چالش " مومو" تا کنون ۲ قربانی در ایران گرفت

چالش " مومو" تا کنون ۲ قربانی در ایران گرفت
​

«دانش آموز ۱۱ ساله خوزستانی تحت تاثیر چالش «مومو» جان خود را گرفت». خبر کوتاه بود اما تلخ و ترسناک. قرار بود تکنولوژی به آرامش جان بشر تبدیل شود اما ظاهرا با سود جویی برخی به بلایی برای جان افراد ناآگاه تبدیل شده و حتی تا جایی پا گذاشته که جان افراد را هم می گیرد. گاهی می شنویم که چالش هایی محیط شبکه های اجتماعی را پُر کرده و افرادی که در این شبکه ها قرار دارند را تحت تاثیر قرار می دهد تا اینجا مشکلی وجود ندارد و حتی می توانیم بگوییم اتفاقا سرگرم کننده هم هست مانند وقتی که عکس حال و ۱۰ سال گذشته خود را استوری می کنند، درب قوطی را با پا باز می کنند، سطل آب یخ روی سر هم خالی می کنند، عکس بدون آرایش یا عکس کارت ملی خود را پُست می کنند و... اما زمانی که این چالش ها افراد کم سن و سال را هدف بگیرد نگران کننده است و باید نگران شویم چون بازی کردن با روحیات بزرگسالان درمقایسه با کودکان فرق دارد و گاهی به قیمت گرفته شدن جان آن ها تمام می شود.

بعد از چالش نهنگ آبی که چند سال گذشته نوجوانان را تحت تاثیر قرار داد و به نوعی با مسخ کردن آنها را تشویق به گرفتن جان خود می کرد، در تحولی نوین جای خود را به زشت سیرت و صورتی به نام «مومو» داده است.

«مومو» همان عروسک ژاپنی است که ابتدا با حسابی به همین نام در صفحه اینستاگرام، فیسبوک و یوتیوب ثبت شد و پس از مدتی به عنوان یک بازی چالش برانگیز برای خودکشی رایج شده و مورد توجه کاربران قرار گرفت اما متاسفانه چند روزی است که در ایران رواج پیدا کرده و تاکنون ۲ قربانی به جای گذاشته است.

momo در برنامه واتس آپ با شماره ای ناشناس شما را به چالشی دعوت می کند تا در نهایت شما به «مومو» پیامی ارسال کنید. در مرحله بعد و پس از ارسال پیام از طرف شما، تصاویر ترسناک و پیام های خشونت آمیزی از طرف کاربر ناشناس برای شما ارسال می شود و به انواع مختلف شما را به خشونت طلبی و گرایش به هیجانی کاذب و در نهایت به خودکشی تشویق می کند.

برخی از کارشناسان حوزه نرم افزاری، این چالش را حقه ای برای سرقت اطلاعات کاربران عنوان کرده اند و برخی دیگر نیز آن را یک چالش بیمارگونه، همچون نهنگ آبی، نامیده اند که قصد آن گرفتن جان نوجوانان است اما هرچه باشد اکنون نوجوانان ایرانی درخطر هستند و باید به خانواده آنها اطلاع رسانی شود تا در دام مومو نیافتند.

هرچند در صفحات اینستاگرام و کانال های تلگرامی یک عده ای شروع به جک ساختن کردند و با انتشار عکس ها و ویدئوهای مختلف مومو را به مسخره گذاشتند و می گویند «ما را از چه می ترسانی؟» و حتی بازار چاپ عکس مومو روی ماگ، تی شرت و... داغ شده اما ماجرا جدی است به گونه ای که پلیس فتا ورود کرده و به خانواده ها هشدار داده است چرا که این روزها به دلیل آموزش مجازی، به اجبار دست هر کودک و نوجوانی گوشی و تبلت دیده می شود و از آنجایی که آنها ناآگاه هستند ممکن است در دام مومو افتاده و سرگرم شدن با این چالش، به قیمت جان آنها تمام شود.

رسیدگی به «مومو» در دستور کار پلیس فتا قرار گرفته است/خانواده ها و مدارس با شماره اعلام شده تماس بگیرند

سرهنگ علی محمد رجبی، رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا ناجا با اشاره به رواج چالش مومو گفت: طی روزهای اخیر شاهد مطرح شدن چالش مومو در سطح برخی استان های کشور به خصوص استان های جنوبی بوده ایم و برخی کاربران که بیشتر آنها دانش آموز بوده اند پیام هایی حاوی محتوا و تصاویر مومو دریافت کرده اند که دریافت پیام ها و کلیپ های چالش مومو بیشتر از طریق اپلیکیشن واتس اپ صورت گرفته است.

