سَلْماس یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز شهرستان سلماس است. این شهر در زمان دودمان پهلوی «شاپور» نامیده میشد. پیشینهٔ تاریخی از دیدگاه تاریخی، دیرینگی این شهر به دوران اورارتویی (هزاره پیش از میلاد) باز میگردد. سلماس پایتخت دوم حکومت اورارتوییان بود که نام باستانی آن اولهو (=اولخو) بود.[نیازمند منبع] در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۰۹ خورشیدی زمینلرزهای به مقیاس ۵.۵ ریشتر[۷] این شهر را که دیلمقان نامیده میشد ویران میکند. شهر جدید سلماس در کنار ویرانههای دیلمقان، با اصول شهرسازی مدرن، و با ایمنی بالایی (نقشه خیابان کشی شطرنجی) دوباره بنا میشود و نام شاهپور[۸](به طور مخفف شاپور گفته میشد) به خود میگیرد. پس از انقلاب نام این شهر به سلماس برگشت پیدا میکند.[۹
•جاوید مقدس صدقیانی متولد ۱۳۳۹سلماس نویسنده و نقاش، نویسنده کتاب دایره سپهر( نشر چشمه-تهران) که شامل تحقیقات عمیق در حیطه آثار علمی خیام و تصحیح کامل رباعیات خیام میباشد .جاوید مقدس اشعار سهراب سپهری را به زبان ترکی استانبولی ترجمه نموده که این کتاب از طرف معتبرترین ناشر ترکیه بنام Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık منتشر گردیده، او همچنین شانزده نمایشگاه انفرادی نقاشی در کشورهای اروپائی برپانموده است به بسیاری از نمایشگاههای بین الملی دعوت شده است .آثار جاوید مقدس در موزه های کشورهای ترکیه -استانبول، بلغارستان، روسیه، مقدونیه و بسیاری از کلکسیونهای دنیا موجود است
این شهر در دوران مشروطه یکی از مراکز اصلی فعالیت مشروطه خواهان بودهاست. سلماس یکی از معدود شهرهای آذربایجان بود که همه ساکنان آن مشروطیت را قبول داشته و شهیدانی همچون حیدرخان عمواوغلی و سعید سلماسی از پیشتازان جنبش مشروطه ایران بودهاند.[نیازمند منبع]
مهمترین جاذبههای گردشگری شهرستان سلماس؛ ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه امامزاده کهنه شهر آبشار خورخورا کلیساهای هفتوان خسروا قلعه چهریق قلعه قارنییاریق دره زولا چای تالاب چیچک تالاب آق زیارت دره تمر آب گرم ایسیسو سنگ نگاره خانتختی تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد قلعه کوراوغلو هدر تپه مغانجوق[۱۰]
