تونیکا تونیکا را هم مردان و هم زنان رومی میپوشیدند و مهمترین جامهی آنان بود. تونیکا در واقع ردایی بلند بود و پیش از آن که زیرجامه باب شود، تنها همین ردا را به تن میکردند. دامن ردای مردان چیندار بود و آن را توگا (Toga) میخواندند. به زودی مردان رومی هم بر گرتهی زیرجامهی زنان زیرجامهای برای خود فراهم آوردند. از آن پس بود که زیرجامهی مردانه در غرب مرسوم شد.
اسموکینگ (لباس مردانه) اسموکینگ (لباس مردانه) تاکسیدو یا در اصطلاح فرانسوی اسموکینگ (مخفف عبارت انگلیسی اسموکینگ جاکت) (همچنین: جامه تدخین) نوعی کت مردانه پیش باز است که در آن از یقه ایستاده استفاده و قسمتی از آن با پارچه براق ماهوت مشکی رنگ تهیه میشود و ممکن است دارای جیب یا بدون جیب باشد، و آنرا در شب نشینیها و یا مجالس تشریفاتی میپوشند. از این لباس در مهمانیهای رسمی به همراه پیراهن فراک و پاپیون سیاه استفاده میشود.
دامن اسکاتلندی دامن اسکاتلندی کیلت یا دامن اسکاتلندی نوعی پوشش سنتی است که مردان اسکاتلند استفاده می کنند. دامن اسکاتلندی از قرن 16 میلادی در این کشور رواج داشته و امروزه در جشنها و مراسم رسمی و گاه به عنوان یک مد لباس مورد استفاده قرار می گیرد.
بلندقبا بلندقبا بُلَندقَبا یکی از جامههای آیین نیایشسرایی در کلیساهای کاتولیک رومی، انگلیکن و بسیاری از کلیساهای پروتستان است. بلندقبا، قبایی جادار و بلند است که تا مچ پا میرسد و معمولاً کمربندی به نام قبابند بهدور آن بسته میشود. بلندقبا در اصل همان ردای کتانی رومیان است و در اوایل سدههای میانه روحانیان سکولار نیز آن را میپوشیدند و در خارج است مراسم نیایشسرایی هم استفاده میشد. این جامه، کهنترین جامهٔ نیایشسرایی مسیحیان است و از دورههای آغازین مسیحیت توسط روحانیان در آیینهای عشای ربانی پوشیده میشد.
جوراب جوراب جوراب پوشاکی بافته شده از نخ، نایلون و یا کاموا است که برای پوشاندن پا از آن استفاده میشود. تاریخچه پیدایش نخستین جوراب ها برمی گردد به یونان باستان. مردان کارگر و برده ها در دوران یونان و مصر باستان جوراب های بلند می پوشیدند و زنان رومی در خانه های خود نوعی جوراب ساق کوتاه به پا می کردند. جوراب های کوتاه نخی یا ابریشمی هم چندین قرن در چین و ژاپن استفاده می شد. این جوراب های ساق کوتاه در قرن دوازدهم در اروپا به جوراب های ساق بلند تبدیل شد. شلوارهایی که مردان می پوشیدند، بسیار چسبنده و تنگ شد که از کمر تا پایین پا را می پوشاند، مانند ساق های امروزی. زنان هم جوراب های بلندی می پوشیدند که در زانو با کش جوراب نگاه داشته می شد. جوراب های جدید بعد از سال ۱۵۴۵ جوراب های ساق بلند کش باف وارد مد شد که معمولا درزهای آن با طرح های ابریشمی پرکار تزئین شده بود. جوراب هایی با درزهای تزئین شده در طول دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ میلادی رایج و متداول بود. ماشین کشباف اولین ماشین کشبافی را در سال ۱۵۸۹ در انگلستان ساخته شد و نکته ی جالب توجه این است که سازنده ی آن یک «کشیش» انگلیسی، به نام ویلیام لی، بود. در آن دوره جوراب های نخی و ابریشمی الیاف موردپسند و رایج میان مردم بود. در آن زمان راه های بسیار متفاوتی برای پوشیدن جورابی های ساق بلند وجود داشت. گاهی اوقات در فصل های سرد چندین جفت جوراب