این تشکر کرد.
  6. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    انواع حمايت [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]1- حمایت از بالا بر روی بدن ( این حمایت فقط برای نفر دوم انجام می شود .)
    نفر در ابتدا یک کارگاهی افقی درست می کند . در فاصله مناسب از کارگاه ( حدود یک متر ) پایین تر یک " سطل نشستن " بر وری برف می کند . و نفر خود را مطابق شکل زیر حمایت می کند .
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]نکته مهم در این نوع حمایت یک راستا بودن تسمه حمایت حمایت چی با جهت صعود ، صعود کننده است .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"]
    حمايت سر طناب​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD] نفر در ابتدا یک کارگاهی افقی درست می کند . در فاصله مناسب از کارگاه ( حدود یک متر ) پایین تر برای خود یک سکو ایجاد می کند و طناب خود حمات را به کارگاه متصل می کند .
    به وسیله ابزار مخصوص حمایت و یا گره حمایت نفر صعود کننده را حمایت می کند .
    می توان یک اسلینگ مطابق شکل به تسمه کارگاه متصل نمود تا در صورت صقوط سر طناب فشار طناب باعث تغییر جهت بدن حمایت چی به صورت ناگهانی نشود .
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
     
    یک شخص از این تشکر کرد.
  7. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    صعود كرده اي [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]بعد از زدن کار گاه مناسب ، صعود توسط فرد صعود کننده انجام می گیرد ، فرد در مسیری شروع به حرکت می نماید که خارج از مسیر کارگاه باشد ( راست یا چپ کارگاه ) تا به مکانی مناسب رسیده و نفر بعد را با توجه روش های یاد شده حمایت نماید . بعد از رسیدن نفر به کار گاه او می تواند مسیر را ادامه دهد . که در این صورت باید حمایت چی حالت حمایت سر طناب را به خود بگیرد . یا نفر صعود کننده در کارگاه مستقر می شود و نفر حمایت چی مسیر را ادامه می دهد .
    حالت اول صعود ضربدری نامیده می شود .
    به یاد داشته باشید اولین کار در کارگاه خود حمایت است .
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
     
    یک شخص از این تشکر کرد.
  8. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]مسیرهای یخچالی و آبشارهای یخی نیز دارای درجه بندی خاص خود می باشند .
    علامت مسیرهای یخچالی AI (Alpine Ice)و علامت آبشارهای یخی (Water Fall) WI می باشد . تعاریف به کار رفته برای هر دو رده یکسان است علامت AI برای یخ آلپین ( برف یخ زده و محکم ) و علامت WI برای آبشار های یخی به کار می رود . این نکته لازم به تذکر است کیفیت آبشارهای یخی و حتی یخچال ها می تواند در هر فصل با فصل قبل متفاوت باشد .
    WI1 یا AI1
    مسیر ساده با شیب تا 50 . فقط احتیاج به کرامپون می باشد . ممکن است نیاز به یک کلنگ و یا حمایت برای مبتدی ها باشد .
    WI2یا AI2
    با یک تبر یخ صعود می شود . شیب بین 50 تا 60 . از نیش های جلو کرامپون استفاده می شود .
    WI3 یا AI3
    نیاز به دو تبر یخ است . شیب 60 تا 70 مسیر صاف و مسطح با امکان مانور احتیاج به مهارت های صعود با نیش های جلو . نصب حمایت به راحتی و در موقیت های خوب صورت می گیرد . صعود حتما باید با حمایت و ایجاد کارگاه باشد . نقاط استراحت بعد از هر بخش کمی دشوار وجود دارد .
    WI5 یا AI5
    مسیر بلند و صاف و ستونی مسیر مشکل با امکان استراحت کم . نصب حمایت ها مستلزم صرف نیرو و مشکل است .
    یخ ها حالت های مختلفی به خود می گیرد . طی صعود ممکن است در بخش هایی امکان نصب میانی نباشد . مکان حمایتی ممکن است نامناسب یا معلق باشد . شیب 90 درجه
    WI6 یا AI6
    مسیر شاق بر روی یخ نازک و بخش های عمودی طولانی یا قسمت های کلاهکی و منفی . مکان استراحت به ندرت پیدا می شود . یخ ممکن است در حالت فرم خوبی نباشد و معمولا شکننده است و نصب حمایت بسیار مشکل است . نیاز به صعود و توانایی روحی و جسمی بالایی است . حمایت به صورت معلق است . شیب بیشتر 90 درجه .
    WI7یا AI7
    یخ نازک و شکننده طولانی و منفی کلاهکی است . ستون های معلق و متعدد یخ در مسیر قرار دارد . نصب حمایت نیاز به تجربه و توانایی بسیار بالایی دارد . مکان هایی حمایتی معلق است . شیب مسیر 90++ فقط تعداد انگشت شماری از کوهنوردان صعود چنین مسیری را دارند. [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD="bgcolor: #990000"]
    مسير هاي تركيبي​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]مسیرهای ترکیبی (Mix)
    درجه بندی مسیرهای میکس کار چندان ساده ای نیست . معمولا این مسیرها را با توجه به فشاری که به صعود کننده وارد می شود به صورت معادل سختی درجه بندی یوسه میتی درجه بندی می نمایند .
    M1 همانند مسیر 5/5
    M2 همانند مسیر 5/6
    M3 همانند مسیر 5/7
    M4 همانند مسیر 5/8
    M5 همانند مسیر 5/9
    M6 همانند مسیر 5/10
    M7 همانند مسیر 5/11
    M8همانند مسیر 5/12
    M9 همانند مسیر 5/13
    M10 همانند مسیر 5/14
    مجددا تکرار می شود و درجه بندی ها بنا به توان نفرات صورت می گیرد و نظر یک شخص الزاما نمی تواند درجه دقیق و قطعی باشد .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    [​IMG]
    ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]

    ​
     
  9. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    بهمن شناسي
    [TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD]فصل اول : پیشگیری
    در این فصل که خود به سه بخش تقسیم شده ، مهمترین عوامل سقوط بهمن و کاربردی ترین راه های شناخت این عوامل ، مورد بررسی قرار خواهد گرفت .
    بخش اول : برف
    الف – شکل برف
    تقریبا هیچ دو دانه برفی وجود ندارد که دقیقا به یک شکل باشند ، اما از نظر شکل کلی قابل دسته بندی هستند . اشکالی چون سوزنی ، استوانه ای ، بادامی ، شش گوش و ...
    شکل برف ها تأثیر قابل ملاحظه ای در نوع درصد ریزش بهمن دارد ، چرا که با افزایش تعداد بازوهای کریستال ها در برف و در کل پیچیده تر شدن شکلشان ، قابلیت چسبندگی آن ها نیز افزایش یافته و بر استحکام توده های برفی می افزاید و مشخص است که انسجام توده های برف تا چه حد در جلوگیری از ریزش بهمن نقش دارد .
