در روزهای اخیر، پروژهای با عنوان «ساعت به وقت بهشت» در شهر فومن استان گیلان توسط سپاه پاسداران افتتاح شده است که به شبیهسازی مفاهیم دینی مانند قبر، نکیر و منکر، پل صراط و جهنم میپردازد. این پروژه با استفاده از آتش واقعی، جلوههای صوتی و طراحی صحنه، فضایی نمادین از مرگ و آخرت را بازسازی کرده است. به گزارش «انتخاب»، در این برنامه، غرفههایی با عنوان «جهنم» ساخته شدهاند که در زیر آنها شعلههای واقعی روشن است تا حس گرما و ترس بهطور ملموس منتقل شود. همچنین، بازدیدکنندگان از بخشهای مختلفی مانند آرامستان، طبقات جهنم و پل صراط فلزی عبور میکنند. احمد زیدآبادی – روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی در یادداشتی تلگرامی نوشت: «اجرای چنین نمایشهایی با مشتی دکور و آتش و فریاد و سیاهی، جز القای ترس کور و تحقیر عقل مخاطب، هیچ نسبتی با ایمان و معنویت ندارد. متولیان چنین برنامههایی گویی هیچ باوری به قدرت اندیشه و تأمل ندارند.» او در ادامه اضافه کرد: «تحجرِ نمایشی جای عقلانیتِ دینی را گرفته و از دل آن نه تقوا، بلکه نفرت و دینگریزی زاده میشود.
انتقاد شدید آیت الله ایازی از ماجرای شبیهسازی فضای جهنم/ کمبود آب، برق و گاز، خودش جهنم است/ آقایان در حوزههایی وارد میشوند که وظیفهشان نیست یک مدرس حوزه با اشاره به ویدئو فضاسازی جهنم گفت: جلوههای زیبا و بخشندگی دین را باید نشان دهند، نه جنبههای منفی آن. به گزارش خبرآنلاین، آیت الله سید محمدعلی ایازی مدرس حوزه، درباره فضاسازی جهنم در فومن گفت: متأسفانه کسانی که باید به کار خودشان برسند، به این حوزهها وارد میشوند. امروز کسانی میخواهند در حوزه دین وارد شوند، که قبلا در همه چیز وارد شدهاند؛ در اقتصاد، سیاست و فرهنگ. حالا در بحث روحانیت و دین هم میخواهند وارد شوند درحالیکه این کارشان نیست. وی در گفتگو با ایلنا، ادامه داد: آقایان در حوزههایی وارد میشوند که وظیفهشان نیست چنین کارهایی را انجام دهند. این نکته اولی است که باید درباره این ویدئو گفت. نکته دوم این است که واقعاً اگر کسی بخواهد در حوزه دین صحبت کند، باید جلوه رحمانی دین، جلوه عطوفت، مهربانی و گذشت را نشان بدهد (سبقت رحمته علی غضبه) و رحمت خداوند را در نظر بگیرد. باید اینها را به نمایش بگذارد.
آیتالله ایازی تصریح کرد: جلوههای زیبا و بخشندگی دین را باید نشان دهند، نه جنبههای منفی آن. نکته سوم این است که با وضعیت موجود، آقایان حداقل بگذارند روحانیون و علمای راستین بهشت را نشان بدهند.معنا ندارد که بیایند چنین کارهایی را انجام دهند و چنین موضوعاتی را به وجود بیاورند. وی ادامه داد: امروز مردم از مشکلات اقتصادی، فقر، ناکارآمدی، کمبود برق و گاز، مشکلات آب و دهها مسئله ناترازی رنج میکشند. بعد میخواهید رنج بیشتری به آنها تحمیل کنید؟ جهنم چیست؟ همینها به تنهایی جهنم است و بعد هم این را به حساب دین میگذاریم. این مدرس حوزه گفت: این موضوع واقعاً دردآور و رنجآور است که چنین وضعیتی وجود داشته باشد. اگر این ویدئو درست باشد و اگر واقعاً چنین چیزی باشد، فاجعه است. یکی از نکاتی که ما در معارف دینی داریم این است که باید زیبایی دین را نشان بدهید، نه آن چه که باعث گریز و ناراحتی میشود. به تعبیری، حتی در مورد پیامبر آمده است که خداوند به او فرمود ای پیامبر، اگر بخواهی زبان و تعریفت از دین تند باشد، مردم از دور و بر شما پراکنده میشوند. وی تصریح کرد: نفرتپراکنی یک مسئله منفی است که هم در آیات قرآن و هم در روایات و کلمات فقهای ما آمده و گفته شده است. اما چون کار به دست کسانی میافتد که هیچ صلاحیتی برای چنین کاری ندارند، چنین آثار و نتایجی را شاهد هستیم.