ابریشمی را باهم می پوشیدند. در قرن هفدهم زمانی که چکمه های بزرگ به دنیای مد وارد شد، نوعی پاپوش کتانی زیر چکمه پوشیده می شد تا از جوراب ابریشمی محافظت کند. مردان تا اواخر قرن هجدهم جوراب های بلند ابریشمی به همراه کش و بند جوراب می پوشیدند، اما از آن زمان به بعد شلوارهای بلند و جوراب های کوتاه پدیدار شد که تا حالا همچنان مد باقی مانده است. جوراب های نخی در قرن نوزدهم جوراب های نخی ساخته شده با ماشین، در دسترس خانم ها قرار گرفت. بعد از جنگ جهانی اول (۱۹۱۴-۱۹۱۸)، دامن های کوتاه مد شد و ساق ها و جوراب های بلند ابریشمی دوباره رایج شد و ثابت کرد که فشن و طول دامن، مدل جوراب را تعیین می کند جوراب های نایلونی با کشف جوراب های نایلونی در دهه ۳۰ و ۴۰، استفاده از جوراب های ابریشمی در میان خانم ها رنگ باخت و جوراب های نایلونی مد شد. پس از جنگ جهانی سرانجام جوراب های نایلونی جانشین جوراب های ابریشمی شد. اما الیاف دیگری مانند ریون هم وجود داشت. نخستین جوراب نایلونی در ۱۵ می سال ۱۹۴۰ در فروشگاه های نیویورک عرضه شد و بیش از ۷۸۰ هزار جفت از آن در روز اول فروخته شد! در سال اول ۶۴ میلیون جفت جوراب تایلونی در آمریکا به فروش رسید. جوراب و ساق های نایلونی که بعد از جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹-۱۹۴۵) متداول شد و به طور کامل جایگزین جوراب های ابریشمی شد، تا اواخر دهه ۱۹۶۰ معمولا درز داشت. آنها بافتی یکدست داشت و کشباف و چسب بدن بود. در اویل دهه ۶۰ جورابی های یکپارچه و بدون درز کفی دار، به سرعت جایگزین جوراب های چسبان درزدار شد. این جوراب ها در ماشین های کشبافی مدور بافته می شود و با محکم کردن و بستن کوک ها شکل می گیرد. ضخامت جوراب با تعداد کوک های هر ردیف تعریف می شود. در دهه ۶۰ در غرب دامن های خیلی کوتاه مد شد و بسیاری از خانم ها ترجیح دادند تا به جای پوشیدن جوراب از ساق جورابی های بلند استفاده کنند. خیلی از خانم ها به جای پوشیدن جوراب به ساق جورابی های بلند رو آوردند. در نتیجه برای رقابت با ساق ها، طول جوراب ها خیلی بلندتر از معمول شد تا برای پوشیدن با دامن های کوتاه مناسب باشد، اما در اثر این تغییر جوراب ها به کلی از مد خارج شد و جای آن را ساق جورابی ها گرفتند. که البته این مورد فقط در برخی از کشورهای غربی رخ داد. در حقیقت ساق جورابی های نایلونی زیبا و ظریف در دهه ۱۹۶۰ خیلی رایج شد. در حالی که در طول ۴۰۰ سال پیش از آن جوراب های ساق بلند بر مد مسلط بود. پس از دهه ی ۶۰ میلادی، تحول چندانی در زمینه صنایع تولید جوراب رخ نداد و تا امروز جوراب های زنانه و مردانه فقط به تناسب مدهای روز تغییر کرده اند. در سال های اخیر جوراب های ساق بلند بازهم مد و رایج شده است و در راهروهای فشن و مجلات دیده می شود
سارونگ سارونگ سارونگ نوعی دامن سنتی است که در مناطق وسیعی از آسیا و شاخ آفریقا مورد استفاده قرار می گیرد. سارونگ بیشتر از سوی مردان مورد استفاده قرار می گیرد اما سارونگهای زنانه نیز در جنوب شرقی آسیا متداول هستند. سارونگ عمدتا در رنگهای متنوع و طرحهای چهارخانه تهیه میشود ایران در ایران بطور سنتی از لُنگ در گرمابهها استفاده می شود. علاوه بر آن در مناطق جنوبی کشور، لُنگ به عنوان بخشی از پوشش سنتی مردانه هم به کار می رود.