    تأثیر دما در شکل برف
    در واقع همه چیز بستگی به دمای هوا دارد ، مشاهدات نشان می دهد که با سردتر شدن هوا ، دانه های برف بزرگتر شده و در عین حال بازوهای آن ها تحلیل می رود ، در دمای صفر درجه ، برف به شکل شش پر است . با کمی سرد تر شدن هوا بلور برف ستاره ای شکل شده و با افزایش برودت تا ( 10- ) درجه شکل آن به صورت سوزنی و استوانه ای در می آید ، همچنین زمانی که دما تا حدود ( 20-) درجه کاسته شود ، برف شش ضلعی می شود . گفتنی است برف ، بعد از بارش ، تحت تأثیر فشار و گرما اغلب به صورت دایره تغییر شکل می دهد .
    ب- انواع برف
    اکنون می دانیم برف چیست و انواع آن از نظر شکل کدامند . اما برف را بر طرق دیگری غیر از بلور های آن هم می توان دسته بندی کرد و آن وقتی است که این بلورها بر روی هم انباشته شده ، پیوند بخورند و تشکیل یک توده برفی را بدهند . بنابراین از این پس منظور از نوع برف ، نوعی از توده برف است .
    برف را می توان از دو نظر طبقه بندی کرد ، یکی با احتساب میزان رطوبت موجود در آن و دیگر از جهت مدت زمانی که از باریدن آن گذشته است .
    1 - تقسیم بندی انواع برف با احتساب عامل رطوبت
    برف از نظر رطوبت به دو نوع نرم وسفت تقسیم بندی می شود . برف های نرم از انواع برف خشک ، شامل : وحشی ، خشک فشرده ، خشک مانده و خشک نشت کرده هستند و برف های سفت انواع برف خیس و آبدار ، برف خارا و برف شناور را در بر می گیرد . خصوصیت برف های مذکور را در تقسیم بندی زمانی خواهید خواند .
    2 - تقسیم بندی انواع برف با احتساب عامل زمان
    برف ها از نظر مدت زمانی که از بارش آن ها گذشته است به سه دسته : تازه ، مانده و کهنه تقسیم بندی می شوند .
    الف- برف تازه : برفی است که بیش از 48 ساعت از بارش آن نگذشته و هنوز چندان تحت تأثیر عوامل محیطی قرار نگرفته است .
    ب- برف مانده : برفی است که یک یا چند هفته از نشست آن بر زمین گذشته باشد را مانده می خوانند .
    ج- برف کهنه : برفی که یک یا چند ماه از نشست آن بر زمین گذشته باشد را برف کهنه می نامند .
    انواع برف هایی که در این دسته بندی ها قرار می گیرند :
    الف– برف های تازه شامل : برف های وحشی ، خشک فشرده ، خیس تازه ، نقلی و برفک .
    1 - برف وحشی
    این برف اکثرا در اواسط زمستان می بارد و بارش آن در ارتفاعات بیشتر به چشم می خورد . این برف را برف پودر یا برف خشک تازه هم نامیده اند ، زیرا میزان رطوبت آن بسیار ناچیز و تقریبا در حد صفر ( حداکثر 1 درصد ) است . این برف دارای خاصیت چسبندگی نیست ، تا آنجا که حتی با فشردن آن در بین دست ها ، حالت گلوله را به خود نمی گیرد .
    2 - برف خشک فشرده
    این برف بسیار شبیه برف وحشی است ، اما میزان رطوبت آن کمی بیشتر ، اندازه دانه های آن درشت تر و در نتیجه قابلیت چسبندگی آن نیز بالاتر است . مشخص ترین وجه تمایزاین برف با برف وحشی ، گلوله شدن هرچند موقتی آن است .
    3 - برف خیس تازه
    این برف را خیس گویند زیرا رطوبتی نسبی ( در حدود 10 درصد ) دارد .
    4 - برف نقلی
    برف نقلی چندان تأثیر و اهمیتی در خصوص بهمن ندارد .
    برف نقلی همانطور که از اسمش پیداست برفی است با دانه های نسبتا درشت و به شکل نقل که اندک شباهتی هم به تگرگ دارد .
    5 - برفک
    برفک در اصل نمی بارد بلکه در نتیجه رطوبت هوا درست مثل فریزرها ، قشر نازکی از برف به دلیل سردی زمین در سطح آن تشکیل می شود که آن را برفک می نامند .
    ب - برف های مانده شامل : برف های خشک مانده ، آبدار ، برف پوسته ای و برف خارا .
    1 - برف خشک مانده
    با نشست کردن رطوبت در بین دانه ها ، فشرده شدن و افزایش درصد رطوبت برف های وحشی و خشک فشرده ، برف خشک مانده که مقدمه ای برای تشکیل برف خشک کهنه است شکل می گیرد .
    2 - برف آبدار
    با بالا رفتن دمای محیط بعضی از بلورهای برف آب شده و در بین دیگر دانه ها نفوذ می کند ، در نتیجه درصد رطوبت توده برفی بالا می رود ( در حدود 20 تا 15 درصد ) تا حدی که با فشردن آن در بین دست ها خروج قطرات آب از بین برف کاملا قابل تشخیص است .
    3 - برف پوسته ای
    برف پوسته ای در حقیقت نوعی از برف نیست ، بلکه حالتی از برف است . یکی از معمول ترین عوامل شکل گیری برف پوسته ای باد است . برف ها وقتی در جوار یک گودال انباشته شوند حرکت آرام باد دانه هایشان را در جهت وزش خود حرکت داده و به برف های لبه گودال می چسباند ، این لبه ها رفته رفته هم راستای جهت باد جلو می روند تا جایی که اگر وزش باد به صورت ممتد از همان جهت ادامه پیدا کند و حجم برف سازنده نیز کافی باشد ، پوسته ای نازک از برف ، بر سطح گودال تشکیل می شود .
    4 - برف خارا
    قشر نازکی از برف یخ زده را که بر سطح برف شکل می گیرد ، اصطلاحا برف خارا می گویند . برف خارا بین 2 تا 4 سانتی متر قطر دارد .
    ج – برف های کهنه شامل : خشک نشست کرده ، خارای ضخیم ، زیرین آبدار ، شناور و پوسته ای کهنه .
    1 - برف خشک نشست کرده
    این نوع برف همان خصوصیات برف خشک مانده را دارا است ، اما فشرده تر ، سنگین تر و درای استحکام بیشتری است .
