محققان با استفاده از تک لايههاي خودآرا روي سطح يک محلول، نانوذرات طلا توليد کردند. اين تک لايههاي مانند يک الگو بوده و موجب ميشود تا نانوبلورهاي طلا با شکل، اندازه و جهتگيري دلخواه توليد شوند. براي توليد نانومواد معمولا نياز به مواد اوليه سمي و شرايط دمايي و فشاري سخت است اما در طبيعت، طي ميليونها سال روشهايي براي کنار هم قرار دادن نانوبلورهاي معدني در فشار و دماي محيط فراهم شده است. به اين فرآيند معدني شدن زيستي گفته ميشود که در آن فسفات يا کربنات کلسيم در استخوانها تشکيل ميشوند. در واکنش جالب ديگري، نوعي باکتري از محلول، بلورهاي طلا ايجاد ميکند. گروهي از محققان درصدد تقليد اين فرآيند برآمدند، اين گروه تحقيقاتي از آزمايشگاه ملي آرگونه قصد توليد نانوبلورهاي طلا را دارند. آنها با همکاري محققاني از دانشگاه نورث وسترن و دانشگاه شيکاگو تک لايههاي لانگمر اکتادکانتيول را روي سطح اسيدکلريک طلا در دما و فشار اتاق شناور کردند. سپس از تابش اشعه ايکس بهعنوان عامل احياء کننده استفاده کردند تا بلورهاي طلا ايجاد شوند. در قدم بعد با کمک پراش اشعه ايکس آنها را مورد مطالعه قرار دادند. احمد يوسال ميگويد خود آرايي مولکولهاي آلي پديدهاي شناخته شده در سطح طلا است. ما ميخواستيم از اين دانش استفاده کرده تا با بهکارگيري الگوهاي آلي، نانوذرات طلا توليد کنيم. با پوشاندن سطح زيرين تک لايههاي لانگمر با طلا، محققان فرآيند خودآرايي را معکوس کرده و از آن براي ساخت مواد معدني زيستي استفاده کردند. آلکيل تيولهاي خودآرايي داده داراي ساختاري هستند که با ذرات طلاي (111) منطبق است. اين گروه تحقيقاتي از اين موضوع الهام گرفتند تا تک لايههاي خودآرا را روي سطح اسيد کلريک طلا ايجاد کنند. سپس با استفاده از اشعه ايکس بلورهاي طلا را زير اين لايه توليد کردند. احمد يوسال ميگويد ما ميتوانيم برهمکنش مولکولي را در سطح تماس مشاهده کنيم و ببينيم که چگونه ساختار مولکولي در طول اين فرآيند تغيير ميکند. همچنين ميتوانيم ساختار سطح نانوذرات طلا را بهطور همزمان مشاهده کنيم. بهجاي استفاده از روش سعي و خطا، ما توانيم از اين روش براي رشد نانوذرات طلا استفاده کنيم. نتايج اين تحقيق نشان ميدهد که بلورهاي طلا در سطح تيولها توليد ميشود بهطوري که داراي جهتگيري (111) است. تصاوير TEM نشان ميدهد که ذرات طلاي توليد شده بهصورت شش ضلعي بوده و ابعادي در حد 50 نانومتر دارد. تک لايههاي تيول مانند يک الگوي نرم عمل ميکند و بهصورتي در ميآيد که نانوبلورهاي طلا در سطح آنها تشکيل شود. با اين روش ميتوان ذراتي با ابعاد، شکل و جهتگيري مورد دلخواه ايجاد کرد. اين گروه نتايج کار خود را در نشريه Physical Review Letters به چاپ رساندند. nano.ir