او افزود: رسیدگی به ارسال پیام ها و کلیپ های موسوم به مومو به صورت ویژه در دستور کار پلیس فتا قرار گرفته و به زودی افراد داخلی که هدف شان اذیت و آزار دانش آموزان بوده است، گرفتار قانون می شوند.

رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا ناجا با درخواستی از والدین تصریح کرد: در صورت برخورد فرزندشان با محتوای مومو با آنها صحبت کرده و نگرانی آنها را کاهش دهند چراکه والدین درک بهتری نسبت به تهدیدات فضای مجازی و شبکه های اجتماعی دارند.


سرهنگ رجبی موج جدید مزاحمت های موسوم به مومو را ناشی از افزایش حضور دانش آموزان در بستر اینترنت دانست و افزود: پلیس فتا پیش تر در خصوص خطرات احتمالی استفاده مدارس از واتس اپ هشدار داده بود اما متاسفانه همچنان شاهدیم که کلاس های مجازی به جای برنامه شاد در واتس اپ تشکیل می شود و والدین مجبور هستند اینترنت بدون محدودیت را در بستر یک پیام رسان خارجی در اختیار فرزند خود قرار دهند و همین موضوع زمینه این گونه مشکلات را فراهم کرده است.

او با درخواست از والدین و معلمان گفت: به هیچ وجه دانش آموزان را به استفاده از پیام رسان های خارجی برای آموزش مجازی هدایت نکنند و مراقبت های لازم را انجام دهند و در صورتی که به هر دلیل نیاز به استفاده از بستری دیگر غیر از برنامه شاد بود از پیام رسان های داخلی استفاده کنند.

رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا ناجا تاکید کرد: خانواده ها و مدارس هرگونه مشکل و موارد مشکوک در فضای مجازی را با سایت پلیس فتا به نشانی www.cyberpolice.ir یا شماره تماس ۰۹۶۳۸۰ در میان بگذارند.

مومو، بازی رایانه ای نیست
سید محمدعلی سید حسینی، معاون بنیاد ملی بازی های رایانه ای با اشاره به اخباری که این روزها در شبکه های مجازی در خصوص چالش مومو منتشر شده، گفت: چالش هایی مانند نهنگ آبی و مومو، چالش هایی تحت شبکه های اجتماعی است و بازی رایانه ای محسوب نمی شوند.

او با اشاره به ویژگی های بازی های رایانه ای افزود: بازی های رایانه ای دارای ویژگی هایی از قبیل سرگرم کنندگی و داوطلبانه بودن هستند. بازی ها در تمام طول مدت انجام، فعالیتی داوطلبانه هستند و کسی شما را مجبور به انجام کاری نمی کند.

او تصریح کرد: چالش های خطرناک بروز یافته در شبکه های اجتماعی، اپراتورهای واقعی دارد که این اپراتورها، چالش را هدایت می کنند و یکسری ماموریت ها را به مخاطب می دهند که از سطح مقدماتی شروع می شود و تا پیشرفته ادامه خواهد داشت.

معاون بنیاد ملی بازی های رایانه ای ادامه داد: معمولا این چالش ها روانشناختی است و پایه آن مبتنی بر خلاهای روانشناختی در افراد بوده و روی نقطه ضعف های روانی افراد دست می گذارند. برای اینکه این افراد ثابت کنند چنین نقطه ضعف هایی ندارند داخل این چالش ها می شوند.

سید حسینی تصریح کرد: این چالش ها مبتنی بر زمینه های روانشناختی هستند و افراد در ابتدا به قصد ماجراجویی وارد چالش شده و سپس از سوی فرد طراح چالش هدایت می شوند. بدین ترتیب برخی از فعالیت ها، متمرکز بر آسیب جسمانی به خود است و فرد باید مرحله به مرحله مستندات این آسیب رساندن را برای طراح چالش ارسال کند و تائید آن را از او بگیرد. از یک مرحله به بعد آنقدر فرد پیشرفت کرده که دیگر نمی تواند به حالت قبل از شروع چالش بازگردد و سعی می کند چالش را تمام کند.