    2 - برف های خارا ضخیم
    خصوصیات این برف مانند برف خارای معمولی است و تنها تفاوتش ضخیم تر بودن آن ، به دلیل طولانی تر بودن زمان شکل گیری است . قطر برف خارای ضخیم حداکثر به 10 سانت می رسد .
    3 - برف زیرین آبدار
    همانطور که از اسم این برف پیداست برفی است که معمولا در زیر دیگر لایه ها شکل می گیرد اما این یک اصل کلی نیست و حتی فوقانی ترین لایه های یک توده برفی نیز ممکن است از این نوع باشند . عواملی چون بارش باران ، به ویژه در بهار ، فشار ، افزایش دما و ... باعث آبدار شدن برف شده و به مرور زمان تغییرات اساسی در آن ایجاد می کند که نتیجه آن تشکیل برف آبدار است .
    4 - برف شناور
    بر خلاف آنچه تصور می شود دمای زمین هیچ گاه به زیر صفر و حتی به صفر هم نمی رسد . نواحی سطحی زمین در سردترین حالت حداقل 5/0 تا 1 درجه سانتی گراد گرما دارد . بنابراین آن قسمت از توده برف که با سطح زمین در تماس است در طولانی مدت به مرور آب می شود و در بعضی قسمت های شیب که قابلیت جمع شدن آب در آن ها وجود دارد ، تجمع پیدا می کند .
    قسمتی از یان آب به وسیله همان حرارت هرچند ناچیز زمین به صورت سطحی تبخیر شده و به درون منفذ های توده برف نفوذ می کند . این بخارات در بین برف به صورت آب در آمده و برای تبدیل شدن به بلورهای یخ ، حرارت خود را به دانه های برف انتقال داده و باعث شل شدن آن ها نیز می شوند . خصوصا اینکه این برف ها از نوع برف آبدار هستند و در این حالت چندان انجمادی ندارند .
    این روند به مرور فضای کوچکی را در این محل های تماس توده برف با زمین به وجود می آورد . این فضا به وسیله حرارت زمین گرم شده و به مرور برف های شل شده این محفظه را نیز آب می کند . ادامه این جریان هر روز بر شعاع کره ایجاد شده می افزاید و گنبدی را شکل می دهد .
    5 - برف پوسته ای کهنه
    تنها تفاوت این برف با نوع تازه اش فقط بیشتر بودن قطر آن بسته به شرایط است .
    وزن برف
    برف از نظر فشاری که بر فرد مدفون در بهمن وارد می کند بسیار حائز اهمیت است . فشار ناشی از بهمن گاه معادل یک پرس 20 تنی است .
    الف – وزن برف های تازه
    1 - برف وحشی : 30 تا 60 کیلوگرم در هر متر مکعب
    2 - برف خشک فشرده : 80 تا 120 کیلوگرم در هر متر مکعب
    3 - خیس تازه : 100 تا 200 کیلوگرم در هر متر مکعب
    ب- وزن برف های مانده
    1- خشک مانده : 250 تا 300 کیلوگرم در هر متر مکعب
    2- برف آبدار 400 تا 450 کیلوگرم در هر متر مکعب
    ج- وزن برف های کهنه
    1- خشک نشست کرده : 300 تا 400 کیلوگرم در هر متر مکعب
    2 – زیرین آبدار 600 تا 800 کیلوگرم در هر متر مکعب
    3 – برف شناور : 200 تا 300 کیلوگرم در هر متر مکعب .
    چگونگی بررسی لایه های توده برفی
    دانستن انواع برف و اینکه هر نوع چه خصوصیتی دارد کمک بزرگی به شناخت انواع بهمن و مسائل مربوط به آن است . معمولی ترین روش که موسسات و آزمایشگاه های برف و بهمن به کار می برند ، روش برش عمودی یا پروفیل (Prophil) است ، آن ها لوله ای قطور و برنده را به صورت عمودی داخل توده برف کرده و استوانه برفی حامل رابیرون می کشند تا مورد بررسی قرار گیرد . این روش ابزار آلات ویژه خود را می طلبد که به سادگی قابل حمل نیستند و در هر شرایطی هم امکام استفاده از آنها وجود ندارد. لذا ضرورت کاربردی بودن روش شناخت پروفیل برف برای کوهنوردان باعث ابداع روش های بسیار ساده تری دراین خصوص شده است . یکی از این شیوه ها که نیاز به ابزار آلات خاصی ندارد و با کمترین امکانات قابل اجرا است روش بررسی لایه های برف از طریق حواس لامسه و شنوایی است . در این روش میله باریک اما نه چندان نوک تیز مثل باتوم اسکی یا گلنک کوهنوردی در برف فرو کرده و با تفسیر حس وارده به دست و نیز صدای حاصل ، نوع برف را حدس می زنیم . مثلا اگر برف تازه ای روی یک لایه برف خارا نشسته باشد ، میله بعد از عبور از برف تازه ، با برف خارا برخورد کرده و ضمن ایجاد صدایی مثل دوم ( Doom) ، احساس برخورد با یک سطح سخت را کاملا منتقل می کند .
    الف – بررسی لایه های انواع برف خشک مانده و کهنه
    میله تقریبا نرم و بدون هیچ گونه مانعی از آن ها عبور کرده و صدای چندانی هم ایجاد نمی کند .
    ب- برف های آبدار
    این برف حالت سفت و خشنی دارد و میله نمی تواند به سادگی از این برف عبور کند ، در حین عبور نیز با لرزش ممتدی همراه است ، همچنین خرخری که هنگام عبور میله ایجاد می شود کاملا محسوس است .
    ج- برف پوسته ای
    زمان داخل کردن میله ، احساس کاملا واضحی که نشان از خالی بودن زیر این برف می دهد ، خود معرف پوسته ای بودن آن است ، اما رنگ شیری برف پوسته ای هم در صورت کم بودن قطر آن و نیز به شرط شکل گیری قبلی آن توسط باد ، می تواند شاخصی برای آن باشد .
    د- برف شناور
    هنگام عبور میله از برف شناور ، در شروع ، خصوصیات برف های آبدار حس می شود ، اما در بعضی قسمت ها میله با موانع نه چندان مقاوم برخورد می کند که معمولا بعد از این حالت سرعت حرکت میله بسیار سریع تر شده و لرزش هم ایجاد نمی کند .
    نقاب برفی
    شاید بتوان نقاب برفی را نوعی از برف پوسته ای دانست ، زیرا تقریبا به همان صورت ساخته می شود ( نوع حاصل از باد ) . در مورد برف پوسته ای گفته شد که با حرکت دانه های برف به وسیله باد و چسبیدن آن ها به برف های لبه گودال ، پوسته ای از برف سطح گودال را می پوشاند . نقاب برفی نیز به همین ترتیب به صورت یک نقاب در لبه یال ها و خط الرأس ها شکل می گیرد . درباره خطر نقاب ها در بخش های بعدی توضیحات بیشتری خواهید خواند .
