[HR][/HR] یك وكیل دادگستری گفت: اگر محیطبانی قرار است قصاص شود، نباید انتظار این را داشته باشیم كه بقیه محیطبانان با خیال آسوده و راحت وظیفه خود را انجام دهند. [HR][/HR] عباس برزگر در گفتوگو با خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به اصل 50 قانون اساسی مبنی بر لزوم حفاظت از محیط زیست، این اصل را یكی از اصول مهم قانون اساسی برشمرد و تصریح كرد: در این اصل حفاظت از محیط زیست به عنوان مقولهای كه نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی شده است. این به آن معناست كه آحاد مردم چه اشخاص حقیقی و چه اشخاص حقوقی از جمله دستگاههای حقوقی و دولتی و از همه مهمتر سازمان حفاظت از محیط زیست متولی این امر هستند و نقش خود را در حفظ محیط زیست دارند. وی ادامه داد: در این زمینه یك وظیفه مهم هم برای مردم و هم برای دولتمردان وجود دارد و آن این است كه نسبت به محیط زیست با احساس مسئولیت رفتار كنند. در همین راستا قانون حفاظت و بهسازی محیط در 28 خردادماه 1353 و اصلاحیه آن در 24 آبانماه 1371 تصویب شد كه مجازاتها و راهكارهای نظارتی و اجرایی در این قانون پیشبینی شده است. اینها مواردی است كه اگر به درستی اجرا شود نقش بسیار كارسازی میتواند در حفاظت از محیط زیست داشته باشد. این وكیل دادگستری افزود: در حال حاضر حفاظت از محیط زیست تنها مربوط به سازمان حفاظت از محیط زیست نیست بلكه وزارت بهداشت، سازمان جنگلها و مراتع، وزارت نیرو، وزارت صنایع و معادن، وزارت كشاورزی و نهادهای دیگر مانند نیروی انتظامی در آن نقش دارند. برزگر اظهار كرد: قانون دیگری به نام قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا در سوم اردیبهشتماه سال 1374 تصویب شد كه ماده یك این قانون برای تحقق اصل 50 قانون اساسی است. به موجب این قانون، كلیه دستگاهها، موسسات و اشخاص حقیقی و حقوقی موظف شدهاند به منظور پاكسازی و حفاظت هوا از آلودگی، مقررات و سیاستهای این قانون را رعایت كنند. این قانون، منابع آلاینده را به سه دسته وسایل نقلیه موتوری، كارخانجات، كارگاهها و نیروگاهها و منابع تجاری، خانگی و متفرقه تقسیم میكند. بنابراین میتوان گفت كه در حفظ محیط زیست، مقررات مختلف و گوناگونی داریم، به طوری كه پراكندگی و گستردگی این مساله باعث شده در اجرای آن دچار مشكل شویم. صداوسیما یكی از مهمترین سازمانهایی است كه در زمینه حفاظت از محیط زیست و معرفی قوانین محیط زیست و كارهای فرهنگی كه باید در این زمینه انجام شود، تاثیر بسیاری دارد. این كار باعث میشود كه مردم كمتر به تخریب محیط زیست بپردازند وی با اشاره به قانون دیگری به نام قانون شكار و صید، خاطرنشان كرد: این قانون مربوط به حفظ محیط زیست و شكار و صید در محدودههای مختلف كشور در پاركهای ملی، مناطق آزاد و حفاظت شده و نگهداری و خرید و فروش، تكثیر و پرورش حیوانات وحشی است. اینها قوانین مختلفی هستند كه وجود دارند و برای مرتكبان تخلف از این قوانین مجازاتهای نقدی و حتی حبس پیشبینی شده است. این وكیل دادگستری یادآور شد: صداوسیما یكی از مهمترین سازمانهایی است كه در زمینه حفاظت از محیط زیست و معرفی قوانین محیط زیست و كارهای فرهنگی كه باید در این زمینه انجام شود، تاثیر بسیاری دارد. این كار باعث میشود كه مردم كمتر به تخریب محیط زیست بپردازند؛ به عنوان مثال فیلمهای مستند حیات وحش وقتی از تلویزیون پخش میشود از لحاظ سرگرمی زیباست ولی بهتر است كه قبل و بعد از پخش آن، تحلیلی از مقررات و قوانین و هشدارها در مورد تخریبها ارائه شود و برای مردم اطلاعرسانی كنند اما متاسفانه در حال حاضر در كشور ما جای این موضوع خالی است. برزگر همچنین در مورد ضعفهای اجرایی در حفاظت از محیط زیست گفت: اگر چه ممكن است گاهی اوقات قوانین بهروز نباشد و مجازاتها مربوط به سالهای گذشته باشد ولی مشكل اساسی ما در اجرای قوانین است. وی