دیهگو گارسیا، جزیرهای در اقیانوس هند است؛ بهشتی بکر و دورافتاده با مناظری سرسبز و سواحل شنی سفید، که آبهای آبی شفاف و زلالی آن را احاطه کردهاند. اما این جزیره مقصدی برای گردشگران نیست. در واقع، ورود به آن برای اغلب غیرنظامیان ممنوع است و محل یک پایگاه نظامی فوقسری بریتانیا و ایالات متحده است که سالهاست در هالهای از ابهام و رمز و راز قرار دارد. این جزیره از لندن اداره میشود و موضوع مناقشهای طولانی بین بریتانیا و کشور موریس بوده و در هفتههای اخیر مذاکرات در این باره در جریان بوده است. بریتانیا اوائل اکتبراعلام کرد که پس از بیش از نیم قرن از حق حاکمیت بر این مجموعه جزایر دور افتاده اما از نظر استراتژیک مهم در اقیانوس هند صرف نظر میکند. طبق این توافق، بریتانیا جزایر چاگوس را در اقدامی تاریخی به موریس تحویل میدهد. این شامل جزیره مرجانی استوایی دیهگو گارسیا است که توسط دولت ایالات متحده به عنوان پایگاه نظامی برای کشتیهای نیروی دریایی و هواپیماهای بمب افکن دوربرد خود استفاده میشود.
دیهگو گارسیا، که حدود ۱۶۰۰ کیلومتر از نزدیکترین خشکی فاصله دارد، یکی از دورافتادهترین جزایر دنیا است. هیچ پرواز تجاری به این جزیره انجام نمیشود و سفر دریایی به آن نیز آسان نیست - مجوزهای کشتیرانی تنها برای جزایر بیرونی مجمعالجزایر صادر میشود و آن هم صرفا برای عبور امن از اقیانوس هند. ورود به این جزیره نیازمند مجوزی است که تنها به افرادی داده میشود که با تاسیسات نظامی یا مقامات بریتانیایی ادارهکننده منطقه مرتبط باشند. روزنامهنگاران از دیرباز از ورود به این جزیره منع شدهاند.
چاگوسیها سالهاست که برای بازگشت به سرزمینشان مبارزه میکنند. موریس که در سال ۱۹۶۸ از بریتانیا استقلال یافت، ادعا میکرد که این جزایر متعلق به اوست و دادگاه عالی سازمان ملل در نظری مشورتی اعلام کرد که اداره این منطقه توسط بریتانیا «غیرقانونی» است و باید پایان یابد. این دادگاه اعلام کرده است که جزایر چاگوس باید به موریس تحویل داده شوند تا روند «استعمارزدایی» بریتانیا تکمیل شود. کلایو بالدوین، مشاور ارشد حقوقی دیدهبان حقوق بشر، میگوید: «جابجایی اجباری چاگوسیها توسط بریتانیا و آمریکا، آزار و اذیت آنها به دلایل نژادی و جلوگیری مداوم از بازگشت آنها به وطنشان، معادل جنایت علیه بشریت است.» «اینها جدیترین جنایاتی هستند که یک دولت میتواند مرتکب شود. این جنایت استعماری تا زمانی که آنها از بازگشت چاگوسیها به خانههایشان جلوگیری کنند، ادامه خواهد داشت.» دولت بریتانیا پیشتر اعلام کرده است که «هیچ شکی» درباره ادعای مالکیت خود بر این جزایر ندارد و این جزایر «از سال ۱۸۱۴ تحت حاکمیت بریتانیا بودهاند».