    بخش دوم : بهمن
    بهمن چیست ؟
    در ساده ترین تعریف ، بهمن عبارت است توده ای برف که به هر دلیل از شیبی فرو ریزد .
    انواع بهمن
    الف – انواع بهمن از نظرمیزان رطوبت :
    1 - بهمن خشک
    این بهمن می تواند از هر سه نوع برف های خشک ایجاد شود ، اما بهمن های ناشی از برف وحشی سرعت بیشتری دارند . بهمن های خشک سریع ترین انواع بهمن هستند . آن ها هنگام حرکت در پشت سر خود ایجاد خلأ و چاله های هوایی می کنند ، یعنی هوای پشت سر خود را می مکند یا به قول معروف بادکش می کنند .
    2 - بهمن خیس
    بهمن خیس می تواند در هر زمانی از زمستان شکل گیرد . این بهمن ها عمقی هستند . خطر سقوط آن ها رابطه مستقیمی با دما دارد و کاهش یا افزایش دما خطر را زیاد یا کم می کند .
    3 - بهمن آبدار
    بهار و اوایل تابستان فصل ریزش این گونه بهمن ها است . این بهمن فشار و وزن زیادی دارد ، به همین علل سهمگین و مخرب است .
    ب – انواع بهمن و تقسیم بندی بهمن ها از نظر قابلیت پیوند لایه ها :
    1 - بهمن تخته ای
    وقتی لایه با لایه های به هم چسبیده سطحی ، حالت فشرده و در عین حال یکپارچه و منسجمی به خود بگیرند ، در صورت عدم پیوند مناسب بین این لایه فشرده و لایه زیرینش ، احتمال حرکت آن به صورت مجزا وجود خواهد داشت ، که در این صورت اصطلاحا بهمن تخته ای نامیده می شود .
    2 - بهمن یخی
    سرازیر شدن قطعات و ورقه های بزرگ برف یخ زده را ، بهمن یخی می گویند که البته فرو ریختن قسمت هایی از دیگر لایه ها را نیز دنبال دارد .
    3 - بهمن مخلوط
    این بهمن مجموعه ای است از تکه های از هم گسسته اما فشرده انوع برف و یخ که به هم ترکیب شده و بر روی شیب در هم می غلتند این نوع بهمن بیشتر در اواخر زمستان فرو می ریزد .
    ج- انواع بهمن از نظر عمق توده برفی :
    1 - بهمن عمیق
    بهمنی را گویند که تقریبا تمام توده برف را به حرکت در می آورد و برف چندانی را بر سطح شیب بر جای نمی گذارد .
    2 - بهمن سطحی
    بر خلاف بهمن عمقی ، این بهمن حاکثر چند لایه سطحی را در بر می گیرد که بهمن هایی مثل بهمن تخته ای از آن جمله اند .
    3 - بهمن میانه :
    همانطور که از نام این بهمن نیز بر می آید ، عمق متوسطی داشته و بینابین دو بهمن قبلی است .
    قسمت های مختلف یک بهمن
    1 - خط شکست : در اکثر موارد هنگام ریزش بهمن ، تمام توده برف در شروع فرو نمی ریزد ، بلکه قسمت هایی از آن از بخش بالایی جدا شده و حرکت می کنند و ادامه توده به دنبال این قسمت به راه می افتد. به محلی که بهمن اولیه از توده برف جدا شده و سرازیر می گردد ، خط شکست بهمن می کویند .
    2 - مسیر ریزش : که احتمالا نیازی به توضیح ندارد .
    3 - مخروط بهمن : توده مخلوط مانندی را که پس از ریزش بهمن در انتهای شیب انباشته می شود را مخروط بهمن می نامند .[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]سرعت انواع بهمن[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD][TABLE="class: cms_table"]
    [TR]
    [TD="width: 55%, bgcolor: #990000"]
    سرعت حرکت به کیلومتر در ساعت نوع بهمن​
    [/TD]
    [TD="width: 45%, bgcolor: #990000"]
    نوع بهمن​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    220 تا 300​
    [/TD]
    [TD]
    بهمن خشک ( با برف وحشی ) ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    110 تا 140​
    [/TD]
    [TD]
    بهمن خشک ( با برف خشک کهنه )​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    55 تا 70​
    [/TD]
    [TD]
    بهمن خیس​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    40 تا 65​
    [/TD]
    [TD]
    بهمن آبدار ​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    70 تا 100​
    [/TD]
    [TD]
    بهمن های تخته ای و یخی​
    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]
    50 تا 65​
    [/TD]
    [TD]
    بهمن مخلوط ​
    [/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]

    [/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]توضیح :
    بار دیگر متذکر می شویم ، بهمن های عمیق ، سطحی و میانه ، نوع خاصی از بهمن نیستند بلکه هر کدام از بهمن های فوق دارای یکی از این سه حالت اند .
    بخش سوم : عوامل مهم در سقوط بهمن
    تا کنون مهم ترین انواع برف ، بهمن و صور مختلف آن را شناختیم . اما اینکه چه عواملی باعث به حرکت در آمدن برف و تبدیل آن به بهمن می شود ، بحث دیگری است که البته بسیار مهم نیز می باشد . بدون داشتن شناخت کافی نسبت به این عوامل ، پیش بینی زمان و مکان فرو ریختن بهمن تقریبا ناممکن است ، بنابراین در ادامه ، مهم ترین عوامل را بررسی می کنیم .
    1- عامل شیب
    الف – زاویه شیب
    مهم ترین عاملی که در سقوط بهمن نقش دارد شیب است . با بیشتر شدن شیب توانایی خود را در حفظ توده های برف از دست داده و شیب امن می شود با ملایم شدن شیب و گذشتن آن از 30 درجه نیز شیب کم خطر و پس از 20 درجه کاملا بی خطر می شود . اما چه زاویه ای شیب را خطر ناک می کند ؟
    بیشترین احتمال ریزش بهمن در شیب های بین 30 تا 40 درجه است ، این مسأله باید به عنوان یک فرمول کلی مورد توجه قرار گیرد ، البته زاوایای نزدیک به این درجات نیز بی خطر نیستند .