او ادامه داد: اگر افرادی در این فرآیند منصرف شوند احتمالا طراح بازی با توجه به مدارک و مستندات و اطلاعات خصوصی فرد، او را تهدید به ادامه چالش می کند و سعی می کند به تدریج چالش را عمیق تر کند.

سید حسینی گفت: به تدریج آسیب به فرد وارد می شود و مخاطب متوجه نخواهد شد چه بلایی بر سرش می آید. در اکثر موارد ادامه چالش ها، به خودکشی منجر می شود و طی این مراحل، نگرش مخاطب نسبت به زندگی و وضعیت روانی اش متفاوت خواهد شد و هر کاری برایش قابل انجام می شود.

معاون بنیاد ملی بازی های رایانه ای با اشاره به ویژگی بازی های رایانه ای گفت: سه بستر برای بازی های ویدئویی وجود دارد که شامل کنسول بازی، کامپیوتر و موبایل می شود. همه این موارد قابل نظارت است و از سوی معاونت نظارت بنیاد ملی بازی های رایانه ای به صورت مستمر مورد بررسی قرار می گیرد. و در صورت مشاهده مواردی از محتوای آسیب زننده شدید از انتشار آن جلوگیری به عمل می آید.

سید حسینی با اشاره به تفاوت بازی های رایانه ای با چالش ها اظهار کرد: در چالش ها طراحان، ناشناس می مانند و به صورت معماگونه و مبهم با مخاطب ارتباط برقرار می کنند. مثلا به این شکل که فرد در گروهی در یک پیام رسان اضافه می شود سپس فرد ناشناسی به او پیام می دهد و در مراحل اولیه به او ماموریت هایی می دهد و برای انجام مراحل بالاتر به شخص دیگری متصل می شود و این روند سبب می شوند طراحان و راهبران اینگونه چالش ها شناسایی نشوند.

معاون بنیاد ملی بازی های رایانه ای معتقد است راهبری این چالش ها عموما خارج از کشور است.

سید حسینی عنوان کرد: مثلا خواستگاه نهنگ آبی روسیه و اروپای شرقی بوده است. در خصوص نهنگ آبی یک دانشجو روانشناسی فعالیت داشت و از دانشش برای آسیب به دیگران استفاده کرده که دارای انگیزه های روانی هم بوده است. مومو هم وضعیت مشابهی دارد.

معاون بنیاد ملی بازی های رایانه ای در ادامه بیان کرد: انگیزه طراحان این چالش ها بیشتر متمرکز بر مسائل روانشناختی است. ممکن است افراد قصد آسیب به دیگران داشته باشند و اختلال روانی داشته باشند اما برای آسیب به دیگران، آن را در قالب منشی خاص با طی مراحلی سخت می آمیزند.

او در پاسخ به این سوال که چگونه بفهمیم بازی هایی که فرزندانمان انجام می دهند اثرات منفی دارد یا نه، اظهار کرد: چالش های شبکه های اجتماعی از قبیل مومو، بازی نیستند. ممکن است از بستر بازی ها به گاها برای ارتباط بین افراد استفاده شود ولی اینگونه نیست که در اندازه این چالش ها خطرناک باشند.

او افزود: اصلا در کشورهای مختلف بازی هایی که بخواهند آسیب جسمانی به کاربران وارد کنند اجازه انتشار نمی یابند، در ایران هم مقررات سختگیرانه تری در حمایت از کاربران وجود دارد و بنیاد همه این بازی ها را بررسی کرده و مجوز انتشار آنها را صادر می کند.

معاون بنیاد ملی بازی های رایانه ای در پاسخ به این سوال که چه توصیه ای به والدین و مصرف کنندگان بازی های رایانه ای دارید، گفت: تنها توصیه ای که به خانواده ها می شود این است که بازی ها را با توجه به رده سنی که بنیاد برایشان تعیین می کند، استفاده و آن ها را از طریق فروشگاه های توزیع فیزیکی و دیجیتال مجاز دریافت کنند.