پوستین پوستین پوستین یا خز به لباسی زمستانی گفته میشود که تمام یا قسمت عمدهای از آن مستقیما از پوست حیوانات پشم دار ساخته شده باشد. پوستین یکی از قدیمیترین اشکال لباس است و سابقه کاربرد آن به انسان نخستین و آفریقا باز میگردد. در پوستین بر خلاف چرم، پشم جانور سترده نمیشود. تاریخچه به درستی مشخص نیست که پوستین در چه زمانی توسط انسان به عنوان لباس استفاده شدهاست. البته معلوم است که نئاندرتالها و گونههایی از کپیها از پوستین استفاده مینمودهاند. بر اساس تصاویر بجا مانده بر دیواره غارها، سابقه استفاده از پوستین به عنوان پوشش برای انسان، به حدود پانصدهزار سال قبل میرسد. در تورات (عهد عتیق) آمدهاست «خداوند لباسهایی از پوست حیوان تهیه کرد و آدم و همسرش را پوشاند (سفر پیدایش ، ۳:۲۱)» بر اساس شاهنامه فردوسی، کیومرث نخستین پادشاه جهان، پوستینی از پوست پلنگ داشت که نامش پلنگینه بود. در نقش برجستهای واقع در سرپل ذهاب مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد، آنوبانینی اکدی، پادشاه لولوبیان با دامنی از پوست در برابر ایشتار که ردایی از پوستین پوشیدهاست، ایستاده. کاربرد در کشورهای توسعه یافته، خز، نوعی پوشش گرانقیمت و تجملی محسوب میگردد. این در حالی است که به دلیل عایق بودن این نوع از لباس، بسیاری از مردم بومی مناطق نزدیک قطب شمال همچنان به استفاده از آن ادامه میدهند. همچنین پوستین نوعی لباس سنتی برای مردم اسکاندیناوی، ژاپنی و روسی به شمار میرود. در طول تاریخ شمال روسیه و ترکستان، مرکز صدور پوست به اروپا و خاورمیانه و حتی شمال آفریقا بودهاست. منابع در ایران از پوست گوسفند (شامل حداقل بیست نوع مختلف) و سایر حیوانات حلال گوشت برای دوختن پوستین استفاده میشود. ولی سایر حیواناتی که پوست آنان به منظور تولید خز بکار میرود شامل مینک، سگ آبی،انواع روباه، خرگوش، سمور، راسو، قاقم، گربه و سگ هستند. بدیهی است که ارزش پوستین دوخته شده از پوست جانوران گوناگون تفاوت چشمگیری دارد. عمل آوری فرآیند عمل آوری پوستین (بسته به میزان مرغوبیت) شامل خیساندن، شستشو، درجه بندی، آنزیم دهی، رنگ برداری، خشک کردن، رنگرزی، واکس و در نهایت ثابت کردن با مواد شیمیایی است.