    ب- شکل شیب
    از دیگر شاخص هایی که شیب را کم یا پر خطر می کند ، نوع انحنای آن است . شیب های برجسته ( محدب ) خطر ریزش بهمن را به طور قابل ملاحظه ای افزایش می دهند حال آنکه شیب های گود ( مقعر ) استقرار توده برف را می افزایند . بنابراین شیب های مقعر بسیار امن تر از شیب های محدب هستند . از طرف دیگر شیب های صاف و یکنواخت بسیار خطرناک و نامطمئن هستند . از اشکال قابل اطمینان و باز دارنده شیب ، شکل پله ای است که معمولا در کنار چاله های کوهستانی و به صورت مصنوعی ایجاد می شود . شیب هایی که حالت موج دارد و در کل شکل ناهموار دارند نیز امن هستند .
    2 - عرض جغرافیایی جبهه ها
    منظور از جهت جغرافیایی ، ضلعی است که ما از آن صعود می کنیم .
    هر قله ای دارای حداقل 2 مسیر شمالی و جنوبی و هر کوه مخروطی شکل مثل دماوند ، به ازای تعداد یال های منتهی به قله اش ، دارای مسیر صعود مستقیم است . این مسیرها را می توان در هشت گروه : شمالی ، جنوبی ، شرقی ، غربی ، شمال شرقی ، شمال غربی ، جنوب شرقی و جنوب غربی دسته بندی کرد . حال اگر شرایط تمام جبهه ها را کاملا مساوی فرض کنیم ، جبهه جنوبی مستعد ترین و جبهه شمالی کم خطر ترین جبهه از نظر بهمن هستند ، زیرا مدت زمانی که بر پهنه آفتاب به سر می برند متفاوت است.
    3 - دمای محیط
    همانطور که اشاره شد دمای محیط نقش بسیار موثری در سقوط بهمن دارد و اهمیت فصل در ریزش بهمن نیز به همین دلیل است . تغییرات دما می تواند تأثیرات مختلفی بر بهمن بگذارد . در اغلب موارد ، کمی افزایش دما و در نتیجه آبدار شدن برخی انواع کم انسجام برف می تواند به پیوند خوردن آن ها کمک کند ، حال آنکه سرد شدن انواعی دیگر و بعضا همان انواع قبلی نیز ممکن است باعث انسجام توده برف شده و خطر بهمن را کاهش دهد .
    در معمول ترین حالت ، گرم شدن هوا باعث آب شدن قسمتی از توده برف شده ، آب حاصل خود را به سطح شیب رسانده و با جاری شدن در زیر توده برف ، غشایی لغزان و ناپایدار را برای آن ایجاد می کند که می تواند عامل خطر ناکی برای سقوط بهمن باشد . به همین دلیل در ساعات گرم روز ، روزهای آفتابی و همانطور که گفته شد فصول گرم ، رعایت جانب احتیاط ضروری است .
    باید به خاطر داشت ، در روز های گرم تا چند ساعت پس از سرد شدن هوا نیز نمی توان به توده های برف مستعد بهمن اطمینان کرد، چرا که تنها سطح آن ها یخ زده است و قسمت های زیرین هنوز منجمد نشده اند . با توجه به این توضیحات ، جدول مقابل نمایانگر تأثیر حرارت محیط بر افزایش یا کاهش خطر بهمن است .
    4 - زمان
    با فرض اینکه در طول شبانه روز شرایط یکسانی برقرار باشد ، ساعات مختلف نشان دهنده ضریب خطر بهمن است . با غروب آافتاب در ارتفاعات دمای هوا به سرعت کاسته شده و برف های شل ، منجمد و سفت می شود . استحکام توده های برف در حدود ساعت 20 کامل شده ، در نیمه شب به اوج رسیده و تا سحر همچنان پایدار می ماند . البته این مسأله تنها در مورد برف های مانده و کهنه صادق است و هرگاه در طول شب برف تازه ای ببارد ، کاملا واضح است که شرایط بالعکس شده و خطر دوچندان می شود .[/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    ​
     
    یک شخص از این تشکر کرد.
  10. کاربر ارزشمند❤

    تاریخ عضویت:
    ‏17/5/11
    ارسال ها:
    39,257
    تشکر شده:
    47,235
    امتیاز دستاورد:
    170
    پاسخ : آموزش یخ نوردی

    با طلوع خورشید و گرم شدن هوا ، برف دوباره شل شده و خطر ساز می شود . معمولا ازساعت 9 صبح با عمود شدن زاویه تابش خورشید ، این روند شدت می گیرد و در ساعت 15 تا 16:30 بیشترین خطر ایجاد می شود . در این خصوص می توان گفت به طور کلی پس از 6 ساعت تابش ممتد آفتاب ، حرارت ناشی از تابش حداکثر تأثیر خود را خواهد داشت .
    فاکتور زمان از جهات دیگر نیز اهمیت دارد ، از آن جمله مدت زمانی است که برف تازه برای ثابت شدن بر شیب نیاز دارد . بیشترین زمان مورد نیاز برای ثبات ، مربوط به برف های پودری است که در حدود 32 تا 72 ساعت زمان می برد . در نمودار مقابل می توانید تأثیر زمان را که اینجا تابعی از خورشید است ، بر بهمن مشاهده کنید .
    5 - پوشش گیاهی
    گیاهان مانند بسیاری از عوامل دیگر بسته به نوع و حالتشان تأثیرات متفاوتی در وقوع یا پیشگیری از بهمن دارند .
    الف – درختان
    چگونگی ترتیب آن ها اثرات بسیار متفاوت بر بهمن دارد .
    در حالت اول ، اگر درخت های شیب به صورت نا منظم در سطح پراکنده شده باشند ، می توانند عامل بسیار موثری برای جلوگیری از ریزش بهمن شوند ، درست مانند آنکه توده برف به سطح شیب پیچ شده باشد .
    حالت دوم وقتی است که درختان در یک یا دو دسته و به صورت ردیفی در عرض شیب سبز شده باشند . در این حالت شاخ و برگ و تنه درخت ها نور را جذب کرده و گرمای حاصل را به برف های اطراف درخت به صورت دایره وار آب شده و ردیفی از سوراخ های متوالی را ایجاد می کند .
    اینکار یکپارچگی توده برف را ازبین برده و درصد حرکت توده زیرین را افزایش می دهد درست مثل بلیط های اتوبوس که به دلیل داشتن سوراخ های پیوسته به راحتی از هم جدا می شوند .
    در حالت سوم نیز درخت های ردیفی هستند اما بیش از یک یا دو ردیف . این حالت نیز مانند حالت اول توانایی قابل توجه ای در حفظ بهمن دارد . چرا که می تواند سد محکمی در برابر توده برف باشد .
