[h=2][/h][h=2]ويندوزيها از اينطرف - لينوكس[/h] [h=2]( بخش اول )[/h] استفاده از لينوکس، بزرگترين ترسي است که هر کاربر ويندوز معمولي ميتواند داشته باشد. تصور اينکه نتوان نيازهاي روزمره را برطرف کرد و از کامپيوتر فاصله گرفت، براي هر کاربري ناخوشايند است. اما ابدا اينطور نيست، انتقال بهلينوکس شايد انتقال به دنياي جديدي باشد، اما بهطور قطع دنياي ترسناکي نيست. در ادامه 25 نكته را با هم بررسي ميکنيم که ميتواند در اين دنياي جديد دست شما را بگيرند: مفاهيم پايه 1. توزيع چيست؟ از آنجايي که لينوکس همانند ويندوز يا مک بهطور بستهبنديشده فروخته نميشود، انواع مختلفي از اين سيستمعامل وجود دارند که آدمهاي مختلف، و بهدلايل مختلف آنها را توليد کردهاند. برخي از اين توزيعها بهدرد سختافزاري خاص ميخورند (مثلا براي نتبوکها طراحي شدهاند)، اما برخي استفادههاي ديگري دارند و براي استفاده بهعنوان ميزکارهاي عادي، سرورهاي وب يا ايستگاههاي چندرسانهاي بهکار ميروند. فکر کنيد که اين توزيعها انواع مختلفي از ويندوز ويستا هستند، اما در هر پکيج، نرمافزارهاي بيشتري وجود دارند. بههرکدام از اين بستهها، يک توزيع ميگويند. 2. تفاوت توزيعها در چيست؟ مهمترين تفاوت توزيعهاي مختلف، تعداد و انواع نرمافزارهايي است که بهطور پيشفرض در سيستم نصب ميشود. البته ممکن است براي کارهاي سيستمي هم از روشهاي مختلفي استفاده کنند. بهياد داشته باشيد که تمام توزيعهاي مختلف از يک سيستم فايلي پيروي نميکنند و طوري تست شدهاند که با نرمافزارهايي که داخل پکيج وجود دارد، بهخوبي کار کنند. 3. چه توزيعي انتخاب کنم؟ اوبونتو براي تازهکارها عالي است، اما بيشتر نامهاي بزرگي همچون OpenSuse، Fedora و ... هم محبوبيتها و قدرتهاي خاص خود را دارند. لينوکس Mandriva براي کساني که گوشي ويندوز موبايل دارند، بسيار کاربردي است. 4. درک محيط ميزکار پنجرههاي آشناي هر سيستم عامل، تنها يک لايه اضافه روي کد هسته آن سيستم است که کار کردن با سيستم عامل را ساده ميکند. از آنجايي که لينوکس فوقالعاده ماژولار نوشته شده است، اين محيط روميزي هم ميتواند بهسادگي از ميان چندين ميزکار مختلف انتخاب شود. بيشتر لينوکسهاي بزرگ با چند محيط ميزکار مختلف عرضه ميشوند، اما برخي از توزيعهاي وابسته همچون Mint، تنها با يک ظاهر ارائه ميشوند. 5. براي کساني که از ويندوز ميآيند، کدام يک بهترين است؟ گنوم و KDE نزديکترين ظاهر به ويندوز ويستا يا OS X اپل را دارند. کار کردن با گنوم براي بسياري از مردم سادهتر است. البته رابطهاي ديگري چون XFCE و LXDE وجود دارند که براي سيستمهاي ضعيفتر و قديميتر بهخوبي کار ميکنند. نيازي نيست نگران باشيد، رابط ميزکار خود را ميتوانيد بدون نصب مجدد سيستم عامل عوضکنيد، کافي است يک بار از سيستم لاگآوت کنيد و با رابط ديگري وارد شويد. 6. ديسکهاي زنده وقتي توزيع مناسب کار خود را يافتيد، فايل نصبي آن را بايد دريافت کنيد. فايلهاي نصبي توزيعهاي لينوکس، فايلهاي تصوير ديسک (Image) هستند که با پسوند .iso وجود دارند. بايد اين فايلها را از وبسايت توزيع دانلود کرده و بعد از انتقال به سيدي يا ديويدي از طريق ديسک لينوکس را بالا بياوريد. اغلب لينوکسها يک حالت «زنده» در خود دارند که بدون تغيير در تنظيمات هارد درايو شما و يا نصب هر چيزي، سيستم عامل را بالا ميآورد. 