کیسه كشيش يا خورجينكCapsella bursa-pastoris

کیسه كشيش يا خورجينكCapsella bursa-pastoris
​

​

نام فارسي :​

كيسه كشيش يا خورجينك​

نام علمي :​

Capsella bursa-pastoris​

نام انگليسي :​

Shepherd’s purse​

طبقه بندي علمي​

سلسله : Plantae​

شاخه : Magnoliophyta​

رده : Rosids​

راسته : Brassicales​

تيره : Brassicaceae​

جنس : Capsella ​

گونه : Capsella bursa-pastoris ​

نكته ​

Brassicaceae مي‌تواند Cruciferae نيز خوانده شود كه به معني چليپايي است و به آرايش صليبي گلبرگهاي آن اشاره دارد.
معرفي جنس :
گياهان اين تيره علفي با برگهايي غالباً متناوب، ساده يا منقسم و بدون گوشواره‌اند. گل آذين آنها خوشه، بدون براكته و گلها معمولاً دوجنسي و منظم است. هر گل داراي چهار كاسبرگ و چهار گلبرگ جدا، شش پرچم، دو برچه و گاهي چهار برچه پيوسته و داراي دو يا تعداد بيشتري تخمك است. تمكن آن كناري و ميوه آن خورجين يا خورجينك است.

گياهان اين تيره بيشتر خاص مناطق معتدله‌اند.
بيولوژي :
مشخصات رويشي :
اين گياه علفي، يكساله، پاييزه، ايستا و به ارتفاع 0/5 تا 1/5 متر مي باشد.

​

گياهچه :
لپه‌ها به رنگ سبز كمرنگ و داراي نقاط براق و بسيار ريز و از نظر اندازه نيز كوچك‌اند.
اولين برگهاي حقيقي به رنگ سبز متمايل به خاكستري يا نقره‌اي، كوچك با حاشيه‌اي بدون دندانه است.
نبود دندانه در حاشيه اين برگها، عامل شناسايي اين گونه از گياهچه گياه خاكشير تلخ (Sisymbrium irio)است.
سطح اولين برگهاي حقيقي كيسه كشيش توسط كركهاي كوتاه و ظريف پوشيده شده كه بوسيله ذره بين قابل مشاهده‌اند.

​

چهارمين برگ و همچنين برگهاي بعدي داراي حاشيه‌اي دندانه دارند.
ساقه ساقه آن باريك، ساده يا منشعب و پوشيده از كركهاي بلند و خاكستري و يا بدون كرك است.

​

برگ :
در مرحله روزت، برگها لوبدار، داراي قطعات تيز و گاهي دندانه دارند و يا ممكن است حاشيه‌اي ساده و موجدار داشته باشند.

​

برگهاي ساقه‌اي متناوب، برگهاي پايين ساقه، لوبدار با لوب انتهايي بزرگ
و سه گوش، برگهاي بالاي ساقه باريك، پيكاني شكل، اغلب ساقه آغوش و
بدون دمبرگ‌اند.
كليه برگها بدون كرك و يا داراي كركهاي ساده و درخشان هستند.
مشخصات زايشي :
تكثير آن بوسيله بذر است.
هر گياه حدود دو تا چهل هزار بذر توليد مي‌كند.

​

گل :
گلها كوچك، سفيد رنگ و گاهي اوقات صورتي كم رنگ، داراي چهار گلبرگ كوچك و مستقر بر روي يك دمگل كوتاه كه بارشد ميوه، بلند مي‌شود.
ميوه :

​

ميوه اين گياه سه گوش و قلبي واژگون به اندازه 6 ميليمتر با
انتهايي پهن و ناموزون و قاعده‌اي باريك است.
هر يك از ميوه‌ها داراي تعداد زيادي بذر است و بذرها به رنگ قهوه‌اي متمايل به قرمز يا نارنجي، مستطيلي شكل و پهن تا يك ميليمتر هستند كه در بخشهاي پاييني، هر طرف آن داراي شيارهاي طولي است.نماي كلي از اندامهاي هوايي :بيولوژي و اكولوژي بذر:
در تحقيقي، تعداد بذر توليد شده در هر بوته كيسه كشيش را38500 عدد به دست آوردند.طول عمر بذور كيسه كشيش در خاك به هم نخورده در منابع مختلف بين 16 تا 35 سال ذكر شده است.

عمق مطلوب براي سبز شدن بذر كيسه كشيش برابر 5/0 سانتي متر و حداكثر عمق براي سبز شدن بذور آن 2 سانتي متر به دست آمد.
اكولوژي :
اين گياه در زمين‌هاي كشت شده، چمنزارها، حاشيه جاده‌ها و نهرها، زمينهاي باير، مراتع و باغها يافت مي‌شود.بذر اين گياه قادر است به مدت طولاني در خاك زنده بماند.اين گياه خاكهاي لومي شني با مواد غذايي زياد را ترجيح مي‌دهد.
فيزيولوژي :
كيسه كشيش گياهي C3 بوده و از لحاظ فيزيولوژيكي، ويژگي‌هايي مشابه ساير گياهان با اين مسير فتوسنتزي دارد.
خواص دارويي :
كيسه كشيش، گياهي دارويي بوده و داراي اثر بندآورنده خون است و اثر معجزه آسايي براي جلوگيري از خونريزي ها دارد.