سوال هایی پیرامون ظهور حضرت مهدی (علیه السلام)

سوال هایی پیرامون ظهور حضرت مهدی (علیه السلام) تسخیر جهان با یاران اندك چگونه ممكن است ؟ چگونه حضرت مهدی با 313 نفر بر حدود شش ملیارد انسان عالم پیروز می شود ؟ آیا این همه انسانها از آداب و سنن و اخلاقشان دست بر می دارند ؟ آیا غلبه آن حضرت به طور اعجاز و خرق عادت است یا آن كه با ملاحظه اسباب و علل وعوامل ظاهری نیز غلبه و پیروزی آن جناب ممكن است ؟ پاسخ: بر حسب روایات وارده تعداد نیروهای حضرت منحصر در 313 نفر نیست ، بلكه آنان یاران مخصوص حضرت هستند و تا نیروهای حضرت به ده هزار نفر نرسد، آغاز به جنگ نخواهد كرد11 و علی الدوام به تعداد نیروهای حضرت افزوده خواهد شد . اما غلبه حضرت بر عالم هم ممكن است از طریق اعجاز باشد و هم ممكن است از طریق عاید صورت گیرد و هم ممكن است به هر دو طریق باشد . چنانكه برای پیامبر (علیه السلام) این چنین بود . اما از طریق اعجاز حصول چنین غلبه مطلقی برای آن حضرت طبق خواست خدای سبحان امری ممكن ومعقول است و با وعده های صریح و بشارتهای حتمی كه در قرآن مجید آمده بدون شبهه حاصل خواهد شد . خداوند بنابر مصداق «كم من فئه قلیله غلبت فئه كثیره باذن الله »12 ، آن حضرت و یاران محدودش را كه از بندگان شایسته خدا هستند بر تمام ملل غالب و حاكم كرده و او را وارث زمین قرار خواهد داد . اما از طریق علل و اسباب عادی و ظاهری هم حصول چنین فتح و غلبه ای و تشكیل آن حكومت واحد جهانی ممكن و عملی خواهد بود ، زیرا آن حضرت در موقعی ظهور می كند كه اوضاع و احوال اجتماعی ، اخلاقی و سیاسی كاملاً مساعد باشد . درآن موقع ، همه ملل از مدنیت معنوی و اخلاقی محروم و دشمنی و كینه توزی و ظلم و تجاوز همه را نسبت به یكدیگر بدبین و از هم جدا ساخته و اتحاد و وحدت و همفكری و همكاری به كلی از میان بشر رخت بربسته و از اینكه كسی بتواند بدون امدادهای غیبی جامعه را رهبری كند ، مأیوس می شوند . خلاصه همه با هم در مبارزه و جنگ علیه یكدیگر و همه ازوضع موجود ناراضی اند و از مكتبهای مختلف كه عرضه می شود ناامید بوده و منتظر تغییر رژیم و انقلاب و عوض شدن اوضاع و كنار رفتن زمامداران خدا نشناس و برداشته شدن مرزها و القای تجزیه ها و تقسیمها هستند . در چنین شرایطی حضرت مهدی (علیه السلام) و اصحابش با نیروی ایمان و اخلاق حسنه و با نجات بخش ترین برنامه های عمرانی و اقتصادی و عدالت اجتماعی برای انقلاب و دعوت به قرآن و اسلام ، قدم به میدان می گذارند و آن نهضت الهی و دعوت روحانی را شروع می كنند . معلوم است كه این جمعیت با آن برنامه ها و وضع كار ، در آن دنیای پرآشوب و غرق در توفان گرفتاریها و فشارها ، دلها را به خود متوجه كرده و فاتح و پیروز وموفق می شوند و هیچ نیرویی نمی تواند در برابر آنها مقاومت كند . چنانكه در صدر اسلام هنگام ظهور حضرت محمد (صل الله علیه و اله) نیز وضع این چنین بود ومردم خسته از آداب و رسوم غلط و به ستون آمده از ستم اربابان و ملوك با شنیدن صدای حق و عدالت لبیك گویان تسلیم شدند و اسلام در كمترین زمان ممكن كسرای ایران و قیصر روم را درهم كوبید . به هر حال ، وضع امام عصر نیز این چنین است ؛ یعنی اغلب مردم با اراده و اختیار خود و با درك و شعوری كه دارند به حقانیت حضرت پی می برند و تسلیم او می شوند ، لذا پیروزی بر عالمیان هم از لحاظ عادی و طبیعی و هم از لحاظ غیر مادی و اعجاز میسر است و منعی ندارد . منظور از آیین جدید چیست كه در روایات وارد شده است وقتی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) ظهور كرد ، به امر جدید می آید و دستوراتش جدید است و كتاب جدید و سنت جدید دارد؟ مگر او پیامبر است كه آیین جدید دارد آیا دستورات او ناسخ دستور پیامبر است ؟ پاسخ: در مورد دستورات و*آیین حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) دو دسته روایات وارد شده است : یك دسته منشأ پیدایش این فكر شده كه حضرت دارای آیین جدیدی است ، لذا مناسب این است كه نخست به این دسته از روایات اشاره كنیم ، سپس به دیگر از روایات می پردازیم . ابتدا به این پرسش پاسخ می*گوییم: دسته اول ، روایاتی است كه منشأ توهم دین جدید شده است و آنها عبارتند از : 1-*از امام صادق (علیه السلام) از سیره حضرت مهدی (علیه السلام) سوال شد ، حضرت فرمود :« یصنع ما صنع رسول الله ، یهدم ما كان قبله كما هدم رسول الله امر الجاهلیه و یستأنف الاسلام جدیداً13 ؛ همان كاری را كه رسول خدا (صل الله علیه و اله) انجام داد ، مهدی انجام می دهد . بد عتهای موجود را خراب می كند ، چنانكه رسول خدا (صل الله علیه و اله) اساس جاهلیت را منهدم نمود، آنگاه اسلام را از نو بنا می كند ». 2-* شخصی به نام ابو خدیجه از حضرت صادق (علیه السلام) نقل می كند كه حضرت فرمود :« اذا خرج القائم جاء بامر جدید كما دعا رسول الله فی بدء الاسلام الی امر جدید14 ؛ هنگامی كه قائم ظهور كرد با امرجدید خواهد آمد ، چنانكه رسول خدا در آغاز اسلام مردم را به امر جدید دعوت می كرد ». 3-* در حدیثی دیگر امام صادق (علیه السلام) فرمود :« اذا خرج القائم یقوم بامر جدید وكتاب جدید و سنه جدید و قضا جدید ...15 ؛ هنگامی كه قائم ظهور كند با امر جدید و كتاب و رفتار وقضاوت جدید ظهور می نماید ...» روایات دیگری كه با این نوع روایات هماهنگ هستند از آنها استفاده می شود كه حضرت مهدی (علیه السلام) با دین جدید می آید ، در حالی كه این چنین نیست و حضرت مروج دین جدش پیامبر اسلام است . كه روایات دسته دوم دال بر آن است كه ذیلاً به آنها اشاره می شود : 1-* ابو سعید خدری از رسول خدا (صل الله علیه و اله) روایت می كند كه حضرت فرمود : « یخرج رجل من اهلبیتی و یعمل بسنتی 16؛ یكی از اهل بیت من قیام می كند و به سنت و روش من عمل می كند ». 2- قال رسول الله (صل الله علیه و اله) : القائم من ولدی اسمه اسمی و كنیته كنیتی و شمائله شمائلی و سنته سنتی یقیم الناس علی طاعتی و شریعتی و یدعوهم الی كتاب ربی17 ؛ پیامبر (صل الله علیه و اله) فرمود : قائم از فرزندان من ، همنام و هم كنیه من است ، شمایل و رفتارش ، شمایل و رفتار من است و مردم را به اطلاعت من و دین من وادار می نماید و به قرآن دعوتشان می كند ». 3-* رسول خدا در ضمن حدیثی دیگر فرمود : «و ان الثانی عشر من ولدی یغیب حتی لا یری و یاتی علی امین بزمن لا یبقی من الاسلام الا اسمه و لا یبقی من القرآن الا اسمه فحینئذ یأذن الله تبارك و تعالی بالخروج فیظهر الله الاسلام به ویجدده18 ؛ دوازدهمی از فرزندانم به طوری غایب می شود كه اصلاً دیده نمی شود .زمانی خواهد آمد كه از اسلام جز اسمی و از قرآن جز رسم و اثری باقی نمی ماند ، در آن هنگام خدا به وی اجازه نهضت می دهد و به وسیله او اسلام راتقویت كرده ، تجدیدش میكند ». چنانكه ملاحظه می فرمایید این احادیث بالصراحه دلالت دارند بر اینكه برنامه امام زمان و رفتارش ترویج و بسط اسلام و تحدید عظمت قرآن است و به منظور اجرای سنتهای پیامبر مقاتله می كند . بنابراین ، اگر اجمالی در احادیث دسته اول وجود داشت با توضیحاتی كه در این احادیث آمده است برطرف می شود . در مجموع باید احادیث را به گونه ای تفسیر كرد كه رفع شبهه شود بدین بیان كه در درزمان غیبت ، بدعتهایی در دین گذاشته می شود و احكامی از اسلام و قرآن بر طبق میل مردم تأویل و تفسیر می شود و بسیاری از حدود و احكام چنان فراموش می شوند كه گویا اصلاًُ از اسلام نبودند . وقتی كه مهدی (عجل الله تعالی فرجه) ظور كرد ، بدعتها را ابطال می كند و احكام خدا را به همان گونه ای كه صادر شده بود ، ظاهر می سازد . حدود اسلامی را بدون سهل انگاری اجرا می كند و معلوم است كه برای مردم چنین برنامه ای تازگی دارد . امام صادق (علیه السلام) می فرماید : « اذا قام القائم سار بسیره رسول الله الا انه یبین اثار محمد19 ؛ .