    ب- درختچه ها و گیاهان متوسط
    درختچه ها معمولا داری شاخه های فراوان و بسیار تودرتو هستند ( مثل درخچه زرشک و گل محمدی ) . اگر برف بتواند به هنگام بارش ، از بین شاخه ها عبور کرده و داخل و خارج درختچه را احاطه کند ، به هنگام تشکیل توده برف ، همین درختچه ها ، چون تکیه گاهی با شاخه های فراوانشان در برف قفل شده و مانع حرکت آن می شوند .
    ج- گیاهان کوچک
    اثر گیاهان کوچک بر بهمن رابطه تنگاتنگی با شکل آنها دارد . مثل گیاهان ریشه دار ، قطور و شاخه داری مثل << گون >> مانند پنجه های زمین هستند که در برف فرو رفته و مانع سرازیر شدن آن می شوند و بالعکس علف ها ، مثل شنگ و چمن نه تنها توان حفظ برف را ندارند بلکه با مرطوب شدن بر روی هم خوابیده و به دلیل صاف بودنشان ، سطح بسیار لغزنده ای را برای برف می سازند .
    6 - ارتفاع
    آمار نشان می دهد در فصل بهار بیشترین بهمن ها در ارتفاعات بین 3000 تا 4500 متر فرو می ریزند و ارتفاعات کمتر از 1500 متر و بیشتر از 7000 متر ، معمولا کم خطرترین ارتفاعات این فصل هستند . در زمستان نیز ارتفاع 3 تا 5 هزار متر بیشترین خطر را داراست . اما در زمستان تنها ارتفاعات زیر 1500 متر را می توان امن دانست و به ارتفاعات بلند تر به طور کلی نمی توان اعتماد کرد .
    7 - ارتعاش
    در برخی موارد توده برف به حدی ناپایدار می شود که کوچکترین تحریکی آن را به حرکت در می آورد . ارتعاشات ناشی از صوت ، ضربه و زلزله های خفیف از آن جمله اند .
    8 - باد
    سرعت بیش از 50 کیلومتر در ساعت هشدار دهنده است و با گذشتن از 70 تا 100 کیلومتر در ساعت مسلما خطر ساز خواهد شد . تأثیر مدت زمان وزش باد نیز هر چند به سرعت آن بستگی دارد ، ولی باد های متوسط هم اگر بیش از یک روز و به طور ممتد بوزند ، ثبات توده برف را به خطر می اندازند .
    9 - برش
    هر گاه به علتی یکپارچگی توده برف دچار خلل شده و ناحیه ای از عرض شیب ، شکاف بردارد ، در صورت مساعد بودن دیگر شرایط ، بهمن حادث می شود . عوامل داخلی چون شکست قوس های توده برف هنگام انبساط یا شکست به دلیل تحدب شیب از جمله این عوامل هستند . از دیگر علل شایع برهم خوردن تعادل توده برف ، ایجاد برش هایی توسط عوامل خارجی است . از جمله این عوامل عبور انسان و جانوران از عرض شیب است .
    فصل دوم : مقابله
    شاید لفظ گریز لفظ مناسب تری به جای مقابله باشد .
    دست قهار طبیعت آن چنان قدرتمند است که هیچ نیروی بشری توان رودررویی با آن را ندارد . تفکر ستیز با پدیده های طبیعی و خیال پیروزی بر آن ها همواره محکوم به شکست است و باید پذیرفت دوری از خطر ، فرار از آن و نهایتا تسلیم و اطاعت از قوانین تغییر ناپذیر طبیعت ، تنها راه ایمنی از این حوادث است .
    بهمن نیز از این اصل مستثنی نیست و حتی جزو سرکش ترین این پدیده ها نیز هست .
    معقولانه ترین کار دوری از چنین خطری است . برای این کار باید منطقه بهمن گیر را شناخت و خطر بهمن را پیش بینی کرد که این مهم ، به تفسیر در فصل قبل بیان شد .
    با این حال گاه مجبوریم از شیب های بهمن گیر عبور کنیم ، پس بحث بعدی ، چگونگی عبور از بهمن و روش نجات گرفتاران آن است .
    عبور از شیب های بهمن گیر
    الف – قبل از عزیمت به منطقه
    1. انتخاب نفرات و مسئولیت ها :
    در چنین برنامه هایی ، تازه کاران آموزش ندیده ر ابا خود همراه نکنید .
    سرپرستی گروه را به عهده افراد مسن تر و خونسرد تر بگذارید تا در هنگام بروز حادثه قدرت تصمیم گیری داشته باشند .
    در قالب تیم ، یک پزشک یا فردی آشنا به امور پزشکی و کمک های اولیه را بگنجانید .
    مسئولیت هر فرد را هنگام بروز حادثه ، از قبل مشخص کنید ، تا در آن زمان دچار دستپاچگی و اختلاف نظر نشوید .
    2. برنامه ریزی :
    نقشه ای از منطقه و نواحی بهمن گیر آن تهیه کنید و در صورت امکان مسیر حرکت خود را طوری طراحی کنید که از این نواحی نگذرد .
    نزدیکترین مراکز درمانی و کلیه محل هایی را که می توانند در صورت نیاز به شما کمک گنند ، شناسایی کرده و تدبیری برای تماس فوری با آن ها بیاندیشید .
    تحقیق کنید آخرین برف ، کی در منطقه باریده و در کل وضعیت محل چگونه است ؟
    3. تمرین و هماهنگی :
    قبل از شروع برنامه چگونگی طی مسیر و نحوه برخورد با خطرات احتمالی را تمرین کنید ، حتی اگر این کار بر روی کاغذ انجام گیرد . این مهم باعث می شود ضعف های احتمالی که تقریبا همیشه وجود دارند ، نمودار شده و باعث شوند چاره ای برای رفع آن بیاندیشید .
    4. عاقبت اندیشی :
    بومی ها را از برنامه خود مطلع ساخته و زمان حدودی رفت و برگشتتان را به آن ها اطلاع دهید .
    این اطلاعات را در اختیار خانواده و دیگر کسانی که فکر می کنید در جستجوی شما موثرباشند نیز قرار دهید . ترتیبی اتخاذ کنید که در صورت لزوم ، در کوهپایه سریعا به وسایل نقلیه دسترسی پیدا کنید .
    اگر 48 ساعت گذشته برف تازه ای باریده است و یا آفتاب بیش از 6 ساعت ( در نبود باد ) به صورت ممتد تابیده است ، تا مساعد شدن شرایط ، از ورود به منطقه و اجرای برنامه خودداری کنید . از بومی ها درباره وضعیت راه ها پرس و جو کنید .
    5. وسایل و ابزار آلات :
    در صورت احتمال وقوع بهمن اقلام زیر مورد نیاز شما خواهد بود . پس آن ها تهیه کرده و به همراه ببرید .