سید حسینی با تاکید بر اینکه باید به رده بندی سنی توجه کرد تا شرایط استفاده امن برای افراد ایجاد شود، افزود: والدین به صورت کلی توجه کنند که هر گونه ارتباط مشکوک و یا تغییر رفتاری که بر اثر استفاده از محصولات فرهنگی در فرزندان رخ می دهد و با آن مواجه می شوند، زنگ خطری می تواند باشد و باید پیگیری کنند تا بفهمند که این تغییر ناگهانی ناشی از چیست؟



او با اشاره به ایام کرونا گفت: این ایام نیازمند نظارت و راهبری بیشتر والدین بر فعالیت های مجازی فرزندان است. اگرچه مصرف بازی ها محدود به کودکان و نوجوانان نمی شود و طبق پیمایش دوسالانه بنیاد، میانگین سنی افرادی که در ایران بازی می کنند ۲۲ سال است ولی کودکان و نوجوانان بیشتر از بقیه سنین در معرض خطر هستند. ضمنا والدین می توانند برای اطلاع از محتوای بازی های رایانه ای و رده سنی آن به سایت esra.ircg.ir مراجعه کنند.

جمع آوری بازی های غیرمجاز ممکن نیست
مهدی صرامی، مدیرعامل مجمع فعالان فضای مجازی با اشاره به دلیل ترویج به یکباره بازی ها و چالش ها در فضای مجازی رواج پیدا می کنند، گفت: پژوهش ها نشان می دهد درصد بالایی از نوجوانان و جوانان از اینترنت برای فعالیت هایی مانند دوست یابی، بازی و ارتباط با یکدیگر استفاده می کنند و محیط جذاب و به ظاهر صمیمانه سایت های اینترنتی باعث می شود که کاربران بدون آن که گذر زمان را حس کنند در آنها فعالیت داشته باشند و برنامه های سایت را لذت بخش تر از ارتباط با والدین خود بدانند بنابراین در نتیجه این عمل ارتباطات، رفتار و زندگی اجتماعی آنها با اختلال روبرو می شود.

او افزود: با فراگیر شدن اینترنت و دسترسی بیشتر افراد به آن، جامعه با ابعاد مختلف این مقوله روبرو است که از جمله می توان به چالش های اینترنتی اشاره کرد که می تواند باعث تقویت خلاقیت افراد شوند زیرا این چالش ها بازی هایی هستند که در آنها فرد با کمک ذهن خود می تواند مسائل مطرح شده در آنها را حل کند.

مدیرعامل مجمع فعالان فضای مجازی ادامه داد: اما باید دانست برخی از این چالش ها فرد را مجبور به تخریب، کشتن، از میان بردن و سرکوب می کند برای مثال از بازی هایی که در این گروه قرار می گیرند، می توان به بازی های جنگی اشاره کرد که باعث می شود افرادی که به این بازی ها می پردازند، خشن، پرخاشگر، ضد اجتماع، قانون شکن، ناهنجار و عصبی شوند.

صرامی تصریح کرد: متاسفانه این تفریح های رایانه ای به عنوان سرگرمی در جامعه رواج پیدا کرده و از درون آنها چالش های خطرناکی به وجودآمده است که بیشتر قشر نوجوان را به خود جذب می کند چون این گروه سنی قدرت تصمیم گیری مناسبی ندارند.

او با اشاره به آسیب هایی که این چالش ها برای نوجوانان به همراه دارند، گفت: برخی از بازی های رایانه ای با هدف نفوذ میان نوجوانان و جوانان برای هدایت آنان به طرف مسیرهای مشخص ساخته می شوند که الگوهای رفتاری متفاوت با فرهنگ های رسمی کشور را به وجود می آورند و کاربران و گروه های خاص را سازماندهی می کنند.

صرامی افزود: بازی های اینترنتی برای بیشترین سرعت و کمترین کنترل طراحی شده اند بنابراین کنترل حوزه اخلاق در آن دشوار است و رفتار کاربران را به گونه ای جهت دهی می کنند که از آنها در حمله به دیگران بهره ببرند همچنین محتوای ناشایست و مستهجن برخی برنامه ها از دیگر معضل های فضای مجازی به شمار می رود که نوجوانان و جوانان را گرفتار می کند.

مدیرعامل مجمع فعالان فضای مجازی درمورد چگونگی به دام انداختن نوجوانان توسط چالش ها گفت: بازی های اینترنتی در مرحله های مختلف افراد را با چالش هایی روبرو می سازند و ناگزیر به پذیرفتن این موارد می کنند گاهی اوقات در این بازی ها، مرگ و خودکشی بالاترین امتیاز را به خود اختصاص می دهد و وقتی فکر نوجوان و جوان درگیر این چالش ها می شود، مجبور به انجام دادن آخرین مرحله خواهد بود زیرا در صورت نپذیرفتن از گروه طرد و صفت های ناشایستی همچون ترسو و ضعیف بودن به آنان اطلاق می شود که این برای این قشر بسیار اهمیت دارد.

