امام صادق (ع) میفرمایند: الحیاءُ نورٌ جوهره صدر الایمان و تفسیره التثبت...«حیا، نوری است که جوهر آن، صدر و قوام ایمان است، و یک حالت بازدارندگی و خویشتن داری در برابر هر چیزی که با توحید و معرفت ناسازگاری داشته باشد، در انسان ایجاد میکند.» حیا در چشم تمام اعضاء بدن انسان وضعیت و موقعیت خاصی دارند ولی در این میان، چشم عضوی است که سرنوشت سعادت و شقاوت انسان بدست او سپرده شده است. حیا در گفتار حیا در گفتار، شخصیت و عیب و هنر افراد را جلوه گر میسازد. حیاء گوش حیا در شنیدن از ظرافت و لطافت بیشتری نسبت به حیای در گفتار برخوردار است.رعایت حیاء در گفتار و شنیدار میتواند بسیاری از آسیبهای اجتماعی و معضلات و چالشهای فراروی دنیای کنونی را حل کند. حیاء درخوابیدن انسان با حیا تمام حالات و اعمالش تحت الشعاع حیای اوست؛ بگونهای که در خوابیدن نیز حیا را رعایت میکند و پوششی روی خود میافکند. در انسانیت حیا را میتوان به عنوان پوشش آن برشمرد. انسان بدون حیا، جلوهای عریان، دریده و نازیبا دارد به وسیل حیاست که قامت انسان خلعتی زیبا مییابد. به همین جهت امام علی (ع) حیا را با تعبیر لباس و حجاب و پوشش، یاد میکند، میفرماید: «الحیاءُ لباسٌ سابِغٌ و حجابٌ مانِعٌ و سِترٌ عَنِ المَساوی وَاق» «حیا لباسی بلند و حجابی منعکننده و پوششی نگهدارنده از بدیهاست.» «أحسنُ ملابِسِ الدّینِ الحَیاء» ؛ «بهترین لباس دین، حیاست.» در روایت از رسول گرامی اسلام (ص) از حیا به عنوان لباس اسلام تعبیر شده است: «الإسلامُ عُریان فَلِباسُهُ الحَیاء» «اسلام، عریان است و حیا، لباس آن است.» شهید مطهری: کسی که زیبایی اندیشه دارد زیبایی ظاهر خود را به نمایش نمی گذارد . حيا، نگراني از زشتي و ترك ناپسنديهاست حيا، تغيير دروني و عامل بازدارندگي است حيا،نوري است كه به توقف آدمي در مرز گناه كمك ميكند حيا،برانگيزاننده حس ترك گناه و بازدارنده از انجام خطاست حيا،رشد آدمي است در مسير پرهيز از اشتباه و دوري از گناه حيا، ملكهاي است باوقار و استوار در تعيين راه و نماياندن چاه حيا،وادارنده انسان به كار نيك، سبب همه زيباييها و مسبب وفاي به عهد است حيا،نظارت آدمي بر خويشتن خويش است وقتي كرامت نفس و بزرگواري نباشد، حيا و عفت نيز جايي ندارد اگر كسي براي خود و آبروي خويش ارزش قائل باشد، حيا در وي نمود پيدا ميكند اگر حيا نباشد، ارزش و شخصيت، حرمت و كرامت، مردانگي و غيرت نيز معنا ندارد.