7. بهدنبال هدف باشيد فراموش نکنيد که ديسکهاي زنده هم محدوديتهاي خاص خود را دارند، بنابراين وقتي داخل ديسک زنده هستيد، بررسي کنيد که آيا تمام قطعات سيستم شما در لينوکس شناخته ميشود يا خير و آيا بازدهي مناسبي داريد؟ 8. نصب لينوکس اگر تا بهحال هيچ سيستم عاملي نصب نکردهايد، اصلا نگران نباشيد. نصب اين سيستم عامل از نصب ويندوز هم سادهتر بهنظر ميرسد، کافي است با اوبونتو يا لينوکسهاي سادهتر شروع کنيد. 9. ويندوز را باز بگذاريد راحتترين راه حل براي نصب يک توزيع اين است که سيستمتان را پاک کنيد و همه چيز را از اول آغاز کنيد. اما شايد بخواهيد ويندوز خود را حفظ کنيد و نرمافزارهايي چون بازيهايي که در لينوکس اجرا نميشوند را اجرا کنيد. ميتوانيد چندين سيستم عامل و توزيع را کنار هم نصب بکنيد، اما يادتان باشد که حتما از پارتيشنهاي مختلف هارد براي اينکار بايستي استفاده کنيد. 10. با سيستم فايل آشنا شويد رفتن به C: براي کاربران ويندوز به يک عادت تبديل شده است، همين افراد اگر مرورگر فايل لينوکس را باز کنند دچار شوکي شديد خواهند شد. بهجاي چند فولدر جمع و جور بهنامهاي Program Files و ... چندين فولدر با نامهاي عجيب و غريب از جمله etc و يا opt وجود دارند که محتواهايشان خيلي شبيه به يکديگر است. برنامههاي لينوکس در اين فولدرها خود را پخش ميکنند و اگر چشم شما عادت کند، بهزودي متوجه خواهيد شد که روشي منطقي است. راهحل سادهتر اين است که خودتان را درگير فهميدن اين فولدرها نکنيد، همانطور که با محتويات C:\Windows کاري نداريد. 11. در خانه بمانيد. تمام فايلهاي مهم، از جمله سندها، موسيقي و ويدئو در پارتيشني به نام Home (خانه) نگهداري ميشوند. هر کاربر براي خودش يک محيط امن دارد که خانه ناميده ميشود. ميتوانيد براي تمام کساني که از لينوکس استفاده ميکنند، شناسه کاربري تعريف کنيد. 12. درک مفهومي به نام ريشه درست همانند ويندوز، دو سطح کاربر وجود دارد، مدير و کاربر عادي. مدير در لينوکس بهنام «ريشه» شناخته ميشود و فايلهاي سيستمي براي کاربرهاي عادي قابل تغيير نيستند. حتي اگر پرندهاي را ويرايش کنيد و نتوانيد ذخيرهاش کنيد و يا فولدري را نتوانيد کپي کنيد، همه اينها به يک نتيجه منتهي ميشود: شما کاربر معمولي هستيد و آن فايلها و فولدرها براي دسترسي ريشه مجاز است. 13. به ابرکاربر تبديل شويد هر کسي ميتواند بهطور موقت به يک ابرکاربر تبديل شود و عملياتي را انجام دهد که فقط ريشه قادر به انجام آنهاست. ابرکاربر شدن يعني استفاده از خط فرمان و تايپ کردن پيشفرض «sudo» يا «su». بسته به توزيع شما اين دستور متفاوت است. وقتي اين دستور را وارد کرديد، از شما گذرواژه دسترسي ريشه پرسيده ميشود و بعد دستور بهطور کامل اجرا ميشود.