با نمایش آتش جهنم و صدای مهیب انفجار، می خواهید مردم به قیامت ایمان بیاورند؟/ نیت خوبی بود اما نتیجه معکوس داد/جامعه مومن،عدالت می خواهد نه زنجیر قبر در میانه روزهایی که فشار معیشتی، التهاب روانی و دغدغههای درمان و آموزش، زندگی روزمره مردم را در تنگنا قرار داده است، اجرای یک برنامه نمایشی تحت عنوان «ساعت به وقت بهشت» در شهرستان فومن توجهها را به خود جلب کرد؛ برنامهای که به گفته برگزارکنندگان آن، با هدف تذکر معاد و تقویت باور دینی جوانان طراحی شده است. به گزارش خبرآنلاین، روزنامه خراسان نوشت: اما شکل اجرا و محتوای آن پرسشهای مهمی را از منظر دینی، روانشناختی و فرهنگی پیشروی جامعه و کارشناسان قرار داده است. این برنامه، که بهواسطه بازسازی صحنههایی از مرگ، فشار قبر، عذاب جهنم و عبور از پل صراط، با جلوههای ویژهای همچون نور، صدای انفجار و آتش همراه شده بود، نهتنها واکنشهای متعددی در فضای عمومی به دنبال داشت، بلکه بار دیگر این پرسش اساسی را به میدان آورد که آیا میتوان مفاهیم متافیزیکی را به قالب تجربهای فیزیکی و نمایشی تقلیل داد؟ بیشک یکی از مهمترین چالشهای چنین اقداماتی، نحوه مواجهه آنها با مقولهای عمیق همچون ایمان است. نسلی که امروز در جامعه زیست میکند، با بحران معنا، پیچیدگیهای فکری، تردیدهای فلسفی و تجربهگرایی روزافزون مواجه است. در چنین بستری، آیا ترس از آتش جهنم یا صدای مهیب انفجار در یک نمایش میدانی، میتواند بنیان باور دینی را در جان جوان امروز بنشاند؟
کارشناسان حوزه تربیت دینی معتقدند ایمان، بیش از آنکه محصول ترس باشد، نتیجه اعتماد، عدالت، اخلاق، عقلانیت و تجربه زیسته مردم از رفتار مسئولان و ساختارهاست. بازسازی ترسآور معاد، اگر بدون پشتوانه معرفتی و برنامه تربیتی مستمر باشد، در بهترین حالت اثری لحظهای خواهد داشت و در بدترین حالت میتواند سبب دینگریزی، تعارض روانی و سلب اعتماد شود. نیت خوب، ضامن موفقیت نیست واقعیت آن است که نیت برگزارکنندگان چنین برنامههایی ترویج دین و بیدارسازی وجدانهاست؛ اما نیت خیر،هرگز جایگزین طراحی دقیق، ارزیابی روانشناختی و مشورت با صاحبنظران علوم انسانی نمیشود. تقلیل مفاهیمی چون مرگ، برزخ و حسابرسی اخروی به یک تجربه فیزیکی چند دقیقهای، ممکن است دین را در چشم مخاطب به سطح جلوههای بصری و کلیشههای هیجانی تقلیل دهد. این دست از برنامهها اگر بدون پیوست فرهنگی، ادبیات اقناعی، و هماهنگی با مراکز علمی و حوزههای تخصصی انجام شود، نتیجهای معکوس به همراه خواهد داشت. دین، بیش از نمایش و افکت، نیاز به تفکر، الگو، گفتوگو و بسط تجربه انسانی دارد.
جامعه مؤمن از مسیر عدالت میگذرد، نه از زنجیر قبر مردم وقتی احساس کنند در جامعهای زندگی میکنند که صدایشان شنیده میشود، عدالت برقرار است،امید به آینده دارند و کرامت انسانیشان محفوظ است، خود راه ایمان را پیدا میکنند. این مسیر، هرگز با ترس مصنوعی از جهنم یا جلوههای نمایشی از مرگ محقق نمیشود؛ بلکه از شفافیت، مبارزه با فساد، رفتار اخلاقمدار مسئولان و کارآمدی در حل مشکلات روزمره عبور میکند.بهشت را نباید با آتش مصنوعی ساخت، بلکه باید در رفتار مسئولان به مردم نشان داد. وقتی جامعهای عادلانه و اخلاقمحور باشد، مردم در دل خود دین را تجربه میکنند؛ بینیاز از هشدارهای هیجانی یا نمایش های اضطرابآور. نقد اصلی نیز نه به برگزارکنندگان، بلکه به شیوه ترویج دین است. در عصر پیچیدگیهای ذهنی و رسانههای چندلایه، دعوت به ایمان نیازمند بازطراحی راهبردهای فرهنگی است. آموزشهای رسمی، رسانههای اخلاقگرا، الگوسازی، و تجربه زیست سالم، مؤثرتر از هر تجربه نمایشی خواهند بود.دین، خود جذاب است؛ اگر از غبار انحصار و سطحینگری رهایی یابد. کافی است چهره راستین ایمان، با عقلانیت، عدالت، محبت و اخلاق در زندگی مردم تجلی یابد. آنگاه نیازی به افکتهای صوتی و نوری نخواهد بود تا مردم به بهشت ایمان بیاورند؛ بلکه خود، به آن نزدیک خواهند شد.