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز اميرالمومنين : السخا و الحياء افضل الخلق غرر الحكم : 156/2 ((بخشندگى و شرم ، برترين خوى هاست )) حياء: صفتى است نهادى در انسان ، برگرفته و متناسب با عزت و شرافت او، كه در برابر امورى كه به سبب پستى ، زشتى ، حقارت يا نقص ، منافات با حرمت و عزت او يا طرف مقابل دارد، حالت گرفتگى ، جمع شدن و عقب نشينى در نفس ايجاد مى كند حيا حالتى است در انسان ، برخاسته از شرافت ، عزت و عظمت و كمال سرشت او، كه حتى در حال غفلت و لاشعورى هم عمل مى كند حياء صاحب خود را از ارتكاب نقص ها و زشتى ها و بدى ها منع مى كند؛حريم و مرز و صيانت ايجاد مى كند؛ او را از اظهار و نمايش باز مى دارد و به پوشاندن متمايل مى سازد؛ وى را به تحمل آداب و اوصاف پسنديده خصوصاً در جمع وا مى دارد و تخلف از خوبى ها را براى او سخت و مايه ذلت و خوارى مى گردند. همانند يك صافى زشتى ها و نقص ها را به بيرون كنترل مى كند و موجبات ملامت و سرزنش و عيب گيرى را دور مى سازد حياء در نهاد آدمى ، نسبت به خوبى فضائل و بدى رذائل حساسيت ايجاد مى كند منكرات را در نزد او منفور و ناپسند و وى را بر كمالات و مظاهر آن ترغيب مى كند حياء باعث مى شود كه انسان حقوق و مرتبه هر كسى را رعايت كند و قدر هر صاحبت فضيلتى را بداند... اما اينها همه از آثار و نتايج حياء بحساب مى آيد
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز معنى و مفهوم شرم و حيا آخرين حدّ حياء اين است كه آدمى با همه وجود بداند كه خداوند از حال وى اطّلاع كامل دارد و همواره خود را تحت مراقبت كسى بداند كه يك لحظه در نهان و آشكار از معرض ديد او پنهان نمىباشد، و اگر بنده معتقد به اين باشد كه خدا او را مىبيند، و در عين حال گناه مىكند، حياء ندارد و به قدرت خدا جاهل است، و اگر معتقد باشد كه خداوند او را نمىبيند، كافر است.
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز روبرویی موسی و دختران شعیب قرآن کریم در داستان روبرویی و ملاقات حضرت موسی (علی نبینا و آله و علیه السلام) با دختران شعیب به مسلمانان درسهای متعددی را داده است از جمله: عدم اختلاط زن و مرد، نوع راه رفتن دو نامحرم با هم، سیاق سخن گفتن دو نامحرم که در آیات سوره قصص به آن اشاره شده است. «وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْیَنَ وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِّنَ النَّاسِ یَسْقُونَ وَوَجَدَ مِن دُونِهِمُ امْرَأتَیْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُکُمَا قَالَتَا لَا نَسْقِی حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَیْخٌ کَبِیرٌ» (قصص/23) و هنگامی که به چاه آب مدین رسید، گروهی از مردم را در آنجا دید که چهار پایان خود را سیراب میکنند. در کنار آنها دو زن دید که مراقب گوسفندان خویش هستند (و به چاه نزدیک نمیشوند). موسی به آنها گفت: کار شما چیست؟ (چرا گوسفندان خود را آب نمیدهید؟) گفتند: ما آنها را آب نمیدهیم تا چوپانها همگی خارج شوند و پدر ما مرد کهن سالی است. حضرت موسی(علیه السلام) با سختی فراوان و پس از چند روز مسافرت بدون توشه و امکانات، در حالی که پیشتر در نعمت و آسایش بود، به شهر مدین میرسد؛ شهری که از قلمرو مصر و حکومت فرعونیان خارج است. وی پس از ورود به شهر متوجه میشود گروهی از مردم برای آب دادن به گوسفندان خود اطراف چاه جمع شدهاند. در این میان، آنچه نظر ایشان را به خود جلب میکند، وجود دو خانم است که کمی دورتر از جمعیت ایستادهاند و علت عقبتر ایستادن آنها این است که نمیخواهند با چوپانان برخوردی داشته باشند. زنان با عفت، از اینکه در شلوغی مردان نامحرم قرار گیرند حیا ورزیده و مکان های عمومی در جامعه دینی باید محرم از نامحرم را تفکیک کند، اخیرا در خبرهایی شاهد جدایی واگن های زنانه از مردانه در ژاپن برای رفاه حال زنان هستیم. باید دانست این عفت نفس تمایلی درونی است که هر انسانی طبق فطرت خویش به آن گرایش دارد. با نامحرم مختصر سخن بگو ! در پاسخ به حضرت موسی(علیه السلام)، مختصر و مفید جواب داده و بدون تفصیل دادن کلام، میگویند: "گوسفندان را سیراب نمیکنیم تا چوپانان بروند و پدر ما پیرمرد است". مختصر گویی و افاده کامل در بیان نیز از خصوصیات دیگری است که محرم و نامحرم باید رعایت کنند موسی(علیه السلام) و دختران مؤمن مدینی به عنوان دو الگوی جوان برای پسران و دختران مؤمن، در قرآن آورده شده است. در ادامهی این ماجرا میآید که حضرت موسی(علیه السلام) با یکی از این دختران مؤمن ازدواج میکند. پس پاداش حیا، عفت، جوانمردی و غیرت ناموسی، دست یافتن به ازدواجی مبارک، زیبا و مناسب است خداوند متعال در توصیف یکی از آن دو دختر که به سمت موسی آمد، میفرماید: "تمشی علی استحیاء"؛ یعنی حرکت و راه رفتن او در کمال حیا و عفت بود. بنابراین، میتوان گفت یکی از صفتهای برگزیده و برجسته که خداوند متعال به دختران جوان عطا میکند، رعایت حیا و عفت هنگام حضور یافتن در اجتماع است.