پاسخ : ويندوزيها از اينطرف - لينوكس [h=2]براي کساني که با لينوکس آشنا ميشوند(بخش دوم)[/h] مفاهيم لينوکسي 14. از ترمينال نترسيد! يکي از کلمههايي که همواره کاربران غير از خوره کامپيوتر را حسابي ميترساند، ترمينال است. اما ترمينال در حقيقت نرمافزاري است که دستورات را بهجاي کليکهاي ماوس، از طريق صفحه کليد دريافت ميکند. اگر با ساختار فايل لينوکس آشنا شويد، بسياري از کاربران پيشرفته لينوکسي، امور مرتبط با سيستم را از طريق ترمينال سريعتر از مرورگرهاي فايل و رابطهاي گرافيکي انجام ميدهند. مطمئنا اگر کمي پشتکار و شجاعت داشته باشيد، شما نيز بههمين نتيجه خواهيد رسيد. 15. بازکردن مديرفايل بهعنوان ريشه اگر واقعا با محيط گرافيکي راحتتريد، ميتوانيد از طريق ترمينال، مديرفايل خود را با دسترسي مدير باز کنيد، بدين ترتيب فايلها و فولدرهاي قفل شده ديگر قفل نيستند و بهسادگي ميتوانيد همانند محيط ويندوز فايلها را بدون دغدغه دسترسي تغيير دهيد. اما مواظب باشيد که فايلهاي سيستمي را بههم نريزيد. اگر از گنوم استفاده ميکنيد، با استفاده از دستور sudo nautilus ميتوانيد مدير فايل ناتيلوس گنوم را باز کنيد و بعد از آن ديگر هيچ چيز مانع استفاده، تغيير و حذف فايلهاي سيستم شما نخواهد شد. 16. نصب برنامههاي جديد درست برخلاف ويندوز يا OS X، بيشتر توزيعهاي لينوکس بههمراه ويرايشگر تصوير، مجموعه آفيس و نرمافزار مسنجر عرضه ميشوند و کار را ساده ميکنند، هر چند نصب برنامهها در لينوکس بسيار ساده است. نرمافزار اوپنافيس اگرچه ظاهري قديمي دارد، اما ميتوانيد فايلهاي با فرمت مايکروسافت ورد 2007 را هم ذخيره و باز کند. در منوي اصلي خود معمولا يکي از اين دو «مدير بسته» را پيدا خواهيد کرد: Synaptic و يا Yum. اين نرمافزارها تمام فايلهاي نصب شده در سيستم شما را نشان ميدهند، همچنين فهرستي از نرمافزارهايي که ميتوانيد به رايگان دريافت و نصب کنيد نيز در آنها نشان داده ميشود. کافي است يکي از آنها را انتخاب کنيد و بعد دکمه نصب را بزنيد. 17. کتابخانهها را بشناسيد مدير بستهها نرمافزارهايشان را از کتابخانهها تهيه ميکنند، اين کتابخانهها مرکز فايلهايي هستند که در آنها نرمافزارهاي لينوکسي قرار دارند. اين کتابخانهها را سازمانها يا نهادهايي که خود را وقف لينوکس کردهاند، هدايت و نگهداري ميکنند. ميتوانيد از طريق بخش Software Sources کتابخانه جديدي به مدير بسته خود اضافه کنيد. 18. هميشه بهروز نکنيد مديرهاي بسته بهطور خودکار نگارش نرمافزارهاي نصب شده شما را با نگارش موجود در کتابخانه بررسي ميکنند و در صورتي که نگارش بهروزتر وجود داشت، پيغام ارتقا را بهشما ميرسانند. اما يادتان باشد، اجباري نيست هر بار نرمافزارهاي خود را بهروز کنيد. در لينوکس، کنترل همه چيز دست شماست. 