صرامی ادامه داد: دوری از خانواده، پیدا کردن همسالان همفکر، ضعف در درس و منزوی شدن از دیگر آسیب های این گونه بازی های رایانه ای به شمار می رود.

او با اشاره به وظیفه نیروهای امنیتی و پلیس فتا گفت: نیروهای امنیتی کشور باید نسبت به شناسایی، افشا و معرفی ماهیت مرکزهایی که در زمینه اشاعه بازی های اینترنتی نامناسب فعالیت دارند، نظارت و اعمال بیشتری صورت دهند و مسیرهای ارتباطی آنها را به وسیله فضای مجازی و شبکه های بانکی مدیریت کنند.

مدیرعامل مجمع فعالان فضای مجازی افزود: با توجه به اینکه جمع آوری بازی های غیرمجاز و دور کردن آنها از دسترس کاربران ناممکن است، می توان با تولید بازی هایی در داخل کشور همگون با فرهنگ ملی به رقابت آنان پرداخت.

صرامی به نقش رسانه ها در اطلاع رسانی اشاره کرد و گفت: رسانه ها در معرفی و شناساندن آسیب های احتمالی این بازی ها نقش اساسی دارند همچنین آگاهی بخشی به خانواده ها درباره آسیب های ناشی از بازی های رایانه ای از دیگر اقدامات لازم است زیرا باید به افراد آگاهی داد تا نسبت به انتخاب نوع بازی های رایانه ای متناسب با سن فرزندان خود دقت داشته باشند و با اختصاص دادن زمانی خاص برای بازی رایانه ای بکوشند تا تعامل خود را با آنها حفظ کنند.

این کارشناس بازی های رایانه ای با اشاره به وظیفه نظام آموزشی و مدارس در اطلاع رسانی به دانش آموزان و خانواده هایشان افزود: نظام آموزشی باید متناسب با نسل جدید رشد کند و با برنامه ریزی و فراهم کردن اوقات مناسب و مفید، نیازهای آنان را برآورده سازد تا در کنار برطرف کردن نیازهای جامعه برای دانش آموزان نیز جذابیت داشته باشد.

او اظهار کرد: اینکه نوجوانان از چه سنی به اینترنت نیاز دارند و چه سایت هایی را می توانند مشاهده کنند از جمله اصولی به شمار می رود که نهادهای مسئول باید بر آن نظارت بیشتری داشته باشند همچنین برگزاری دوره های آموزشی برای والدین در جهت کسب آگاهی از فضاهای مجازی و بازی های اینترنتی می تواند آنان را در چگونگی تربیت و کنترل فرزندانشان یاری رساند تا از هرگونه آسیب های اجتماعی به دور باشند.

خانواده ها مراقب واتس اپ بچه هایشان باشند
در شرایط فعلی که کودکان و نوجوانان در شبکه‎های اجتماعی حضور دارند و فعالیت آن ها، اغلب در غفلت پدر و مادر صورت می گیرد، ضرورت افزایش نظارت والدین در شبکه های اجتماعی مثل واتس اپ و فیسبوک به شدت احساس می شود. اگر خانواده ای متوجه دریافت پیامک مشکوکی شد باید اکانت واتس اپ را پاک کرده و با یک شماره جدید نصب کند چراکه شماره قبلی در دست سودجویان قرار دارد و درصورت نصب اکانت جدید باز هم احتمال مزاحمت وجود دارد.
به هرحال این روزها که دست هر بچه ای گوشی وجود دارد خانواده ها باید بیشتر از همیشه حواسشان جمع باشد و بر محتوای اپلیکیشن ها نظارت داشته باشند تا خدایی نکرده در غم از دست دادن فرزندشان ننشینند و رابطه خود را با فرزند نوجوانشان حفظ کنند همچنین پلیس را در جریان قرار دهند. از سوی دیگر خانواده ها نیازی نیست نگران بازی های رایانه ای باشند و برای اطمینان از نداشتن اثر منفی این بازی ها بر روح و روان فرزندشان، بازی ها را از فروشگاه های مجاز با رده سنی مناسب خریداری کنند.

منبع: برنا