تصریح كرد: حفظ محیط زیست فقط با حرف زدن و شعار محقق نمیشود. سازمان محیط زیست یكی از سازمانهایی است كه از هر لحاظ از نظر بودجه و یكی از ضعیفترین سازمانهاست. باید دولت بودجه لازم را به این سازمان اختصاص دهد. به عنوان مثال میتوان گفت كه قبل از انقلاب سازمان محیط زیست از یگان حفاظت هوایی برخوردار بود و شرایط حفاظت بهتری داشت. این حقوقدان ادامه داد: در حال حاضر محیطبانان به عنوان گارد محیط زیست و نیروهایی كه اسلحه سازمانیشان از طریق وزارت دفاع تامین میشود، نظارت كافی روی محیط زیست دارند ولی متاسفانه از این افراد حمایت لازم نمیشود؛ به عنوان مثال در استانی شكارچی متخلف در فصل و زمان غیرمجاز بدون پروانه و بدون اجازه و هماهنگی در فصلی كه فصل زایمان شكار است، به طور غیرقانونی وارد استانی میشود و در نهایت به جای تسلیم با محیطبان درگیر شده و احیانا ناخواسته، متخلف زخمی و كشته میشود و بعضا بدون توجه به اینكه محیطبان قصد اصابت تیر به متخلف و قصد قتل را نداشته است، حكم قصاص او را صادر میكنند. با توجه به این مساله میتوان گفت كه اگر محیطبان حمایت نشود و مامور محیط زیست ببیند كه همكارش به خاطر حفظ محیط زیست و درگیری با متخلف قصاص میشود، آیا دیگر از محیط زیست حفاظت خواهد كرد؟ این مسائل نكاتی است كه باید مسئولان قضایی عنایت بیشتری به آن داشته باشند. این وكیل دادگستری اضافه كرد: اگر محیطبانی قرار است قصاص شود، نباید انتظار این را داشته باشیم كه بقیه محیطبانان با خیال آسوده و راحت وظیفه خود را انجام دهند. برزگر ادامه داد: اگر یك محیطبان اسلحه و امكانات لازم را نداشته باشد، به چه صورت قادر است كه از محیط زیست حفاظت كند؟ بنابراین باید گفت كه هم بودجه سازمان كافی نیست، هم محیطبان به اندازه كافی نداریم و هم از محیطبانی كه داریم حمایت نمیكنیم. در واقع اگر سازمان حفاظت از محیط زیست بودجه لازم را نداشته باشد مانند سربازی است كه بدون سلاح روانه میدان جنگ میشود. وی افزود: یك مشكل مهم دیگر جذب نیروهای شركتی است كه سازمان حفاظت از محیط زیست نباید این نیروها را جذب كند بلكه باید ماموران مجرب و خوب را استخدام و بودجه لازم را از دولت درخواست كند. این حقوقدان درباره بهبود وضعیت محیط زیست از جنبه حقوقی، قانونی و قضایی، با بیان اینكه دستگاه قضایی نسبت به محیط زیست حساس است و حمایت لازم را دارد، اظهار كرد: در زمان روسای مختلف دستگاه قضایی بخشنامههای ویژهای در راستای حفاظت از محیط زیست، جنگلها و مراتع صادر شد و دستگاه قضایی تاكید كرد كه این پروندهها را خارج از نوبت و به صورت ویژه و جدی رسیدگی كنند و و اگر در بعضی مواقع سازمان محیط زیست به این نتیجه برسد كه لازم است قانون اصلاح یا تكمیل شود، میتواند از طریق كمیسیونهای مربوطه در مجلس شورای اسلامی پیشنهاد دهد و قانون را تكمیل و اصلاح كند. اگر محیطبانی قرار است قصاص شود، نباید انتظار این را داشته باشیم كه بقیه محیطبانان با خیال آسوده و راحت وظیفه خود را انجام دهند برزگر با بیان اینكه در اجرای قانون دچار مشكل هستیم، خاطرنشان كرد: برای حل این مشكل در وهله اول دستگاهها باید با یكدیگر تعامل لازم را داشته باشند و نسبت به محیط زیست به طور هماهنگ وظیفه خود را انجام دهند و ثانیا سازمان حفاظت از محیط زیست بودجه لازم را از دولت درخواست كند و بخشهای خصوصی را به كمك بطلبد. چه اشكالی دارد در كشور 50 منطقه را به عنوان تولید و تكثیر حیات وحش در بخش خصوصی وارد و بر آن نظارت كنیم؟ وی یادآور شد: سازمان حفاظت از محیط زیست باید از جذب نیروهای غیررسمی كه نمیتوانند كار خود را به نحو احسن انجام دهند خودداری كند و نیروهای مجرب، تحصیلكرده و جوان را جذب كند زیرا طبق قانون، این نیروها ضابط خاص قوه قضاییه هستند و باید دورههای ضابطی را ببینند و زیر نظر دادستانهای مربوطه آموزش لازم حقوقی را دریافت كنند.