وقتی قائم قیام كرد به سیره رسول خدا (صل الله علیه و اله) رفتار می كند ، لكن آثار محمد را تفسیر و بیان می كند ». به هر حال ، مردمی كه اركان و اصول مسلمه اسلام را رها كرده و تنها به برخی ظواهر آن اكتفا كرده اند ، از اسلام جز نماز و روزه واجتناب از نجاسات چیزی نمی دانند ، آن هم بعضیها دین را در مسجد محصور كرده و حقیقت آن در اعمال و حركاتشان نفوذ ندارد . در كوچه و بازار و خانه اثری از اسلام نیست ، اخلاقیات و دستورات اجتماعی را ابداً از اسلام محسوب نمی دانند ، صفات زشت در نظرشان اهمیت ندارد و به بهانه اینكه واجبات و محرمات اختلافی هستند از زیر بار آنها شانه خالی می كنند محرمات الهی را با حیله های گوناگون و تأویلات صوری جایز می شمارند ، از ادای حقوق واجبه خود داری می نمایند ، به دلخواه خود احكام دین را تأویل می كنند ، از قرآن فقط به قرائت ، تجوید و احترامات صوری را اكتفا می نمایند . اگر امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) ظاهر شود و به آنان بگوید : شما از حقیقت و گوهر دین به دور افتادید و آیات قرآن و احادیث پیامبر را برخلاف واقع تفسیر و تأویل كرده اید ، چرا حقیقت نورانی قرآن و اسلام را رها كرده اید و به بعضی از ظواهرش قناعت كرده اید ؟ شما اعمال و رفتارتان را با دین تطبیق نكرده اید ، بلكه احكام دین را با دنیای خودتان توجیه نموده ، سازش داده اید و امام حسین (علیه السلام) تنها برای گریه كشته نشد و چرا هدف جدم را پایمال كرده اید ؟ دستورات اخلاقی و اجتماعی را باید از اركان اسلام بدانید و جزء برنامه عملی خویش قرار دهید و اسلام را درمساجد محصور نكنید و با حیله ها از زیر بار احكام خدا شانه خالی نكنید ، وظیفه امر به معروف و نهی ازمنكر را انجام دهید و فلان بدعت و فلان و فلان ... را از اسلام بیرون كنید . قطعاً چنین دین و برنامه ای بر ایشان تازگی داشته و از آن وحشت می كنند و اساساً اسلامش نمی دانند ، زیرا تاكنون اسلام را جور دیگر تصور كرده بودند . آنان می پنداشتند ترقی و عظمت اسلام در تزئین مساجد ومناره ها بلند است ، اگر امام بفرماید عظمت اسلام به عمل صالح و راستی و درستی وامنت ووفای به عهد واجتناب از حرام است ، برای شان تازگی دارد ، آنها گمان می كردند وقتی امام زمان (علیه السلام) آمد تمام اعمال مسلمین را تصحیح می كند و به اتفاق آنان در گوشه مسجد مشغول عبادت می شود، اما اگر مشاهده كننده كه از شمشیر امام زمان خون می چكد و مردم را به سوی جهاد و امر به معروف ونهی از منكر دعوت می كند و نمازگزاران ستم پیشه را به قتل می رساند و مانع الزكوه را گردن می زند ... برایشان تازگی دارد و جدید است ، این است معنای آیین جدید نه آنكه او دین جدید بیاورد ، بلكه دین محمد (صل الله علیه و آله) را به گونه ای كه تاكنون نبود تفسیر وتبیین می كند . پی*نوشت*ها: 11.منتخب الاثر ، ص475و476. 12.بقره(2) ، آیه 249. 13.بحار ، ج52، ص 352. 14.اثبات الهدی ، ج7، ص110. 15.همان ، ص 83. 16.بحار ، ج51 ، ص82. 17.اثبات الهدی ، ج7 ، ص52. 18.منتخب الاثر ، ص98. 19.بحار ، ج52، ص347. www. mouood.org