کلاه کلاه کلاه به پوشاکی گفته میشود که بر سر میگذارند. کلاه میتواند به خاطر محافظت، دلیل دینی، ایمنی و یا مد مورد استفاده قرار گیرد. در گذشته کلاه نشاندهنده پایگاه اجتماعی فرد بوده است. کلاه در استفاده نظامی میتواند نشاندهنده ملیت، شاخهی فعالیت، درجه و یا هنگ باشد. کلاه پهلوی کلاه پهلوی نام کلاهی گرد و لبهدار بود که به دستور رضا شاه، کلیه اتباع ایران باید آنرا به سر میگذاشتند. تاریخچه تا پیش از سلطنت رضا شاه، انواع پوشش سر برای مردان معمول بود. معمولترین پوشش سر در میان بازاریان عمامه شیرشکری و دستار و در میان کارمندان کلاه بدون لبه بود. علاوه بر این در میان شاهزادگان و اروپادیدگان، کلاه سیلندر نیز مرسوم بود. در سال ۱۳۰۶ ابتدا به وزرا و روسای ادارات و کارمندان دولت دستور داده شد تا از کلاه لبه دار پهلوی استفاده کنند. در مرحله بعد به مدارس دستور داده شد که از ورود دانشآموزان بدون کلاه پهلوی جلوگیری شود. مرحله بعد تصویب قانون لباس متحدالشکل (یونیفرم) توسط مجلس شورای ملی (جلسه ۱۴ مورخ ۴ دیماه ۱۳۰۷) بود. با تصویب این قانون، مامورین شهربانی بر فشار خود به مردم افزودند. قانون در ماده اول این قانون آمدهاست که کلیه اتباع ایران که برحسب مشاغل دولتی دارای لباس مخصوصی نیستند در داخله مملکت مکلف هستند با لباس متحدالشکل کلاه پهلوی و نیم تنه بافته شده در ایران ملبس گردند. در ماده دوم این قانون روحانیون و طلاب از اجرای آن مستثنی شدند. ماده سوم متخلف را به حبس تا هفت روز محکوم نموده و ماده چهارم تاریخ آغاز اجرای آنرا در شهرها ۱۳۰۸ و در روستاها ۱۳۰۹ معین کردهاست. کیپا کیپا(عبری:כיפה در لغت به معنی گنبد) یا یاماکا(ییدیش:ירמולקא) کلاهیست که به طور سنتی یهودیان برسر میگذارند. در شبات، نخستین رساله تلمود آمدهاست:«سرت را بپاشد که ترس آسمان بر تو باشد»؛ در شولحان عاروخ آمدهاست که مرد سرناپوشیده نباید تورات را بلند بخواند، یا به چیز مقدسی فکر کند یا چهار ذراع راه برود؛ همچنین وارد شدن مرد سرناپوشیده به کنیسه جایز نیست. کلاه یهودی کلاهی بود به رنگ سفید یا زرد که یهودیان در دوران کهن در اروپا و بخشی از جهان اسلام میپوشیدند. اوائل پوشیدن آن اختیاری بود اما بعد از ۱۲۱۵ مردان بالغ یهودی مجبور بودند خارج از محلههای یهودی نشین برای شناخته شدن این کلاه را بپوشند. بعید نیست ریشهٔ این کلاه هم مثل کلاه فریژی که یهودیان بابلی ایران باید میپوشیدند از ایران باشد. کلاه عرقچین دیگری منسوب به شهر روتول اسراییل وجود دارد به نام فیدر که از پشم گوسفند ساخته میشود و نفوذ ناپذیر است. در اروپا این کلاه در فرانسه در قرن یازدهم و در ایتالیا از قرن دوازدهم دیده شد است و احتمالا ریشه در جهان اسلام دارد. طبق قوانین یهودی یهودیانی که عمل به احتیاط میکنند باید همیشه موهایشان را بپوشانند. برخلاف نشانهٔ زردرنگ، این کلاه همیشه در دست نوشتههای یهودیان میآمد و یهودیان آلمان بعدها آن را در مهرهایشان و نشان رستههای نظامیشان استفاده میکردند که نشان میدهد که اقلا در ابتدا این کلاه بخشی از لباس یهودیان بودهاست نه تبعیض تحمیلی. چهرههای مسیحی مثل یوسف و خود مسیح نیز گاهی در نقاشیها آن را بر سر دارند. اما با اجباری شدن پوشیدن آن یهودیان آن را به چشم بد مینگریستند.
مینی ژوب مینی ژوب مینیژوب (که معمولاً با نام دامن کوتاه شناخته میشود) نوعی دامن کوتاه است که تا بالای زانو را میپوشاند. محبوبیت مینیژوبها از نمایش لباسی در دههی ۶۰ در لندن سرچشمه میگیرد.قبل از آن از این لباس فقط در میادین ورزشی برای خانمها استفاده میشد.
بلوز بلوز بلوز (blouse) وامواژه ای فرانسوی است که به پیراهن یقه دار گفته میشود. بلوز بیشتر برای زنان استفاده میشود ولی به لباس نظامی مردان بلوز هم گفته میشود.