    بیل تاشو ( حداقل یک عدد ) – میل سونداژ – نخ بهمن – کلنگ کوهنودری – کرامپون – زنده یاب – تلفن – بی سیم – شیب سنج - ارتفاع سنج – بسته های گرما زای شیمیایی – چند بسته شکلات – برانکار تاشو – جعبه کمک های اولیه – پوشاک مناسب
    ب- قبل از عبور از شیب
    اکنون وارد منطقه ای شده اید و قصد عبور از شیبی را دارید که احتمال ریزش بهمن در آن وجود دارد ، اما کدام راه برای عبور مناسب تر است . پس قبل از هر کاری مسیر مناسب را طبق دستورات زیر انتخاب کنید .
    1. حتی المقدور به صورت عرضی از شیب عبور نکنید ( تراورس – Travers – نکنید ) ، زیرا همانطور که گفته شد ، ممکن است برف را ببرید .
    2. مسیر عبور خود را طوری انتخاب کنید که کنار موانع ، درختان ، صخره ها و تراس ها بگذرد .
    3. در شیب های بلند تر از بیست متر زیر یال و یا انتهای شیب تراورس نکنید ، زیرا در بالای شیب بیشترین میزان کشش از سوی قسمت های زیرین وجود دارد و در انتهای شیب راه گریزی از بهمن احتمالی نیست .
    مناسب ترین محل برای تراورس کردن شیب ، بالاترین خط عبور است . برای این کار ابتدا از کنار شیب به بالاترین نقطه صعود کرده ، شیب را تراورس کنید و از سمت دیگر پایین بیایید .
    4. اگر در زیر شیب قرار دارید به صورت کاملا عمودی از شیب بالا بروید و بعد از رسیدن به سر یال از روی آن ، مسیر را ادامه داده .
    5. دقت کنید برای عبور از یال ، نباید از سر آن گذشت ، توصیه می شود حداقل 5 متر پایین تر از سریال حرکت کنید تا در صورت وجود نقاب برفی در مسیر ، آن را ببینید . نقاب برفی ها همانطور که گفته شد بسیار شکننده اند و با عبور از روی آن ها ممکن است به سادگی فرو ریزند و سبب بهمن شوند ، بنابراین به محض رویت نقاب ، باید به سمت دیگر یال تغییر مسیر داده و راه را از آن جهت ادامه داد . نقاب ها در اواخر زمستان ، در یک سوم اولیه خود دچار خمیدگی و نهایتا شکاف هایی می شوند که ما آن ر اخط شکست نقاب می خوانیم .
    6. اگر در برف جای پایی وجود دارد که نشان از مسیر عبور می دهد ، قبل از بررسی ، به آن اعتماد نکنید ، شاید گروه قبلی مسیر درستی را انتخاب نکرده باشند .
    7. سعی کنید هنگام بازگشت نیز ، اگر از همان شیب بر می گردید از جای پای قبلی خود استفاده کنید تا تعداد سوراخ هایی که در برف ایجاد شده بیشتر نشود .
    حال که مسیر را انتخاب کرده اید ، مراحل زیر را به تر تیب انجام دهید و برای عبور آماده شوید .
    1. تا جایی که امکان دارد سکوت کنید ، زیرا در این صورت ، صدای لغزش های اولیه حرکت احمالی توده برف را خواهید شنید ، همچنین ممکن است صدای بلند شما باعث تحریک برف ها شود .
    2. نخ بهمن را به خود متصل کنید و دنباله آن را آزاد بگذارید . آمار نشان می دهد ، اغلب کسانی که نخ بهمن به خود بسته اند ، زنده مانده اند .
    3. همه لباس های خود را بپوشید ، بند آن را محکم کنید و درزهایشان را مسدود نمایید .
    4. به هر شکل ممکن دهان و بینی خود را بپوشانید ، تا از ورود ذرات برف به ریه ها جلوگیری کنید ، خصوصا اگر بهمن پودری باشد ، در این صورت برف به صورت اسپری به هوا پخش می سود و فقط با یک تنفس ، حجم زیادی برف وارد ریه ها شده و سبب یخ زدگی آن ها می شود .
    5. برای اینکار می توانید کلاه چشمی خود را پایین بکشید و یا پارچه ای را محکم به دور بینی و دهان ببندید ، همچنین اگر خطر سقوط بهمن پودری زیاد است ، می توانید کوله پشتی خود را خالی کرده و هنگام بروز بهمن آن را روی سر بکشید .
    6. در برف های نرم ، بهتر است برای جلوگیری از فرو رفتن در برف ، از راکت برفی کمک بگیرید .
    7. تمامی وسایلی را که به شما متصل است ، آزاد کرده و شل نگه دارید ، تا در صورت وقوع بهمن آن ها را به راحتی و به سرعت از خود جدا کنید ، زیرا می توانند باعث گیر کردن شما به موانع و نتیجتا صدمه دیدن به وسیله فشار بهمن شده و یا خودشان باعث آسیب مستقیم به شما شوند . مثلا تیغه کلنگ می تواند انواع جراحات را ایجاد کند و یا کوله پشتی ضمن درگیر شدن با موانع ، کتف شما را بشکند .
    باز شدن این وسایل همچنین باعث آزادی شما می شود . بنابراین اگر اسکی به پا دارید آن را در آورید ، بند های کوله پشتی را از دست خارج کرده و در نوک شانه ها قرار دهید ، تسمه کلنگ را از دور مچ جدا کنید ، عینک را از چشم برداشته و در کوله قرار دهید و ...
    8. اگر شیب کوتاه است به صورت انفرادی و تک تک عبور کنید .
    9. فردی را مسئول زیر نظر گرفتن عبور کننده نمایید تا هنگام فرو رفتن او در بهمن ، محل دفن او را به خاطر بسپارید .
    10. اگر عرض شیب زیاد است و نمی توان انفرادی از آن عبور کرد ، با فاصله 50 متری از هم عبور کنید ، تا اگر بهمن فرو ریخت همه ر ابا خود نبرد .
    11. هرگز خود یا دیگری را حمایت نکنید ، چرا که نه تنها هیچ طنابی تحمل فشار بهمن را ندارد بلکه این کار باعث خرد شدن بدن حمایت شونده زیر فشار بهمن و نیز به داخل کشیده شدن حمایت کننده ( اگر حمایت روی بدن باشد ) می شود .
    12. یک کیف کمری حاوی کمی شکلات ، بسته گرمازا و در صورت وجود بی سیم ، در زیر لباس به خود ببندید .