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز احادیثی درباره ی حیا: امام على علیه السلام : اَلحَیاءُ مِفتاحُ كُلِّ الخَیرِ؛ حیا كلید همه خوبى هاست. رسول اكرم صلى الله علیه و آله : اَلحَیاءُ زینَةُ السلامِ؛ حیا زینت اسلام است. امام كاظم علیه السلام : اَلحَیاءُ مِنَ الیمانِ وَالیمانُ فِى الجَنَّةِ وَالبَذاءُ مِنَ الجَفاءِ وَالجَفاءُ فِى النّارِ؛ حیا از ایمان و ایمان در بهشت است و بدزبانى از بى مهرى و بدرفتارى است و بدرفتارى در جهنم است. امام صادق علیه السلام : اَلحَیاءُ عَلى وَجهَینِ فِمِنهُ ضَعفٌ وَمِنهُ قُوَّةٌ وَإسلامٌ وَإیمانٌ؛ حیا بر دو گونه است: یكى حیاى ضعف و ناتوانى و دیگرى حیاى قدرت و اسلام و ایمان. امام على علیه السلام : غایَةُ الحَیاءِ أن یَستَحیِىَ المَرءُ مِن نَفسِهِ؛ اوج حیا این است كه آدمى از خودش حیا كند. رسول اكرم صلى الله علیه و آله : اَلحَیاءُ عَشَرَةُ أَجزاءٍ فَتِسعَةٌ فِى النِّساءِ وَواحِدٌ فِى الرِّجالِ؛ حیا ده جز دارد، نه جزء آن در زنان است و یك جزء در مردان.
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز امام على علیه السلام : اَلحَیاءُ مِنَ اللّه یَمحو كَثیرا مِنَ الخَطایا؛ حیا از خدا بسیارى از گناهان را پاك مى كند. امام باقر علیه السلام : فى قَولِهِ «قُولُوا لِلنّاسِ حُسنا» قال: قُولوا لِلنّاسِ أحسَنَ مَا تُحبّونَ أن یُقالَ لَكُم، فَاِنَّ اللّه عزَّوَجلَّ یُبغِضُ اللَّعّانَ السَّبّابَ الطَّعّانَ عَلىَ المُؤمِنین، اَلفاحِشَ المُتَفَّحِشَ السّائَلَ المُلحِفَ، وَ یُحِبُّ الحَیّى الحَلیمَ اَ لعفیفَ المُتعَفِّـفَ؛ درباره این گفته خداوند كه «با مردم به زبان خوش سخن بگویید» فرمود: بهترین سخنى كه دوست دارید مردم به شما بگویند، به آنها بگویید، چرا كه خداوند، لعنت كننده، دشنام دهند، زخم زبان زن بر مؤمنان، زشت گفتار، بدزبان و گداى سمج را دشمن مى دارد و با حیا و بردبار و عفیفِ پارسا را دوست دارد.