19. مشکلات نمايش را رفع کنيد. اگر با نمايش متون و عناصر گرافيکي در صفحه خود مشکل داريد و يا متون از اوپنآفيس حذف ميشوند و کارت گرافيکيتان NVidia يا AMD است، بهتر است به وبسايت سازنده برويد و درايور خود براي لينوکس را بيابيد. 20. نصب دستي درايورها بر خلاف ويندوز، هيچ وقت نيازي به نصب درايور براي لينوکس وجود ندارد. بيشتر سختافزارها که در هسته لينوکس بهطور پيشفرض پشتيباني ميشوند. نصب دستي درايورها ميتواند سخت هم بهحساب بيايد. هر چند اين روند خوب توضيح داده شده است. ايده خوبي است که قبل از شروع نصب درايور، دستورالعمل آن را پرينت بگيريد. 21. درايورها و برنامهها کار نميکنند؟ اگر هسته لينوکس خود را که در نامش header وجود دارد، ارتقا بدهيد، در اين صورت تمام نصبهاي دستي درايورها و کارتهاي گرافيکي و حتي برخي از برنامهها با مشکل مواجه ميشود. اما راهحل ساده است، بايد دوباره آنها را نصب کنيد. 22. حالت بازيابي بسياري از توزيعهاي لينوکسي حالتي (Mode) دارند که ميتوانيد با کمک آنها مشکلات سيستم عامل خود را ببينيد و متوجه شويد که چه مشکلاتي باعث عدم بوت سيستم عامل ميشود. اوبونتو در اين بخش نقش بسيار خوبي بازي ميکند و حتي گزينهاي براي تنظيم مجدد سيستم گرافيکي هم دارد. 23. قبل از پرسيدن، بگرديد کاربران تازهوارد لينوکسي سالهاست که وجود دارند و بههمين ترتيب، سوالات مرتبط با اين مسايل هم زياد وجود دارد، کافي است بهمحض ورود به تالارهاي گفتگوي توزيع خود، سوال را در قدم اول نپرسيد. اول يک جستجو بکنيد. در بدترين حالت اگر هيچ راهحل يا راهنمايي براي سوالتان وجود نداشت، آنگاه سوال بپرسيد. 24. يادداشت برداريد وب پر از راهنماهايي است که قدرتهايي فراتر از دانش فعليتان به شما عرضه ميکنند. اين راهنماها اغلب شامل دستوراتي هستند که با کپي کردن آنها در ترمينال ميتوان کار خاصي را انجام داد. اما بهتر است قبل از اعمال هر گونه دستوري، آن را در محل ديگري کپي کنيد تا درصورتي که امور به درستي پيش نرفت، بدانيد که چه تغييراتي اعمال کردهايد. 25. واين را نصب کنيد برخي از نرمافزارهاي ويندوزي هستند که معادل لينوکسي ندارند و يا نميتوانيد بدون آنها کارتان را راهبياندازيد. بنابراين بهتر است با کمک Wine، اين نرمافزار را در لينوکس نصب کنيد و از طريق آن برنامههاي ويندوزي را اجرا کنيد. براي اجراي بهتر نرمافزارهاي مختلف ويندوزي، ميتوانيد به مطلب سيستم عامل شماره گذشته رجوع کنيد. و در نهايت... ميتوانيد ظاهر سيستم خود را خلاقانه کنيد و مناسب علايق خود درآوريد. طرفداران مکينتاش ميتوانند بهسراغ ظاهرهاي مکينتاشي بروند و طرفداران ويندوزي هم بههمين ترتيب. با مراجعه به وبسايت Opendesktop.org ميتوانيد تمام اين آثار هنري خلاقانه را ببينيد و استفاده هم بکنيد