    ج- عبور از شیب
    اکنون برای عبوراز شیبی که احتمال وقوع بهمن را در آن می دهید ، آماده اید ، پس ضمن به کار بردن دستورات زیر به آرامی شروع به حرکت کنید :
    1 - فرض را براین بگذارید که در حین عبور شما ، حتما بهمن می آید ، پس کاملا آمادگی مواجهه با آن را داشته باشید .
    2 - کاملا سکوت کنید .
    3 - گام هایتان را بلند ، نرم و آهسته بردارید .
    4 - هنگام برف کوبی ، برف ها را زیاد محکم نکوبید تا باعث لرزش شود .
    5 - گوش هایتان را تیز کنید تا هر صدای مشکوکی را بشنوید .
    6 - اگر صدایی شنیدید یا احساس خطر کردید بایستید و دیگران را نیز در جریان قرار دهید .
    7 - پا را در جای پای نفر اول بگذارید .
    د - اگر هنگام عبور بهمن فرو ریخت
    هر چند گفتن این حرف مشکل است ، اما سعی کنید به حرکات خود مسلط شوید ، پس اعمال زیر را به ترتیب انجام دهید .
    1 - به سرعت و قبل از رسیدن بهمن ، تمامی وسایلی ر اکه به شما متصل است و قبلا آن ها را شل کرده اید از خود جدا کرده و به اطراف پرت کنید ( به جز نخ بهمن و وسایل گفته شده ) .
    2 - به هر مانعی که در اطراف وجود دارد ، پناه ببرید ( مثل صخره یا درختی قطور )
    3 - اگر بهمن پودری است ، مطمئن باشید راه گریزی وجود ندارد ، پس اگر حداکثر در 3 متری شما پناهگاه امنی قراردارد به سمت آن بروید ، در غیر این صورت رو به دره ، بر زمین بنشینید ، زانوها را خم کرده ، سر را روی آن ها قرار داده و دست ها را در پشت گردن قلاب کنید ، بدین ترتیب حالت گلوله ای شکل پیدا کرده و هنگام برخورد با این نوع بهمن ، که خصوصیات آن را می دانید ، کمتر به هوا پرتاب خواهید شد ، همچنین فضای لازم برای تنفس را در جلوی صورت ایجاد می کنید .
    4 - اگر بهمن آبدار ، خیس ، یا مخلوط است ، سعی کنید با دست و پا زدن و شنا کردن ، خود را در روی برف نگاه داشته و کمتر در آن فرو روید .
    5 - اگر بهمن یخی یا تخته ای است ، با زانوهای خم شده سر تا پا بایستید یا حداقل حالت نیمه نشسته به خود بگیرید ، تا بتوانید با پریدن از روی تکه های شناور یخ ، از کشیده شدن به زیر آن ها جلوگیری کنید .
    6 - فریاد بزنید تا اگر از دید دیگران خارج شدید ، موقعیت حدودی شما را بدانند
    7 - لحظه ای که فرو رفتنتان در بهمن قطعی شد ، با قفل کردن آرنج ها مقابل صورت ، فضای لازم برای تنفس در برف را فراهم کنید ، بدین ترتیب شما یک کپسول اکسیژن همراه خواهید داشت .
    بخش دوم
    نجات
    شخص یا اشخاصی گرفتار بهمن شده اند و در زیر آن مدفونند . چه کسانی و چگونه باید به بهمن زده کمک برسانند و او رانجات دهند ؟
    الف – اگر دچار بهمن شدید و در آن فرو رفتید :
    1 - حالت فضا ساز آرنج هایتان را همچنان جلوی صورت حفظ کنید تا بهمن از حرکت بایستد .
    2 - خونسردی خود را حفظ کنید و امید وار باشید .
    3 - بهمن آنقدر شما را به دور خود چرخانده است که موقعیتتان را گم کرده اید و نه تنها نمی دانید رو به چه سمتی دارید ، بلکه حالتتان از نظر افقی ، عمودی یا مایل بودن نیز نامشخص است .
    ممکن است سر شما پایین تر از پاهایتان قرار گرفته باشد و حتی سر و ته شده باشید .
    این حالت بسیار خطرناکی است ،زیرا خون در مغز تجمع کرده و ممکن است سبب مرگ شود ، پس با بیرون ریختن آب دهان ، موقعیت خود را پیدا کنید و اگر وضعتان مناسب نیست ، سعی در اصلاح آن نمایید .
    4 - اگر دچار خونریزی شدید در یکی از اعضا هستید ، عضو مربوطه را به برف بفشارید تا خونریزی کنترل شده و یا از شدت آن کاسته شود .
    5 - برای رسیدن به سطح برف تلاش کنید . این کار در برف های پودر آسانتر است .
    اگر نور از برف ها عبور کرده و به شما می رسد ، مطمئن باشید بیش از 50 متر با سطح برف فاصله ندارید .
    6 - اگر نمی توانید خود را به سطح برف برسانید ، با ضربه زدن به برف های اطراف و فشردن آن ها ، فضای بیشتری برای تنفس ایجاد کنید .
    بدانید که در بین منفذ های برف ، هوای زیادی وجود دارد که به این روش آزاد می شود .
    7 - اگر بی سیم و یا وسیله ارتباطی دیگری به همراه دارید ، از آن استفاده کنید .
    8 - داد و فریاد کنید تا صدای شما را بشنوند و به کمک شما بیایند .
    9 - اگر نمی توانید برای نجات خود کاری انجام دهید ، در صورت وجود اکسیژن کافی ، عضلات خود را دائما منقبض و منبسط ( شل و سفت ) کنید ، تا سوخت و ساز بدن بالا رفته و گرم شوید ، اما اگر اکسیژن کافی نیست فعالیت خود را به حداقل برسانید تا در مصرف اکسیژن صرفه جویی شود .
    10 - از مدفوع یا ادرار کردن به شدت بپرهیزید تا انرژیِ گرمایی موجود در بدنتان هدر نرود ، اما اگر کاملا مطمئن هستید که برای نجاتتان به زودی از سگ ها استفاده می کنند این کار را انجام دهید ، زیرا بدین طریق حس بویایی سگ ها تا 50 درصد موفق تر خواهد بود .
    11 - در استفاده از بسته گرمازا عجله نکنید ، این کار تا زمانی که بدنتان سرد نشده است ، به تاخیر بیندازید .
    12 - تا جایی که امکان دارد از خواب بپرهیزید .
    13 - هرگز ناامید نشوید ، بارها دیده شده است که افرادی پس از حتی یک هفته گرفتار بودن در بهمن ، زنده و سالم بیرون آمده اند . در کوهستان ناامیدی و عدم اعتماد به نفس ، مساوی با مرگ است .
     
    یک شخص از این تشکر کرد.