اختلالات خواب افسردگي و اضطراب مي آورد خراسان - مورخ دوشنبه 1390/10/12 اين روزها کمتر کسي را مي توان مشاهده کرد که خواب کافي و راحت داشته باشد. طبق آمارها ۳۰تا۴۰ درصد افراد بزرگسال اختلال خواب دارند. در اين ميان بي خوابي و کم خوابي، شايع ترين نوع اختلال خواب است. دکتر حميدرضا بياتي روان پزشک با بيان اين مطلب به ايسنا مي گويد: بي خوابي و کم خوابي علل متعددي دارد از جمله دلايل طبي و جسمي که عمده ترين آن دردهاي مختلف بدني، وقفه تنفسي خواب،رژيم غذايي نامناسب، ترک ناگهاني الکل، اختلالات متابوليک، بيماري هاي غدد داخلي و عفوني است. همچنين اضطراب، افسردگي، شيزوفرني، اختلالات ريتمي شبانه روزي و اختلالات خلقي از جمله علل رواني بي خوابي است.وي با بيان اين که اضطراب به طور معمول با بي خوابي اوليه همراه است و در به خواب رفتن فرد اشکال ايجاد مي کند، مي گويد: افسردگي به طور شايع با بي خوابي همراه است، فرد بدون تاخير به خواب مي رود اما از خواب مي پرد و ديگر نمي تواند بخوابد.درباره اختلالات خواب و علل بروز آن با مهدي آزاد کارشناس ارشد روان شناسي باليني گفت وگو کرده ايم که در پي مي آيد. انواع اختلالات خواب خواب حالتي منظم، تکرار شونده و برگشت پذير ارگانيسم بدن انسان است که با بي حرکتي نسبي و بالارفتن قابل توجه آستانه واکنش به محرک هاي خارجي در مقايسه با حالت بيداري مشخص مي شود. مهدي آزاد کارشناس ارشد روان شناسي باليني با بيان اين مطلب به خراسان مي گويد: نياز افراد مختلف به خواب متفاوت است.بسياري از مردم روزانه به ۸تا۹ ساعت خواب شبانه نياز دارند اما عده اي به خواب کمتري نياز دارند و در طول روز هم داراي عملکرد خوبي هستند.اختلالات خواب به طور کلي به ۴دسته تقسيم مي شود: بي خوابي، پرخوابي، ناهنجاري خواب و آشفتگي برنامه خواب و بيداري. نکته اين جاست که هر نوع بي خوابي يا پرخوابي را اختلال خواب نمي دانيم بلکه اين مشکلات فقط زماني تحت اين عنوان ذکر مي شود که کيفيت زندگي فرد را تحت تاثير قرار دهد و به مدت حداقل ۶ماه ادامه داشته باشد.بي خوابي شامل اشکال در شروع يا تداوم خواب است که طي آن فرد به شدت تحت تاثير قرار مي گيرد و به بي قراري و ناآرامي دچار مي شود.از سوي ديگر پرخوابي حالتي است که فرد دوست دارد زياد بخوابد و ميلي به بيدار شدن ندارد و مي خواهد به مدت طولاني در رختخواب بماند و از هر فرصتي براي خوابيدن استفاده مي کند. در عارضه ناهنجاري هاي خواب فرد در هنگام خواب دچار هراس شبانه، خوابگردي، حرف زدن در خواب، لرزش هاي عصبي دست و پا، فلج خواب، ديدن کابوس، دندان سايي، بي اختياري ادرار و قطع ناگهاني تنفس يا آپنه مي شود. همچنين ناتواني در به خواب رفتن در زمان دلخواه، يکي ديگر از اختلالات خواب است که طي آن فرد طي ساعات روز مي تواند بخوابد اما شب که قصد خوابيدن دارد، خوابش نمي برد. استفاده از دارو به گفته آزاد متاسفانه بسياري از افراد به محض روبه روشدن با اين مشکل به داروهاي خواب آور پناه مي برند غافل از اين که وابستگي به اين داروها باعث تشديد مشکل بي خوابي آن ها مي شود. همچنين افرادي که دچار قطع ناگهاني تنفس يا آپنه هستند نبايد داروهاي خواب آور مصرف کنند زيرا اين عارضه با بيدارشدن فرد از خواب برطرف مي شود و اگر فردي به دليل مصرف داروهاي خواب آور بيدار نشود، در خطر سکته مغزي قرار مي گيرد که عوارض بسيار شديدي دارد.