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز امام صادق(ع)فرمود:حیاازایمان است وایمان دربهشت است. حیاوایمان،همسایه ی دیواربه دیوارهم اند این ارتباط،برخاسته ازنسبت میان انسان وخداست درک کوچک وبی مقدارانسان دربرابربزرگی وتوانایی خداوندونقص وخطاکاری خوددرپیشگاه کمال وحکمت الهی و...،انسان مؤمن رادرحالتی ازفروتنی همراه باتکریم جایگاه الهی قرارمی دهد.گذشته ازاین،درک حضورهمیشگی ونظارت پیوسته ی خداوندنیزبرای انسان مؤمن درس آموزحیااست چنین انسانی همواره به یادداردکه درپیشگاه الهی ودرگستره ی بی پایان علم قرارداردوهیچ راه فراری ندارد ازاین رو،حیامیوه ی ایمان است وبه عکس،بی حیایی وبی شرمی،فرزندشوم غفلت ازخدااست. انسان مؤمن،بادرک حضورخدادرتمامی لحظات زندگی وشناخت هیبت وعظمت وجودی اودرکنارلطف واحساس بی پایانش،بدون هیچ ترس وطمع،ازتصمیم جان وژرفای دل،حرمت وجلال الهی راپاس می دارد.این همه به کرامت نفس شخص حیاکننده بازمی گردد،که هرگزحاضرنیست تصویرناخوشایندی ازاودرذهن مردم وپیشگاه الهی نقش بندد.وبه راستی که برای چنین انسانی تنهاسایه ی امن رحمت الهی وپیشگاه رضایت ورضوان اوشایسته خواهد بود.
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز حدود شرعی حجاب آقایان! براساس احکام شرعی یکی از حجاب های مهم مردان حجاب ایشان در زمینه نگاه کردن است مردان بایستی غضّ بصر داشته باشند این بدان معناست که چشم های خود را فرو افتاده نگاه دارند بر این اساس احکام نگاه کردن دارای ظرافت های خاص است نگاه به نامحرمان در مورد نگاه به غیر محارم، اگر با قصد لذت باشد به طور کلی حرام است ولی اگر بدون قصد لذت باشد تنها به دست ها و صورت اشکالی ندارد و به غیر از دست ها و صورت نیز حرام است. براین اساس نگاه کردن آقایان حتی به دست ها و صورت نامحرمان اگر با قصد لذت باشد نیز حرام است. در مورد حجاب آقایان در باب نگاه کردن باید توجه شود که نگاه شهوت آمیز و با قصد لذت چه به هم جنس و چه غیر هم جنس و چه محرم و چه نامحرم از نظر شرعی حرام است و تنها در مورد همسران شرعی نگاه با قصد لذت مانعی ندارد و حلال شمرده شده است. بر این اساس نگاه شهوت آمیز مردان به یکدیگر نیز همانند نگاه شهوت آمیز به زنان چه محارم و چه نامحرمان حرام می باشد! در مورد حجاب آقایان در باب نگاه کردن باید توجه شود که نگاه شهوت آمیز و با قصد لذت چه به هم جنس و چه غیر هم جنس و چه محرم و چه نامحرم از نظر شرعی حرام است و تنها در مورد همسران شرعی نگاه با قصد لذت مانعی ندارد و حلال شمرده شده است. بر این اساس نگاه شهوت آمیز مردان به یکدیگر نیز همانند نگاه شهوت آمیز به زنان چه محارم و چه نامحرمان حرام می باشد!
پاسخ : حیا...گوهری ممتاز فرهنگ سازی حجاب برای کودکمان تو تابستون امسال با اون گرمای خفه کننده اش توی اتوبوس نشسته بودم. یه دختر کوچولوی 8-9 ساله هم به خاطر نبود جا دور از مامانش نشسته بود رو صندلی ته اتوبوس.دختر کوچولو روسری اش رو خیلی زیبا با رعایت حجاب همراه چادر عربی سرش کرده بود. خانوم بدحجابی که پیش دختر کوچولو نشسته بود و خودشو باد میزد با افسوس گفت: (توی این گرما اینا چیه پوشیدی؟از دست اجبار این مامان باباهای خشک مقدس... تو گرمت نمیشه بچه؟) همون لحظه اتوبوس ایستاد و باید پیاده میشدیم. دختر کوچولو گره ی روسری اش رو سفت تر کرد و محکم و با اقتدار گفت: (چرا گرممه... ولی آتیش جهنم از تابستون امسال خیلی خیلی گرم تره...) دختر کوچولو پیاده شد و اون خانم بدحجاب سخت به فکر فرو رفت..