خوب است بدانيد که داشتن خواب راحت و کافي يکي از نشانه هاي سلامت است و اختلالات خواب در برخي موارد مقدمه ابتلا به افسردگي يا اضطراب شديد است. در واقع افسردگي و اختلالات اضطرابي اثر متقابل روي اختلالات خواب دارد و مي تواند يکديگر را تشديد کند. به عبارت ديگر اختلالات خواب باعث افسردگي و اضطراب مي شود و ابتلا به افسردگي و اضطراب زمينه بي خوابي را ايجاد مي کند، بنابراين براي درمان اين عارضه بايد تمامي جوانب را در نظر گرفت. وي ادامه مي دهد: در خواب رم که حرکات سريع چشم اتفاق مي افتد، ممکن است فرد رويا ببيند و در خواب غيررم که طولاني تر است فرد به آرامش مي رسد و به اصطلاح مغز فرد استراحت مي کند. بيشترين شکايت مردم از کوتاه بودن دوره غيررم خواب است. گاهي افراد در هنگام يک مصاحبه شغلي يا فصل امتحانات يا گرفتن يک تصميم مهم دچار بي خوابي مي شوند و گاهي اين بي خوابي ها با عوامل ديگري دست به دست هم مي دهد تا به مدت طولاني فرد از خواب راحت و طولاني محروم شود. حتي گاهي اتاق خواب فرد اضطراب آور مي شود و وي نمي تواند در آن اتاق احساس آرامش کند زيرا مي داند بايد ساعت ها در رختخواب غلت بزند. در چنين مواردي پيشنهاد مي شود که اتاق خواب تغييرکند. آرام سازي و چند تمرين کششي آرام باعث کاهش اضطراب فرد قبل از خواب مي شود. مهدي آزاد با اشاره به اين که براي درمان اختلالات خواب اولين قدم کاهش اضطراب است، مي گويد: در مورد اختلالات غيرشايع خواب فرد بايد در مراجعه به متخصص روان پزشک درمان را دريافت کند اما در مورد شايع ترين انواع اختلالات خواب که همان کم خوابي است، پرهيز از دارودرماني اصل بسيار مهمي است. زيرا در درازمدت يک اختلال ضعيف که احتمالا خود به خود قابل رفع بوده، به يک عارضه شديد تبديل مي شود. هراس شبانه کودکان اختلال هراس شبانه ممکن است باعث شود که کودک با فرياد و درحالي که به شدت عرق کرده است، از خواب بپرد. به نوشته ايسنا، کارشناسان موسسه پزشکي «نمورس» در آمريکا تاکيد مي کنند که اختلال هراس شبانه با کابوس ديدن تفاوت دارد. اولين تفاوت اين است که کودکي که دچار هراس شبانه شده است کاملا بيدار نمي شود و تلاش براي بيدارکردن وي نيز به جايي نمي رسد. به علاوه هراس شبانه ممکن است براي بيمار خطرناک باشد و طي آن به خود يا اطرافيانش صدمه بزند. در اين حالت کودک درحالي که در خواب عميق است از جاي خود برمي خيزد، اما به طور کامل بيدار نمي شود و معمولا به ياد نمي آورد که چه چيزي موجب وحشت ناگهاني وي شده است.کارشناسان مي گويند: اختلال هراس شبانه يک مشکل نادر است و فقط ۳ تا ۶ درصد از کودکان را مبتلا مي کند. به گفته متخصصان مهم ترين عواملي که موجب بروز اين اختلال در کودک مي شود عبارت است از: ابتلاي يکي از اعضاي خانواده به اين اختلال؛ رشد ناکافي سيستم اعصاب مرکزي کودک؛ خستگي مفرط يا استرس شديد؛ تغيير محيط خواب کودک؛ استفاده از يک داروي جديد.هراس شبانه از اختلالات خواب محسوب مي شود و در حيطه دانش «روان شناسي خواب» مورد بررسي و مطالعه قرار مي گيرد. شخص مبتلا به هراس شبانه با ترس شديد از خواب برمي خيزد درحالي که هنوز خواب است.اين بيدارشدن معمولا با نفس نفس زدن، ناله و فرياد همراه است. اغلب زماني که فردي دچار اين حالت مي شود، بيدارکردنش ناممکن است و شخص بدون اين که بيدار شود، دوباره به خواب مي رود. به علاوه هراس هاي شبانه به ندرت از طرف فرد مبتلا به ياد آورده مي شود.هراس شبانه بيشتر در بين کودکان و به ويژه دختران بين ۲ تا ۶ سال رايج است. در بين بزرگسالان نيز زنان بيشتر به اين اختلال مبتلا مي شوند.
